NASA công bố hình ảnh mới: 3I/ATLAS là một sao chổi cổ đại

Hôm 19/11, Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) công bố loạt hình ảnh và dữ liệu quan sát mới về sao chổi 3I/ATLAS, tiết lộ rõ hơn diện mạo của thiên thể liên sao bí ẩn đang thu hút sự chú ý của giới khoa học.

3I/ATLAS là thiên thể thứ ba từ ngoài hệ Mặt Trời được con người quan sát, sau ‘Oumuamua và Borisov. Sao chổi này được kính viễn vọng ATLAS phát hiện vào tháng 7, với quỹ đạo cho thấy nó đang băng qua hệ Mặt Trời từ không gian liên sao.

Nhà vật lý thiên văn Chris Lintott (Đại học Oxford) nhận định: “Sao chổi này có thể hình thành hơn 8 tỷ năm trước, cổ xưa hơn cả hệ Mặt Trời của chúng ta — là thiên thể lâu đời nhất mà chúng ta từng quan sát ở cự ly gần.”

Một trong những hình ảnh nổi bật lần này được chụp bởi tàu MAVEN – sứ mệnh nghiên cứu khí quyển sao Hỏa của NASA. Ngày 9/10, MAVEN ghi lại quầng sáng rõ nét quanh sao chổi 3I/ATLAS, được xác định là lớp khí và bụi bao quanh nhân sao chổi.

NASA phủ nhận tin đồn “công nghệ ngoài hành tinh”

Trước những đồn đoán rằng 3I/ATLAS có thể là sản phẩm công nghệ ngoài hành tinh, NASA đã trực tiếp bác bỏ tại buổi họp báo.

Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya tuyên bố: “Tôi muốn làm rõ những tin đồn về 3I/ATLAS. Thiên thể này là một sao chổi. Nó trông như sao chổi và hành xử như sao chổi. Mọi bằng chứng đều cho thấy nó là sao chổi.”

Phó giám đốc Vụ Nhiệm vụ Khoa học của NASA, Nicola Fox, cũng cho biết: “Chúng tôi hoàn toàn không thấy bất cứ đặc điểm kỹ thuật nào hay dấu hiệu nào khiến chúng tôi nghĩ nó không phải sao chổi.”

Dữ liệu NASA củng cố kết luận “thiên thể tự nhiên”

Các phân tích của NASA và nhiều chuyên gia cho thấy 3I/ATLAS mang đặc trưng của một sao chổi tự nhiên:

• Hình thái: Hình ảnh của MAVEN cho thấy rõ phần “coma” – đám mây khí và bụi bốc hơi từ lõi băng, đặc trưng của sao chổi.

• Chuyển động: Larry Denneau, đồng giám đốc dự án ATLAS, cho biết chuyển động của nó phù hợp với tác động của lực hấp dẫn Mặt Trời, “không có dấu hiệu cho thấy khả năng nào khác.”

• Thành phần: Sao chổi chứa CO₂, nước, cyanide và một lượng nhỏ nickel – giống với các sao chổi trong hệ Mặt Trời.

Kshatriya nhấn mạnh NASA vẫn tích cực tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài Trái Đất, như trường hợp tàu Perseverance từng ghi nhận khả năng tồn tại vi sinh vật cổ đại trên sao Hỏa. Tuy nhiên, ông khẳng định mọi kết luận phải dựa trên bằng chứng.

Nhà khoa học Harvard nêu ý kiến trái chiều

Nhà vật lý thiên văn Avi Loeb (Đại học Harvard) — người từng gây tranh cãi khi đặt nghi vấn về ‘Oumuamua — tiếp tục đưa ra quan điểm phản biện. Ông cho rằng 3I/ATLAS có ít nhất 12 điểm “bất thường” không thể giải thích bằng mô hình sao chổi truyền thống.

Lập luận của ông bao gồm: tỷ lệ nickel–cyanide trong luồng khí của sao chổi cao bất thường, quỹ đạo di chuyển sát mặt phẳng hoàng đạo và việc sao chổi bay gần nhiều hành tinh một cách khác thường.

Loeb nói: “Sự thật sẽ được hé lộ thông qua việc chia sẻ dữ liệu, chứ không phải qua những câu chuyện do người gác cổng sinh ra.” Ông cho rằng khoa học không nên loại trừ khả năng “công nghệ ngoài hành tinh” chỉ vì chưa có bằng chứng.

NASA khẳng định 3I/ATLAS không gây nguy hiểm cho Trái Đất và hiện đang rời khỏi hệ Mặt Trời như dự kiến.