ĐCSTQ nói hợp tác với Iran không nên bị gián đoạn

Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) phát tín hiệu rằng họ sẽ không ngừng hợp tác với chính quyền Iran, sau khi các thực thể của Trung Quốc và Hồng Kông bị Mỹ trừng phạt vì hỗ trợ nền kinh tế Tehran.

“Hoạt động hợp tác của Trung Quốc với Iran luôn được tiến hành trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và không nên bị gián đoạn hay phá vỡ,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nói tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 25/8, khi được hỏi liệu Bắc Kinh có sẵn sàng thay đổi cách thức hoạt động sau yêu cầu của Mỹ hay không.

Ngày 24/8, Chính phủ Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào gần 60 thực thể, cá nhân và tàu thuyền mà Bộ Tài chính Mỹ cho rằng đang “tiếp tay cho sự liều lĩnh của chính quyền Iran”.

Các biện pháp này nằm trong chiến dịch rộng lớn hơn của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm tiếp tục cô lập Tehran khỏi nền kinh tế toàn cầu. Điều này một lần nữa thu hút sự chú ý đến Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất còn lại của Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết mọi quốc gia sẽ được đưa ra một thời hạn để chấm dứt các hoạt động liên quan đến Iran đã được xác định, nếu không sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt tài chính từ Bộ Tài chính Mỹ. Ông cho biết các quan chức Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao và Bộ Chiến tranh Mỹ đang làm việc với những người đồng cấp trên toàn thế giới, đồng thời nhấn mạnh Washington yêu cầu “hành động ngay lập tức”.

Tại cuộc họp báo ngày 24/8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ không nêu thời hạn cụ thể, nhưng nói rằng Washington “không có sự kiên nhẫn vô hạn” và kêu gọi Trung Quốc cùng các quốc gia khác không thử thách quyết tâm của chính quyền Mỹ.

Bắc Kinh không nói có nhận được thời hạn từ Mỹ

Tại cuộc họp báo ngày 25/8 ở Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc không cho biết liệu Trung Quốc có nhận được thời hạn như vậy từ Mỹ hay chưa, mà chỉ nói rằng Trung Quốc đang theo dõi sát sao những diễn biến liên quan.

Ông Lâm Kiếm gọi các biện pháp trừng phạt của Mỹ là “bất hợp pháp” và nhắc lại rằng Trung Quốc sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình.

Trung Quốc là khách hàng dầu mỏ lớn nhất của Iran. Các quan chức Mỹ cho biết Trung Quốc tiếp nhận hơn 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Tehran, qua đó cung cấp một nguồn sống kinh tế quan trọng cho chính quyền Iran bất chấp nhiều năm chịu các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Gói trừng phạt mà Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 24/8 bao gồm 5 tàu thuộc “đội tàu ngầm” có liên quan đến việc vận chuyển dầu Iran đến các nước thứ ba, đặc biệt là Trung Quốc. Theo Bộ Tài chính Mỹ, một tàu chở dầu thuộc sở hữu của Riqueza Group có trụ sở tại Hồng Kông nhưng mang cờ Vanuatu đã vận chuyển hàng triệu thùng dầu thô Iran đến Trung Quốc trong năm nay.

Chính phủ Mỹ cũng nhắm mục tiêu vào một mạng lưới bị phát hiện hỗ trợ chính quyền Iran mua sắm công nghệ quan trọng phục vụ nghiên cứu hạt nhân và phát triển tên lửa.

Trung tâm của mạng lưới này là Sweet Ocean Industrial Limited, một công ty có trụ sở tại Hồng Kông bị cáo buộc đóng vai trò trung gian trong việc mua thiết bị quang học laser và các mặt hàng nhạy cảm khác cho Đại học Malek Ashtar của Iran, một thực thể nằm trong danh sách trừng phạt của Liên Hợp Quốc.

Ba cá nhân có trụ sở tại Trung Quốc—Lý Na (Li Na), Điền Kiến Bạch (Tian Jianbai) và Trương Lệ Mai (Zhang Limei)—bị đưa vào danh sách trừng phạt vì bị cáo buộc tạo điều kiện cho mạng lưới mua sắm này.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết mạng lưới này đã giúp Tehran tiếp cận những công nghệ đặc biệt nhạy cảm có cả ứng dụng dân sự lẫn quân sự, thông qua “một hệ thống rộng lớn gồm các công ty bình phong, các kênh tài chính bí mật và các bên trung gian logistics trên khắp Đông Á”.

Các biện pháp nhằm vào Iran được đưa ra chưa đầy một tháng trước chuyến thăm của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần nói rằng ông dự kiến gặp ông Tập tại Nhà Trắng vào ngày 24/9.