Kinh Tế

Bộ Tài chính đề xuất sửa Luật Doanh nghiệp: Giải thể rút gọn, đăng ký qua VNeID

Bộ Tài chính đề xuất cơ chế giải thể rút gọn, đăng ký doanh nghiệp hoàn toàn trực tuyến và xác thực bằng VNeID khi sửa Luật Doanh nghiệp. Hồ sơ chính sách dự luật đang được lấy ý kiến.

Bộ Tài chính đề xuất cơ chế giải thể rút gọn, đăng ký doanh nghiệp hoàn toàn trực tuyến và xác thực bằng VNeID khi sửa Luật Doanh nghiệp. (Ảnh: AI)

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về Hồ sơ chính sách Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) trên Cổng Thông tin điện tử của bộ, Báo Chính phủ đưa tin ngày 20/11. Dự luật được xây dựng để thay thế Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 hiện hành. Luật này đã qua hai lần sửa đổi, bổ sung, bằng Luật số 03/2022/QH15 và Luật số 76/2025/QH15.

Một số quy định đang phát huy hiệu quả sẽ được kế thừa, phát triển, như quy định về thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức lại, giải thể công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân và về nhóm công ty. Phần sửa đổi tập trung vào 5 nhóm chính sách:

  • Hoàn thiện các nguyên tắc chung về thành lập, hoạt động của doanh nghiệp và làm cho luật này khớp với các luật khác.
  • Cải cách thủ tục khi doanh nghiệp gia nhập thị trường, tăng minh bạch và trách nhiệm giải trình.
  • Đơn giản hóa thủ tục tạm ngừng kinh doanh, giải thể, phân luồng theo rủi ro và bảo vệ tốt hơn quyền lợi của tổ chức, cá nhân liên quan.
  • Quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế.
  • Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro.

Giải thể rút gọn, không phải nộp lại thông tin nhà nước đã có

Ở nhóm chính sách thứ ba, Bộ Tài chính đề xuất đưa vào luật thời hạn tạm ngừng kinh doanh liên tiếp tối đa, nghĩa vụ thông báo khi kinh doanh trở lại và hệ quả pháp lý nếu doanh nghiệp không làm đúng. Theo dự thảo báo cáo tổng kết của bộ mà Báo Đầu tư dẫn lại, quy định hiện hành chưa nêu đầy đủ, thống nhất các điểm này ở cấp luật.

Điều kiện giải thể theo quy định hiện hành được giữ nguyên. Khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp đang quy định doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài. Trên nguyên tắc đó, bộ đề xuất nghiên cứu cắt giảm hồ sơ, quy trình nhờ kết nối dữ liệu giữa cơ quan đăng ký kinh doanh với cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội, hải quan, Tòa án, cơ quan thi hành án, không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Cơ chế giải thể rút gọn được đề xuất dành cho doanh nghiệp đáp ứng một số tiêu chí, xác định qua đối chiếu dữ liệu giữa các cơ quan. Doanh nghiệp không đáp ứng thì giải thể theo quy trình thông thường, còn tiêu chí và trình tự cụ thể giao Chính phủ quy định. Đề xuất còn nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động, Nhà nước, chủ nợ và bên thứ ba, bằng cách hoàn thiện quy định về trách nhiệm của cá nhân liên quan trong quá trình giải thể.

Người gây vi phạm thuế, tín dụng có thể bị hạn chế có thời hạn quyền lập công ty mới

Dự thảo báo cáo tổng kết là văn bản làm cơ sở để Bộ Tài chính xây dựng hồ sơ chính sách. Văn bản này còn nêu nhiều đề xuất cụ thể hơn, song các nội dung đó hiện mới ở mức “đề xuất nghiên cứu”.

Ở khâu thành lập, Bộ Tài chính đề xuất nghiên cứu để luật chỉ nêu nguyên tắc đăng ký doanh nghiệp, còn thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định. Bộ cũng đề xuất đưa vào luật việc đăng ký doanh nghiệp hoàn toàn trực tuyến, dùng VNeID để xác thực điện tử, nhằm hạn chế tình trạng mạo danh khi thành lập doanh nghiệp.

