AI tìm ra vô số lỗ hổng, chuyên gia: Hàng không, ngân hàng có thể lại gián đoạn

Tuần này, gần như ai ở Mỹ cũng chịu ảnh hưởng từ hàng loạt sự cố mạng, từ máy bay phải ngừng cất cánh tới hệ thống ngân hàng bị gián đoạn. Chuyên gia nhận định một nguyên nhân quan trọng là AI tìm ra lỗ hổng phần mềm nhanh hơn nhiều so với khả năng vá của doanh nghiệp, và hệ thống có thể còn gián đoạn trong vài tháng tới.

(Ảnh minh họa: Shutterstock)

New York Post hôm thứ Năm (19/11) dẫn lời một người nắm rõ sự việc nhưng không được phép phát ngôn. Người này cho biết năng lực của trí tuệ nhân tạo (AI) đã tăng mạnh, đủ để tìm ra rất nhiều lỗ hổng phần mềm mà trước đây con người khó phát hiện. Để tin tặc không kịp khai thác những lỗ hổng này, các doanh nghiệp vội vã cập nhật hệ thống.

Hàng loạt bản cập nhật chạy cùng lúc lại khiến những hệ thống máy tính vốn đã cũ và phức tạp bị quá tải.

Microsoft là một ví dụ. Số liệu của công ty an ninh mạng Qualys cho thấy bản cập nhật bảo mật tháng 11 năm ngoái của hãng sửa 63 lỗ hổng, còn bản cập nhật cùng kỳ năm nay sửa tới 1.235 lỗ hổng.

Ngay từ hơn 6 tháng trước, Anthropic và đối thủ OpenAI đã cảnh báo rằng các mô hình AI mới nhất của họ có thể tự tìm ra và khai thác những lỗ hổng chưa ai biết trong hệ thống của các doanh nghiệp lớn, kể cả khi không được hướng dẫn riêng. Sau đó, các doanh nghiệp này được phép sử dụng mô hình trong môi trường có kiểm soát để dò và sửa lỗi phần mềm (bug).

Các mô hình này rất mạnh, mỗi lần có thể tìm ra hàng chục lỗi. Tuy nhiên, “phát hiện” và “cập nhật để sửa” là hai việc khác nhau. Hệ thống của nhiều doanh nghiệp được “chắp vá” từ đủ loại phần mềm được phát triển vào những thời điểm khác nhau trong 30 năm qua, nên không thể vá hết trong một lần. Theo người nắm rõ sự việc, điều đó dẫn tới tình trạng hệ thống ngừng hoạt động, dịch vụ gián đoạn và nhiều trục trặc khác.

Người này giải thích: “Các ‘mô hình tiên phong’ (frontier models) đã vượt qua một ngưỡng quan trọng về năng lực an ninh mạng. Chúng tìm ra được rất nhiều lỗ hổng, và điều này thực ra có lợi cho công tác bảo mật. Nhưng số lỗ hổng quá nhiều khiến doanh nghiệp khó theo kịp tiến độ vá, và đó là một thách thức lớn”.

“Dù vậy, chúng ta phải nhớ rằng xét cho cùng, vá lỗ hổng sẽ giúp hệ thống an toàn hơn, khó bị tấn công hơn”.

Do các mô hình này được phát hành theo từng đợt, người này dự đoán trong vài tháng tới có thể xảy ra thêm nhiều vụ gián đoạn hệ thống, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp đưa chúng vào sử dụng. Để theo kịp, tần suất cập nhật phần mềm cũng phải tăng lên.

Trước kỳ nghỉ lễ, tình hình thêm cấp bách

Tuần này, ngay trước kỳ nghỉ lễ Tạ ơn, tình hình trở nên khá căng thẳng.

Thời gian gần đây, nhiều hệ thống lớn tại Mỹ liên tiếp gặp sự cố, từ tài chính, hàng không cho tới cơ quan chính phủ:

  • Microsoft: từ ngày 12/11, dịch vụ thư điện tử Outlook bị gián đoạn gần 24 giờ.
  • Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA): hôm 13/11 ra lệnh cho các chuyến bay trên toàn nước Mỹ tạm dừng cất cánh hơn 4 giờ, khiến rất nhiều hành khách mắc kẹt.
  • JPMorgan Chase: hôm thứ Hai (16/11), một số khách hàng không thể chuyển tiền và thực hiện giao dịch ngân hàng như bình thường.
  • Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA): hôm thứ Ba (17/11), mạng nội bộ mật của cơ quan này gặp sự cố.

Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton nói với kênh Fox Business rằng việc vá một lỗ hổng mới phát hiện trong PHP đã khiến “một số hệ thống không hoạt động trở lại như dự kiến sau khi được vá”. PHP là ngôn ngữ lập trình mà phần lớn trang web dựa vào để vận hành.

Lỗ hổng này do OpenAI phát hiện bằng một chương trình dùng AI để dò tìm lỗi phần mềm.

Microsoft, FAA và JPMorgan đều cho rằng sự cố là do lỗi hệ thống và khẳng định không bị tấn công mạng.

Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei cho rằng những khó khăn của giai đoạn này rồi sẽ được đền đáp. Hồi tháng 5, ông nói bên phòng thủ có 6-12 tháng để sửa mọi lỗ hổng, trước khi các hệ thống AI do Trung Quốc (Đảng Cộng sản Trung Quốc) phát triển đuổi kịp hoặc lợi dụng chính những lỗ hổng này để tấn công.

“Nếu xử lý đúng cách, chúng ta thậm chí có thể ở vị thế tốt hơn so với lúc đầu, vì đã sửa xong tất cả những lỗ hổng này”, ông nói.

Cảnh giác kẻ lừa đảo lợi dụng

Chuyên gia an ninh mạng Scott Schober cảnh báo kẻ lừa đảo có thể nhắm vào những hành khách bị lỡ chuyến, giả danh hãng hàng không để chào mời dịch vụ “đặt lại chuyến bay”. Ông khuyên: “Nếu chuyến bay của bạn có vấn đề, hãy gọi điện thẳng cho hãng hàng không”.

Ông Clayton cho biết hiện chưa có bằng chứng cho thấy đây là một cuộc tấn công phối hợp hay hoạt động do nhà nước hậu thuẫn. Còn ông Schober chỉ nói khả năng này “có thể có, nhưng chưa được xác nhận”.

“Hệ thống giao thông vận tải, các hãng hàng không, hệ thống đặt chỗ vận hành phía sau, cả hệ thống radar nữa, đáng tiếc là phần lớn đều khá cũ. Đó là những hệ thống đã lỗi thời”, ông Schober nói.

Theo ông, tội phạm mạng hiểu rõ điều này và sẽ chờ thời cơ khai thác. Chỉ cần xảy ra gián đoạn, thậm chí một trục trặc nhỏ, là chúng có cơ hội lợi dụng.

Vương Lan

Published by
Vương Lan

Recent Posts

Thông qua Luật Định danh và xác thực điện tử: Tài khoản MXH, ngân hàng phải xác thực danh tính

Tài khoản mạng xã hội, ngân hàng và trong nhiều lĩnh vực khác tại Việt…

2 phút ago

Anh: Thiết bị làm lạnh thương mại có lỗ hổng, hành động khẩn cấp chống tấn công mạng

Anh âm thầm tiến hành chiến dịch an ninh mạng bảo vệ hàng chục ngàn…

2 phút ago

Ông Trump họp báo ở Nhà Trắng, điểm lại thành quả chuyến đi châu Á

Ông Trump điểm lại 17 tỷ USD thỏa thuận thương mại Mỹ đạt được ở…

2 phút ago

Ông Bessent: Không đề cập Jensen Huang khi đàm phán với Trung Quốc, chính sách bán chip H200 không đổi

Ông Bessent cho biết Jensen Huang không được nhắc tới khi ông thảo luận với…

10 phút ago

Lòng nhân từ trong lý niệm của người xưa

Giáo dục lòng nhân từ, dùng nhân từ để đối đãi với nhau luôn là…

11 phút ago

JPMorgan, Microsoft và hàng không liên tiếp gián đoạn dịch vụ, ông Trump lên tiếng

Ông Trump nói loạt sự cố công nghệ tại Mỹ, từ ngân hàng, hàng không…

13 phút ago