Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán

Theo đề xuất của Bộ Tài chính, cá nhân và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ kế toán sẽ được giảm bớt các yêu cầu cấp phép, trong khi cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, giám sát sau khi hoạt động.

• Bộ Tài chính đề xuất bỏ giấy phép kinh doanh casino, karaoke, xuất khẩu gạo

Bãi bỏ điều kiện hành nghề và thủ tục cấp phép

Bộ Tài chính đang đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo nội dung được Bộ Tư pháp công bố trong quá trình thẩm định dự án luật, Bộ Tài chính đề xuất bãi bỏ toàn bộ quy định về điều kiện hành nghề kế toán và điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán đối với công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư nhân, chi nhánh doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán nước ngoài tại Việt Nam và hộ kinh doanh dịch vụ kế toán.

Các thủ tục liên quan cũng nằm trong diện đề xuất bãi bỏ, gồm hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, thời hạn cấp, cấp lại giấy chứng nhận và phí cấp, cấp lại.

Theo cơ quan soạn thảo, việc loại bỏ các yêu cầu này nhằm giảm rào cản gia nhập thị trường, tạo điều kiện để nhiều cá nhân và tổ chức tham gia cung cấp dịch vụ kế toán.

Đã có thay đổi từ tháng 7/2026

Việc sửa đổi luật được đặt trong bối cảnh Chính phủ triển khai các giải pháp cắt giảm điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Từ ngày 1/7/2026, theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP, kinh doanh dịch vụ kế toán đã được đưa ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP cũng quy định việc cắt giảm, đơn giản hóa một số điều kiện và thủ tục liên quan đến lĩnh vực này.

Theo hướng dẫn của cơ quan quản lý kế toán, kiểm toán thuộc Bộ Tài chính, một số yêu cầu về cấp giấy chứng nhận, đăng ký hành nghề, kiểm tra hoạt động và các thủ tục liên quan không còn được thực hiện theo cơ chế trước đây trong thời gian các nghị quyết có hiệu lực.

Vì vậy, đề xuất sửa đổi Luật Kế toán không phải là việc bắt đầu cắt giảm từ con số không, mà còn nhằm điều chỉnh các quy định pháp luật chuyên ngành cho đồng bộ với những thay đổi đã được triển khai.

Các quy định chuyển tiếp và thời hạn áp dụng cần được xem xét theo từng văn bản cụ thể, tránh hiểu rằng mọi yêu cầu chuyên môn hoặc trách nhiệm pháp lý trong lĩnh vực kế toán đều đã bị xóa bỏ.

Mở rộng đối tượng cung cấp dịch vụ kế toán

Theo lý giải của Bộ Tài chính, khi bỏ các điều kiện kinh doanh và thủ tục cấp phép, phạm vi cá nhân, tổ chức có thể tham gia cung cấp dịch vụ kế toán sẽ được mở rộng.

Trước đây, hoạt động này gắn với các yêu cầu về chứng chỉ, đăng ký hành nghề và giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh theo Luật Kế toán. Việc giảm các yêu cầu nói trên được kỳ vọng giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn khi thuê dịch vụ, đồng thời giảm thời gian và chi phí hoàn thiện hồ sơ.

Đối với cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán, dự thảo đề xuất áp dụng tiêu chuẩn tương ứng với người làm kế toán, kế toán trưởng tại doanh nghiệp, thay vì yêu cầu chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên như cơ chế trước đây.

Các tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp, tính trung thực, trình độ chuyên môn và việc tuân thủ pháp luật vẫn là những yếu tố quan trọng đối với người thực hiện công việc kế toán. Việc bãi bỏ thủ tục cấp phép không đồng nghĩa với việc được phép cung cấp thông tin sai lệch, làm giả sổ sách hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Tăng cường hậu kiểm, làm rõ trách nhiệm chuyên môn

Trong quá trình thẩm định dự thảo, một số ý kiến bày tỏ băn khoăn về việc bãi bỏ giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán. Các ý kiến đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ chủ thể chịu trách nhiệm chuyên môn khi doanh nghiệp thuê dịch vụ kế toán, đồng thời xây dựng cơ chế hậu kiểm phù hợp.

Đây là vấn đề cần được giải quyết khi chuyển từ mô hình quản lý dựa nhiều vào điều kiện cấp phép trước khi hoạt động sang mô hình kiểm tra, giám sát sau khi dịch vụ được cung cấp.

Nếu số lượng đơn vị tham gia thị trường tăng lên, cơ quan quản lý cần có phương thức phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm, bảo đảm chất lượng thông tin kế toán và quyền lợi của tổ chức sử dụng dịch vụ.

Việc xác định trách nhiệm giữa đơn vị cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp thuê dịch vụ và người phụ trách chuyên môn cũng có ý nghĩa quan trọng, nhất là khi xảy ra sai sót trong việc lập, ghi sổ hoặc cung cấp thông tin tài chính.

Đề xuất sửa luật để đồng bộ quy định

Bên cạnh lĩnh vực kế toán, Bộ Tài chính cũng đề xuất điều chỉnh một số điều kiện và thành phần hồ sơ trong Luật Kiểm toán độc lập. Nội dung này bao gồm việc bỏ một điều kiện cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán và loại bỏ một số giấy tờ trong hồ sơ đề nghị cấp chứng nhận.

Theo định hướng của cơ quan soạn thảo, các thay đổi nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm sự thống nhất giữa các luật và văn bản hướng dẫn.

Tuy nhiên, đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán cần được phân biệt với việc loại bỏ toàn bộ quy định về trách nhiệm nghề nghiệp. Các nghĩa vụ theo pháp luật kế toán, thuế, doanh nghiệp và những quy định liên quan vẫn phải được thực hiện theo văn bản đang có hiệu lực.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán và Luật Kiểm toán độc lập đang được hoàn thiện theo quy trình xây dựng pháp luật. Nội dung cuối cùng và thời điểm áp dụng các quy định sửa đổi sẽ phụ thuộc vào văn bản được cơ quan có thẩm quyền ban hành.