Nghiên cứu: Cà phê ngon hơn vào buổi sáng, không phải buổi tối

Một nghiên cứu mới từ Đại học Warwick (Anh) và Đại học Bielefeld (Đức), công bố trên Scientific Reports, cho thấy rằng một tách cà phê vào buổi sáng có thể khiến bạn cảm thấy hạnh phúc hơn suốt cả ngày, ngay cả khi bạn không phải là người uống cà phê thường xuyên. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng uống cà phê vào cuối ngày hoặc phụ thuộc quá nhiều vào caffeine có thể gây ra nhiều tác hại cho sức khỏe.

Uống cà phê sớm giúp cải thiện tâm trạng

Nghiên cứu theo dõi 200 thanh thiếu niên trong vòng 4 tuần, đo lường phản ứng cảm xúc và mức độ tiêu thụ caffeine của họ thông qua các lời nhắc trên điện thoại 7 lần mỗi ngày. Những người tham gia được yêu cầu ghi lại tâm trạng của mình cũng như thời điểm họ tiêu thụ đồ uống có chứa caffeine.

Kết quả cho thấy những người uống cà phê hoặc trà trong vòng 2,5 giờ đầu sau khi thức dậy có tâm trạng tích cực hơn – bao gồm cảm giác hạnh phúc, hài lòng và tràn đầy năng lượng – so với những người uống cà phê muộn hơn trong ngày.

Giáo sư Anu Realo, chuyên gia tâm lý học tại Đại học Warwick, giải thích rằng caffeine ngăn chặn các thụ thể adenosine trong não, từ đó kích thích dopamine, một chất dẫn truyền thần kinh có liên quan trực tiếp đến việc cải thiện tâm trạng và sự tỉnh táo.

Caffeine hoạt động như thế nào?

Adenosine là một hợp chất tự nhiên trong cơ thể có tác dụng khiến con người cảm thấy mệt mỏi và buồn ngủ. Mức adenosine thấp nhất vào buổi sáng, sau một đêm ngủ ngon, và tăng dần trong ngày. Khi adenosine liên kết với các thụ thể trong não, nó phát tín hiệu yêu cầu nghỉ ngơi.

Caffeine hoạt động bằng cách ức chế các thụ thể adenosine, giúp ngăn tín hiệu mệt mỏi truyền đến não, từ đó mang lại cảm giác tỉnh táo và hưng phấn – dù nó không thực sự cung cấp thêm năng lượng.

Một tách cà phê đen chứa chưa đến 5 calo, vì vậy nguồn năng lượng mà con người cảm thấy sau khi uống cà phê thực chất là năng lượng “mượn” từ cơ thể. Caffeine không cung cấp dinh dưỡng mà chỉ trì hoãn cảm giác mệt mỏi.

Tác dụng phụ khi tiêu thụ caffeine quá mức

Dù caffeine có thể giúp tăng cường nhận thức, hiệu suất làm việc và khả năng lái xe ở những người thiếu ngủ (như đã chỉ ra trong một phân tích tổng hợp năm 2020), việc lạm dụng caffeine có thể dẫn đến nhiều hệ lụy.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng caffeine chuyển hướng nguồn lực của cơ thể từ việc phục hồi sang duy trì trạng thái tỉnh táo, điều này có thể gây suy giảm miễn dịch, làm chậm phục hồi cơ bắp và ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài – đặc biệt là với người thường xuyên hoạt động thể chất hoặc làm việc căng thẳng.

Ngoài ra, uống cà phê vào cuối ngày có thể gây mất ngủ, rối loạn chu kỳ giấc ngủ và làm giảm chất lượng phục hồi của cơ thể vào ban đêm. Điều này không chỉ khiến người uống cảm thấy mệt mỏi vào ngày hôm sau, mà còn tạo ra vòng luẩn quẩn phụ thuộc vào caffeine để duy trì tỉnh táo.

Không chỉ có cà phê chứa caffeine

Cà phê không phải là nguồn caffeine duy nhất. Trên thế giới có hơn 60 loại cây chứa caffeine, bao gồm trà, hạt ca cao và quả guarana. Các sản phẩm như nước tăng lực, sô cô la, thuốc giảm đau, và cả một số thực phẩm chức năng cũng có thể chứa thành phần này.