Cựu lãnh đạo Huawei: 76% robot Trung Quốc vẫn dựa vào công nghệ nước ngoài

Nhờ chính sách hỗ trợ của chính quyền Trung Quốc, ngành robot nước này chứng kiến sự bùng nổ của nhiều doanh nghiệp mới, đồng thời cạnh tranh cũng trở nên gay gắt. Ông Vương Thành Lục, cựu lãnh đạo kỳ cựu về công nghệ của Huawei và hiện là CEO của Shenzhen Kaihong, tiết lộ rằng 76% robot sản xuất trong nước của Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào nền tảng ROS (Robot Operating System) của nước ngoài, trong khi tỷ lệ tự chủ về thuật toán cốt lõi chưa đến 40%.

Theo cuộc phỏng vấn do Phoenix News đăng ngày 30/8, ông Vương cho rằng việc robot nội địa phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài không chỉ là vấn đề lựa chọn kỹ thuật, mà còn liên quan đến nền tảng cơ bản của cả ngành công nghiệp. của cả ngành công nghiệp.

ROS không phải hệ điều hành hoàn chỉnh

Ông giải thích rằng dù ROS có tên là “Robot OS”, nhưng hệ thống này “không phải một hệ điều hành hoàn chỉnh; nó phải chạy trên nhân Linux, vì vậy về bản chất là một phần mềm trung gian”.

Nói cách khác, nhiều doanh nghiệp robot Trung Quốc hiện chỉ sử dụng một lớp phần mềm trung gian chạy trên hệ điều hành của bên khác. Linux nằm ở tầng dưới, ROS ở tầng giữa, còn ứng dụng riêng của doanh nghiệp nằm ở tầng trên. Nền tảng cốt lõi của toàn bộ hệ thống công nghệ vì thế không nằm trong tay họ.

Ông Vương thẳng thắn nói sự phụ thuộc này dẫn đến tình trạng “các hướng công nghệ bị phân mảnh, mỗi công ty làm một kiểu và không tương thích với nhau”. Mỗi doanh nghiệp robot đều tự xây dựng hệ thống trên ROS, dẫn tới việc lặp lại nhiều công đoạn nhưng không thể tạo ra sức mạnh tổng hợp.

Kinh nghiệm của ông Vương Thành Lục

Thông tin công khai cho biết ông Vương Thành Lục gia nhập Huawei sau khi tốt nghiệp tiến sĩ tại Đại học Công nghiệp Cáp Nhĩ Tân năm 1998. Ông từng giữ chức Chủ tịch dòng sản phẩm mạng lõi của Huawei và Chủ tịch Viện Phần mềm Trung ương, đồng thời tham gia thúc đẩy sự ra đời của hệ điều hành HarmonyOS.

Khi rời vị trí Chủ tịch bộ phận phần mềm thuộc Nhóm Kinh doanh Tiêu dùng Huawei vào tháng 5/2022, ông đã làm việc tại Huawei 24 năm.

Trung Quốc đang cố gắng cạnh tranh với Mỹ để giành vị trí dẫn đầu trên thị trường robot toàn cầu cũng như các mô hình trí tuệ nhân tạo điều khiển robot. Theo các số liệu được công bố, số lượng doanh nghiệp robot tại Trung Quốc đã tăng hơn ba lần trong giai đoạn 2020–2024, phản ánh tốc độ mở rộng nhanh của ngành dưới tác động của các chính sách hỗ trợ.

Robot vẫn chưa đạt hiệu quả như con người

Mặc dù robot đã có thể thực hiện những màn trình diễn ấn tượng như nhảy múa, kung fu và quyền Anh, nhiều người trong ngành cho biết chúng vẫn gặp các vấn đề về độ chính xác, khả năng vận hành ổn định trong thời gian dài và tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ giảm rõ rệt khi chuyển sang môi trường mới.

Ngày 20/8, tại Hội nghị Robot Thế giới 2026, ông Vương Hưng Hưng, nhà sáng lập Unitree Robotics, thừa nhận rằng ngay cả khi robot có thể hoàn thành một số công việc đơn giản, hiệu suất hiện nay vẫn thấp hơn con người.

Trong một môi trường cố định, sau khi được huấn luyện đầy đủ, robot có thể đạt tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ gần 100%. Tuy nhiên, chỉ cần thay đổi vật thể cần thao tác hoặc điều chỉnh nhẹ môi trường, tỷ lệ thành công có thể giảm mạnh. Do hiệu suất và năng lực tổng thể vẫn chưa đủ cao, Unitree chưa triển khai robot trên quy mô lớn.

Thiếu tiêu chuẩn chung

Ông Tạ Thiếu Phong, Chủ tịch Quỹ Nguồn mở OpenAtom, cho biết các hướng công nghệ trong ngành hiện còn phân tán và thiếu tiêu chuẩn thống nhất.

Cấu hình cảm biến, không gian chuyển động và cấu trúc dữ liệu giữa các nhà sản xuất không đồng nhất. Vì vậy, doanh nghiệp phải nhiều lần thực hiện các công việc tương thích cơ bản và kiểm chứng kỹ thuật. Dữ liệu được thu thập với chi phí cao cũng khó tái sử dụng cho các thiết bị hoặc nhiệm vụ khác nhau.

Một số chuyên gia khác tỏ ra hoài nghi về những ứng dụng thực tế của robot hình người. Tiến sĩ Harold Soh, học giả tại Đại học Quốc gia Singapore, nói với BBC rằng robot vẫn cần vài năm nữa mới có thể được triển khai trong môi trường gia đình một cách hiệu quả. Các doanh nghiệp vẫn phải giải quyết những vấn đề như thời lượng pin, bảo vệ quyền riêng tư và độ tin cậy.