Vì AI phổ biến, nhà toán học đoạt giải Fields thôi chấm bài tập theo đúng sai

Giáo sư toán Richard Borcherds của Đại học California, Berkeley (Mỹ), người từng đoạt giải Fields, cho biết ông đã thôi chấm bài tập theo đúng sai vì việc sinh viên dùng trí tuệ nhân tạo (AI) làm bài đã rất phổ biến.

Những ngày gần đây, ông Borcherds lần lượt trả lời phỏng vấn The Daily Californian, tờ báo sinh viên của Berkeley, và tờ California Post. Hiện ông chỉ cho điểm bài tập theo việc sinh viên có nộp hay không. Điểm môn học chủ yếu dựa vào các bài thi làm tại lớp, nơi sinh viên không được dùng thiết bị điện tử.

“Chấm theo đúng sai chỉ càng khiến sinh viên muốn dùng AI làm bài thay vì tự làm, chẳng khác nào phạt những sinh viên trung thực”, ông nói.

Sau khi thấy nhiều sinh viên liên tục đạt điểm cao nhờ AI, ông Borcherds cho rằng trả tiền thuê người chấm đúng sai bài tập không còn ý nghĩa, The Daily Californian đưa tin. Ông thừa nhận cách cho điểm theo việc nộp bài “không phải là một cơ chế tốt”, nhưng hiện chưa có phương án nào thay thế.

Với ông, bỏ tiền thuê người chấm những đáp án do AI tạo ra là phí cả thời gian lẫn tiền bạc. Ông nói ngày càng khó phân biệt bài do sinh viên tự làm với bài do AI viết. Trước đây, đôi khi ông còn nhận ra bài do AI làm qua những lỗi điển hình. Giờ AI tiến bộ quá nhanh, hiếm khi mắc lỗi rõ ràng.

Ông cũng cho biết các bài thi trực tuyến nay đã thành “phí thời gian”, vì có sinh viên dùng AI để làm bài. Ông không phân biệt được sinh viên nào đã dùng AI, nhưng nhận thấy điểm trung bình các bài thi trực tuyến tăng rõ rệt.

Nếu tác động tồi tệ nhất của AI đối với xã hội chỉ là bài tập khó chấm hơn, ông nói mình sẽ thấy rất nhẹ lòng.

Băn khoăn về tương lai ngành toán

“Nếu AI tiếp tục tiến bộ với tốc độ hiện nay, chỉ trong vài năm, sẽ không còn việc gì nhà toán học làm được mà AI không làm được”, ông Borcherds nói.

Ông không còn chắc có nên khuyến khích sinh viên học toán nữa hay không. Cách đây 5 năm, làm toán có vẻ là một trong những nghề ít bị cơn sốt AI tác động nhất, nhưng nay ông không biết nên khuyên sinh viên thế nào. Ông thậm chí đem câu hỏi này đi hỏi ChatGPT, và chatbot này cũng trả lời là không biết tương lai sẽ ra sao.

Ông Borcherds nhận định giới học thuật có “sức ì” khá lớn. Dù AI tiếp tục phát triển, ông sẽ không ngạc nhiên nếu các khoa toán vẫn giữ nguyên như hiện nay trong vài năm tới. Ông lấy ví dụ tạp chí học thuật bản in: đã 20 năm nay không còn ý nghĩa thực tế mà vẫn tiếp tục ra số.

Lịch sử có nhiều lần đột phá công nghệ xóa sổ một nghề cũ, như máy dệt thay cho dệt tay, ô tô thay cho ngựa, nhưng theo ông, với toán học thì đây là lần đầu tiên.

Berkeley để giảng viên tự đặt quy định về AI

Bà Anne Marie Richard, một lãnh đạo phụ trách đào tạo bậc đại học và công nghệ học thuật của Berkeley, cho biết trong một email rằng Hội đồng Học thuật của trường yêu cầu giảng viên ghi rõ các quy định của môn học trong đề cương. Trong đó có cả việc sinh viên có được dùng công cụ AI để làm bài hay không. Tuy nhiên, quy định cụ thể khác nhau nhiều tùy cấp độ và lĩnh vực của từng môn.

Trường đã dùng thử một số công cụ phát hiện AI như Turnitin và Rumi, nhưng thấy hiệu quả chưa đủ để áp dụng thống nhất trong toàn trường. Chính sách về AI của mỗi môn do giảng viên tự quyết.

Ông Borcherds sinh ra tại Nam Phi. Năm 1998, ông nhận giải Fields nhờ các công trình về đại số và hình học, trong đó có chứng minh “giả thuyết Monstrous Moonshine”. Giải Fields thường được gọi là “giải Nobel của toán học”.