Đề xuất giảm 30% thuế cho doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng

Chính phủ đề xuất giảm 30% số thuế phải nộp trong năm 2026 và 2027 cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng, nhằm tạo thêm nguồn lực tái đầu tư, mở rộng sản xuất. 

Đề xuất giảm thuế trong hai năm

Chiều 20/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Theo đề xuất của Chính phủ, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027.

Đối với doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng cũng được đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai năm này.

Trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo các quy định khác, phần thuế được giảm sẽ được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi.

Theo tính toán của Chính phủ, chính sách này có thể làm giảm thu ngân sách khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026 và 3.510 tỷ đồng trong năm 2027.

Tạo thêm nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh

Chính phủ cho rằng việc giảm thuế trước mắt sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách nhưng về lâu dài có thể tạo thêm nguồn thu khi cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp phát triển.

Phần thuế được giảm được kỳ vọng trở thành nguồn lực để người kinh doanh và doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, đồng thời tăng thu nhập khả dụng.

Chính sách cũng được đề xuất trong bối cảnh các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn gặp khó khăn, khả năng tích lũy để mở rộng hoạt động còn hạn chế.

Theo Chính phủ, việc hỗ trợ về thuế có thể góp phần tạo điều kiện phục hồi và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Vì sao chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng?

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Chính phủ giải trình rõ cơ sở lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, doanh thu 10 tỷ đồng/năm tương đương khoảng 833 triệu đồng/tháng.

Với giả định tỷ lệ lợi nhuận khoảng 12%, mức doanh thu này tạo ra lợi nhuận khoảng 100 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi nộp thuế, số tiền còn lại khoảng 85 triệu đồng. Nếu một hộ gia đình có 5 người, mức bình quân tương đương khoảng 17 triệu đồng/người/tháng.

Bộ trưởng cho rằng cách tính này là một trong những cơ sở để lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cho biết vẫn có ý kiến đề nghị Chính phủ làm rõ hơn cơ sở áp dụng thống nhất ngưỡng 10 tỷ đồng cho các lĩnh vực.

Lo ngại “điểm gãy” khi vượt 10 tỷ đồng

Một vấn đề được đặt ra là trường hợp doanh nghiệp có doanh thu vượt 10 tỷ đồng không nhiều nhưng có thể mất toàn bộ ưu đãi.

Theo ý kiến thẩm tra, cần nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp hợp lý thay vì để việc vượt ngưỡng doanh thu dẫn tới mất toàn bộ chính sách hỗ trợ.

Nếu chênh lệch nghĩa vụ thuế giữa doanh nghiệp dưới và trên ngưỡng 10 tỷ đồng quá lớn, chính sách có thể tạo tâm lý giữ doanh thu dưới ngưỡng thay vì mở rộng quy mô.

Đây cũng là vấn đề được lưu ý trong quá trình thiết kế chính sách, nhằm bảo đảm ưu đãi thuế hỗ trợ tăng trưởng thay vì trở thành giới hạn đối với doanh nghiệp.

Cần kiểm soát việc chia nhỏ doanh thu

Bên cạnh nguy cơ tạo “điểm gãy”, các ý kiến tại phiên họp cũng lưu ý khả năng doanh nghiệp lợi dụng chính sách bằng cách chia, tách pháp nhân hoặc chia nhỏ doanh thu để tiếp tục nằm trong diện được giảm thuế.

Do đó, cơ quan quản lý được đề nghị tăng cường kiểm soát hành vi trốn thuế, gian lận thuế và chuyển giá.

Việc kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan liên quan cũng được đặt ra nhằm nâng cao khả năng phát hiện trường hợp lợi dụng chính sách.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đồng thời lưu ý việc giảm thuế cần hướng tới đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng như đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, kinh tế xanh và chuyển đổi số.

Không chỉ giảm thuế mà phải giảm chi phí tuân thủ

Đối với hộ kinh doanh, việc chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai đặt ra yêu cầu đơn giản hóa thủ tục.

Các ý kiến tại phiên họp cho rằng nhiều hộ kinh doanh còn gặp khó khăn trong việc sử dụng công nghệ, hóa đơn điện tử, lập chứng từ, sổ sách và kê khai thuế.

Vì vậy, cùng với chính sách giảm thuế, cơ quan quản lý cần có hướng dẫn đơn giản, dễ thực hiện, đồng thời vẫn bảo đảm quản lý thuế và hạn chế thất thu.

Về dài hạn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục nghiên cứu cải cách thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, cần xem xét mức giảm trừ gia cảnh phù hợp với biến động về mức sống và chi phí sinh hoạt. Với doanh nghiệp, chính sách thuế cần tạo điều kiện để tích lũy vốn, tái đầu tư và mở rộng sản xuất.

Dự kiến trình Quốc hội theo thủ tục rút gọn

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng các cơ quan của Quốc hội nhất trí về sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất bổ sung dự án Nghị quyết vào chương trình kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và trình Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Cơ quan soạn thảo được đề nghị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, trong đó làm rõ cơ sở lựa chọn mức giảm 30%, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, đối tượng thụ hưởng và biện pháp ngăn việc chia, tách doanh nghiệp để hưởng ưu đãi.

Ngoài ra, cần xác định rõ thời điểm Nghị quyết có hiệu lực và cách xử lý đối với trường hợp đã kê khai, tạm nộp hoặc nộp thuế trong năm 2026 để chính sách khi được ban hành có thể triển khai thuận lợi.