Đứt gãy San Andreas trượt nhanh hơn dự kiến, California cảnh giác nguy cơ động đất

Nguy cơ động đất tại California, Mỹ một lần nữa thu hút sự chú ý. Một nghiên cứu mới nhất phát hiện đứt gãy San Andreas nổi tiếng có thể đang trượt nhanh hơn so với nhận định trước đây của các nhà khoa học, và tốc độ này dường như đã duy trì trong khoảng 10.000 năm.

Theo New York Post hôm thứ Sáu (21/8), chỉ một tuần trước, đứt gãy Hayward gần Oakland xảy ra động đất mạnh 3,9 độ. Giờ đây, một nhóm nghiên cứu của Đại học bang San Jose lại công bố phát hiện mới, khiến sự chú ý một lần nữa đổ dồn vào hoạt động của các đứt gãy bên dưới California.

Các nhà nghiên cứu đã khảo sát địa hình tại Công viên San Bernardino, với hy vọng dựa vào những dấu vết do các trận động đất thời cổ đại để suy tính hoạt động dịch chuyển trong quá khứ của đứt gãy San Andreas.

Kết quả cho thấy trong khoảng 10.000 năm qua, tốc độ trượt của đứt gãy này dường như không giảm dần như nhận định trước đây, mà duy trì tương đối ổn định. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện tốc độ này tương tự những số liệu đo được tại khu vực phía Bắc của đứt gãy San Andreas.

Giáo sư Kim Blisniuk của Đại học bang San Jose cho biết điểm quan trọng của nghiên cứu này là địa hình tại địa phương đã lưu giữ những dấu vết do các trận động đất trong quá khứ để lại, qua đó cho phép các nhà nghiên cứu ước tính tốc độ trượt của đứt gãy trong thời gian dài.

Bà nói: “Tốc độ này tương tự tốc độ chúng tôi đo được tại đứt gãy San Andreas ở khu vực ven biển phía Bắc. Nhưng trước khi tôi và các đồng nghiệp nghiên cứu Công viên San Bernardino, người ta vốn cho rằng tốc độ trượt của đứt gãy San Andreas sẽ giảm xuống. Hiện nay xem ra trong khoảng 10.000 năm mà chúng ta có thể ghi nhận, tốc độ này dường như vẫn duy trì ổn định”.

Vì sao phát hiện này đáng chú ý?

Bởi thông thường, đứt gãy di chuyển càng nhanh thì tần suất xảy ra động đất cũng có thể càng cao.

Trong quá khứ, đứt gãy San Andreas đã gây ra những thảm họa nghiêm trọng. Trận động đất San Francisco năm 1906 và trận động đất Loma Prieta năm 1989 đều xảy ra trong khu vực đứt gãy San Andreas. Một nghiên cứu khác gần đây còn phát hiện mức độ ứng suất tại đoạn phía Nam của đứt gãy San Andreas, gần Los Angeles, hiện đã đạt mức cao nhất trong 1.000 năm.

Giáo sư Blisniuk nói: “Đứt gãy này thực sự từng xảy ra những trận động đất được ghi nhận trong lịch sử và trong tương lai sẽ tiếp tục xảy ra”.

Tuy nhiên, bà cũng cho rằng người dân California không nên quá bất ngờ trước phát hiện này, bởi California vốn nằm trên ranh giới của các mảng kiến tạo lớn.

Nghiên cứu này hiện chưa được chính thức công bố và chưa trải qua quy trình bình duyệt.

Dù vậy, giáo sư Blisniuk cho rằng người dân California vẫn nên coi phát hiện này như một lời nhắc nhở nữa để chuẩn bị trước khi mặt đất thực sự bắt đầu rung chuyển.

Bà ví việc chuẩn bị phòng chống động đất với việc mua bảo hiểm: “Chúng ta mua bảo hiểm xe hơi, bảo hiểm nhà ở. Tất nhiên chúng ta không bao giờ mong muốn thực sự phải sử dụng chúng, nhưng khi cần, chúng sẽ ở đó”.

Bà khuyến nghị người dân chuẩn bị trước bộ dụng cụ khẩn cấp dành cho động đất. Nếu một trận động đất lớn thực sự xảy ra, những sự chuẩn bị này có thể giúp người dân ứng phó tốt hơn với tác động của thảm họa.

Chuyên gia cảnh báo California có thể bước vào “tâm điểm” rủi ro

Ngoài ra, gần đây, một nhà khoa học từng dự đoán một trận động đất chết người xảy ra hôm thứ Hai (10/8) tại Colombia cảnh báo rằng trận động đất mạnh này có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa động đất lớn tại Mỹ trong những tháng tới.

Theo Daily Mail, nhà địa vật lý Stefan Burns cho biết California hiện đã nằm trong “tâm điểm” của một trận động đất quy mô lớn có sức tàn phá mạnh, đặc biệt là những khu vực có các đứt gãy dễ xảy ra sự cố nhất, trong đó có đứt gãy San Andreas nổi tiếng.

Ông cảnh báo 6–12 tháng tới sẽ là giai đoạn then chốt, đặc biệt cần chú ý đến California, bởi xét trong lịch sử hiện đại, đã có nhiều trận siêu động đất xảy ra liên tiếp chỉ cách nhau vài tháng.

“Đó chính là khoảng thời gian 6 tháng đến 1 năm mà chúng tôi lo ngại. Nếu có thể bình an vượt qua khoảng thời gian này, có lẽ chúng ta có thể thở phào nhẹ nhõm hơn một chút. Nhưng do Bắc California gần đây liên tục xuất hiện nhiều hoạt động, rất khó loại trừ Bắc California khỏi rủi ro. Vì vậy, trên thực tế, toàn bộ California hiện đều tồn tại vấn đề.”

Ông Burns là một nhà bình luận chủ yếu theo dõi và thảo luận về khoa học động đất trên Internet. Ngay từ ngày 24/6, ông từng dự đoán Colombia có thể xảy ra một trận động đất lớn, gần hai tháng trước khi thảm họa hôm thứ Hai xảy ra.