EU điều tra Shein về “thiết kế gây nghiện” và bán búp bê tình dục hình dáng trẻ em

Liên minh châu Âu (EU) đã khởi động cuộc điều tra chuyên sâu nhằm vào nhà bán lẻ thời trang trực tuyến Shein của Trung Quốc, liên quan đến việc nền tảng này bị cáo buộc kinh doanh các mặt hàng bất hợp pháp và áp dụng những yếu tố mà khối gọi là “thiết kế gây nghiện”.

Cuộc điều tra, được Ủy ban châu Âu công bố ngày 16/2, đánh dấu thủ tục tố tụng chính thức đầu tiên của EU đối với công ty này theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA) — bộ quy định trực tuyến quy mô lớn điều chỉnh hầu như toàn bộ hệ sinh thái số, từ các nền tảng thương mại điện tử đến mạng xã hội.

Brussels cho biết đang điều tra việc buôn bán các sản phẩm bất hợp pháp “bao gồm tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em”, đặc biệt viện dẫn các búp bê tình dục có hình dáng giống trẻ em được phát hiện trên chợ trực tuyến của Shein. Công ty này đã bị chú ý tại Pháp vào cuối năm 2025 sau khi giới chức phát hiện các búp bê tình dục giống trẻ em gái trên trang web, cùng với vũ khí bất hợp pháp. Chính phủ Pháp đã tìm cách đình chỉ quyền truy cập vào website Shein, nhưng tòa án đã ngăn chặn động thái này và thay vào đó yêu cầu Brussels can thiệp theo DSA.

Giới chức EU cho biết tranh cãi này làm dấy lên những quan ngại rộng hơn về việc liệu Shein có gây ra “rủi ro mang tính hệ thống đối với người tiêu dùng trên toàn Liên minh châu Âu” hay không. Họ đã yêu cầu công ty cung cấp thông tin về cách thức bảo đảm trẻ vị thành niên không tiếp xúc với nội dung không phù hợp lứa tuổi, cũng như cách ngăn chặn việc lưu hành hàng hóa bất hợp pháp trên nền tảng.

Các điều tra viên cũng sẽ xem xét “thiết kế gây nghiện” của Shein, bao gồm việc sử dụng các tính năng trò chơi hóa như điểm thưởng, phần thưởng và các cơ chế khuyến khích khác nhằm thúc đẩy tương tác thường xuyên. Quan chức EU cho rằng các thiết kế như vậy có thể khuyến khích việc sử dụng quá mức, đặc biệt ở người dùng trẻ, và làm suy yếu bảo vệ người tiêu dùng cũng như sức khỏe tinh thần của người dùng.

Một trọng tâm khác của cuộc điều tra là cáo buộc “thiếu minh bạch” xung quanh các thuật toán mà Shein sử dụng để đề xuất nội dung và sản phẩm cho người dùng. Theo DSA, “các nền tảng rất lớn” — được định nghĩa là có trên 45 triệu người dùng tại EU — phải công bố các tham số chính của hệ thống đề xuất và cung cấp ít nhất một lựa chọn dễ tiếp cận không dựa trên việc lập hồ sơ người dùng.

Các diễn biến liên quan

Người phát ngôn của Shein cho biết công ty coi trọng “các nghĩa vụ theo DSA” và sẽ hợp tác với các nhà điều tra.

“Trong vài tháng qua, chúng tôi đã tiếp tục đầu tư đáng kể vào các biện pháp nhằm tăng cường tuân thủ DSA. Các biện pháp này bao gồm đánh giá rủi ro hệ thống toàn diện và các khuôn khổ giảm thiểu, tăng cường bảo vệ người dùng trẻ tuổi, cũng như nỗ lực liên tục trong thiết kế dịch vụ theo hướng thúc đẩy trải nghiệm người dùng an toàn và đáng tin cậy,” người phát ngôn nói trong tuyên bố gửi tới The Epoch Times.

Cuộc điều tra này là động thái mới nhất trong một loạt hành động của EU ảnh hưởng đến các công ty công nghệ và thương mại điện tử thuộc sở hữu Trung Quốc.

Từ ngày 1/7/2026, Brussels sẽ bắt đầu thu khoản phí cố định 3 euro (khoảng 3,55 USD) đối với mỗi mặt hàng giá trị thấp trong các kiện hàng nhỏ trị giá dưới 150 euro (khoảng 178 USD) được gửi trực tiếp từ các quốc gia ngoài EU tới người tiêu dùng trong khối — biện pháp được xem rộng rãi là nhằm vào các nền tảng như Shein, Temu và AliExpress. Theo số liệu chính thức, khoảng 4,6 tỷ kiện hàng như vậy đã vào EU trong năm 2024, trong đó tới 91% đến từ Trung Quốc.

Temu cũng đang bị điều tra theo DSA liên quan đến cáo buộc “thiết kế gây nghiện” và việc bán hàng hóa không an toàn hoặc bất hợp pháp. Một cuộc điều tra riêng đối với AliExpress, thuộc tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba, đã đưa ra kết luận sơ bộ rằng nền tảng này “vi phạm nghĩa vụ đánh giá và giảm thiểu rủi ro liên quan đến việc phát tán sản phẩm bất hợp pháp theo DSA”.

Gần đây hơn, hôm 6/2, Ủy ban châu Âu đã cảnh báo nền tảng chia sẻ video phổ biến TikTok rằng họ phải cải tổ “thiết kế gây nghiện” để tuân thủ DSA. Dịch vụ này, có hoạt động tại châu Âu thuộc sở hữu công ty Trung Quốc ByteDance, có thể đối mặt mức phạt lên tới 6% doanh thu toàn cầu nếu không giải quyết các quan ngại.

“Tại EU, sản phẩm bất hợp pháp bị cấm — dù là trên kệ cửa hàng hay trên chợ trực tuyến. Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số giúp bảo vệ người mua sắm, bảo vệ phúc lợi của họ và trao quyền cho họ bằng thông tin về các thuật toán mà họ đang tương tác,” Ủy viên công nghệ EU Henna Virkkunen nói hôm 17/2.

Giới chức Trung Quốc đã chỉ trích các nỗ lực siết chặt quy định số của EU. Vào tháng Một, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc EU theo đuổi “chủ nghĩa bảo hộ trắng trợn” và “thao túng chính trị” sau khi khối này, viện dẫn rủi ro tấn công mạng, khuyến nghị toàn bộ quốc gia thành viên loại bỏ Huawei và ZTE khỏi mạng viễn thông trong vòng 3 năm tới.