Với cá nhân trực tiếp gây ra vi phạm về thuế, tín dụng, văn bản đặt vấn đề nghiên cứu cơ chế hạn chế có thời hạn quyền thành lập pháp nhân mới và quyền quản lý doanh nghiệp. Những người có thể bị áp dụng gồm chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh và người đại diện theo pháp luật. Bộ Tài chính giải thích mục đích là gắn trách nhiệm cá nhân với hậu quả do doanh nghiệp gây ra, ngăn việc lập doanh nghiệp mới để tiếp tục vi phạm. Đi kèm là yêu cầu phải có cơ chế khôi phục quyền thành lập doanh nghiệp sau khi người đó hoàn thành nghĩa vụ, để phù hợp với quyền tự do kinh doanh.

Về vốn, các đề xuất nghiên cứu gồm cơ chế góp vốn, thay đổi vốn điều lệ bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt và cách xử lý trường hợp không góp vốn điều lệ sau thời hạn đã cam kết.

Với công ty cổ phần, Bộ Tài chính đề xuất nghiên cứu kéo dài thời hạn gửi thông báo mời họp Đại hội đồng cổ đông lên ít nhất 28 ngày trước ngày khai mạc và cho phép gửi thông báo qua email, điện thoại. Khoản 1 Điều 143 Luật Doanh nghiệp hiện hành quy định thông báo mời họp phải gửi chậm nhất 21 ngày trước ngày khai mạc, nếu Điều lệ công ty không quy định thời hạn dài hơn. Một đề xuất khác là cho phép Đại hội đồng cổ đông giao Hội đồng quản trị làm thủ tục thay đổi vốn điều lệ khi đã thông qua phương án tăng vốn, chẳng hạn chi trả cổ tức hay phát hành cổ phiếu thưởng.

Hậu kiểm theo ba luồng xanh, vàng, đỏ

Một hướng sửa lớn khác là chuyển cách quản lý nhà nước từ dựa trên hồ sơ sang dựa trên dữ liệu, từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa qua phân tích rủi ro. Bộ Tài chính đề xuất gộp các hệ thống thông tin về doanh nghiệp thành hệ thống quốc gia. Thủ tục được đề xuất làm theo nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”: tự điền thông tin đã có, không yêu cầu nộp lại giấy tờ đã lưu. Bộ còn đặt mục tiêu dùng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ xử lý hồ sơ.

Khâu kiểm tra sau đăng ký dự kiến chia ba luồng. Luồng xanh dành cho doanh nghiệp chưa có vi phạm, được ưu tiên và giảm kiểm tra. Luồng vàng dành cho vi phạm lần đầu, lỗi thủ tục, hậu quả nhỏ đã tự khắc phục đúng hạn. Luồng đỏ dành cho doanh nghiệp cố ý vi phạm, vi phạm nhiều lần hay thuộc diện rủi ro cao, như trốn tránh nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội, mua bán hóa đơn, rửa tiền hay che giấu chủ sở hữu hưởng lợi.

Dự thảo báo cáo tổng kết cũng nêu mốc dự kiến: Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) được Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ tư của Quốc hội khóa XVI, vào tháng 10/2027. Các nội dung trên hiện mới là đề xuất, chưa phải quy định đã được ban hành.

Xem thêm:

Lê Hoàn

Published by
Lê Hoàn

Recent Posts

Quốc hội chốt 45.301 tỷ đồng cho chương trình phòng, chống ma túy và tội phạm

Quốc hội chốt 45.301 tỷ đồng cho 5 năm đầu chương trình phòng, chống ma…

18 phút ago

Quảng Ngãi muốn làm cáp treo vượt biển 300 tỷ đồng nối 2 đảo Lý Sơn

UBND tỉnh Quảng Ngãi dự tính kêu gọi nhà đầu tư bỏ 300 tỷ đồng…

30 phút ago

TP.HCM dự kiến sáp nhập Sở Du lịch, đưa Sở An toàn thực phẩm thành chi cục

TP.HCM dự kiến sáp nhập Sở Du lịch vào Sở Văn hóa và Thể thao,…

30 phút ago

Quốc hội thông qua luật: Phạt 5 triệu trở xuống có thể thay bằng lao động công ích

Người bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, nếu nhận lỗi và tự…

30 phút ago

Quốc hội thông qua luật thuế: Đất bỏ hoang chịu thuế 0,2% từ 1/7/2027

Quốc hội thông qua luật sửa đổi 3 luật thuế, theo đó đất bỏ hoang…

30 phút ago

Đài Loan báo Meta gần 2.700 tài khoản khả nghi, nghi liên quan chiến dịch của ĐCSTQ

Đài Loan báo cho Meta gần 2.700 tài khoản được cho là thuộc chiến dịch…

2 giờ ago