Tại sao các bác sĩ da liễu từ chối sử dụng xà phòng thơm để làm sạch?

Mặc dù xà phòng từ lâu đã được xem là thiết yếu cho việc tắm rửa hàng ngày, nhưng ngày càng nhiều bác sĩ da liễu đặt câu hỏi về tác dụng thực sự của nó đối với sức khỏe làn da. Theo bác sĩ da liễu Ailin Chen, nhiều chuyên gia da liễu không sử dụng xà phòng cho cơ thể, ngoại trừ khi rửa tay.

Nhược điểm của xà phòng truyền thống

Xà phòng cục – loại phổ biến trong nhiều gia đình – chứa các thành phần như natri hydroxit, có tính kiềm cao và khả năng làm sạch mạnh. Tuy nhiên, theo bác sĩ da liễu Anthony Rossi, chính khả năng làm sạch quá mức này lại gây hại cho da, làm mất đi lớp lipid bảo vệ tự nhiên, dẫn đến khô da, kích ứng và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Nhiều nghiên cứu cho thấy sử dụng xà phòng thường xuyên có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ da và làm mất cân bằng độ pH. Vì làn da vốn có độ axit nhẹ, việc tiếp xúc với các sản phẩm có tính kiềm như xà phòng có thể khiến da dễ tổn thương hơn. Ngoài ra, xà phòng cũng loại bỏ cả những vi khuẩn có lợi, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ vi sinh lành mạnh trên da.

Một vấn đề khác là mùi hương trong xà phòng – nhiều chất tạo mùi không có tác dụng làm sạch mà chủ yếu để tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, chúng có thể gây kích ứng hoặc dị ứng, đặc biệt với những người có làn da nhạy cảm. Bác sĩ Rachel Nazarian cảnh báo: “Bạn sẽ không nhỏ thuốc mắt có mùi thơm, vậy tại sao lại bôi thứ đó lên da?”

Giải pháp thay thế: Sữa rửa tay dịu nhẹ

Theo các chuyên gia, sữa rửa tay (cleanser) là lựa chọn thay thế lành tính và hiệu quả hơn cho việc làm sạch cơ thể. Khác với xà phòng, sữa rửa tay có độ pH cân bằng, dịu nhẹ hơn với da và không phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên. Một nghiên cứu năm 2021 tại Đức cho thấy việc rửa tay bằng sữa rửa không gây tổn thương da như xà phòng.

Bác sĩ Nazarian khuyên nên chọn sản phẩm có nhãn “pH cân bằng” và ít tạo bọt để tránh mài mòn da. Các thương hiệu phổ biến được khuyên dùng bao gồm Cetaphil, CeraVe, Aveeno… Một số sản phẩm tuy ở dạng bánh nhưng thực chất là sữa rửa mặt chứ không phải xà phòng – ví dụ như Dove Sensitive Skin.

Không cần dùng sản phẩm làm sạch toàn thân

Các bác sĩ da liễu khuyến cáo không cần dùng sữa tắm hay xà phòng lên toàn bộ cơ thể mỗi ngày. Chỉ nên làm sạch kỹ những vùng có nhiều tuyến mồ hôi và dễ mùi như nách, bẹn và bàn chân. Việc tạo bọt từ dầu gội khi tắm cũng đủ để làm sạch nhẹ nhàng các vùng khác.

Trên thực tế, theo bác sĩ Rossi, “bọt tự nhiên trong nước cũng đã đủ loại bỏ phần lớn vi khuẩn trên da”. Cô Chen Ailin bổ sung: bạn không cần dùng sản phẩm làm sạch mỗi khi tắm, trừ khi cơ thể thực sự bẩn – trong phần lớn trường hợp, chỉ nước sạch đã là đủ.

Rửa tay là ngoại lệ

Dù khuyến khích hạn chế sử dụng xà phòng trên cơ thể, nhưng các bác sĩ đồng ý rằng rửa tay bằng xà phòng vẫn rất cần thiết. Tay là bộ phận thường xuyên tiếp xúc với nhiều bề mặt và vi khuẩn, nên cần được làm sạch kỹ hơn. May mắn là da tay thường dày và ít nhạy cảm hơn, có thể chịu được xà phòng tốt hơn những vùng da khác.

Những lưu ý khi tắm rửa để bảo vệ làn da

• Tránh nước quá nóng: Nước nóng làm mất lớp dầu tự nhiên và gây khô da.

• Không dùng xơ mướp hoặc chất tẩy tế bào chết vật lý mạnh: Chúng có thể làm tổn thương da.

• Sử dụng khăn mặt mềm: Nhẹ nhàng hơn cho da.

• Thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm: Giúp khóa ẩm và phục hồi hàng rào bảo vệ da.

Lý Ngọc t/h