EU kêu gọi Mỹ tuân thủ thỏa thuận thương mại sau phán quyết của Tối cao Pháp viện

Hôm 22/2, Ủy ban châu Âu cho biết họ muốn có “sự rõ ràng đầy đủ” từ phía Mỹ sau khi Tối cao Pháp viện ra phán quyết vô hiệu hóa các mức thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt. Cơ quan này yêu cầu Washington tôn trọng thỏa thuận thương mại đạt được vào năm ngoái.

Chính quyền Trump đang xem xét các cơ sở pháp lý thay thế sau khi Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ hôm 20/2 bác bỏ khuôn khổ thuế quan đối ứng mà ông Trump áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế.

Sau phán quyết, ông Trump tuyên bố áp mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, trước khi nâng lên 15% vào ngày 21/2 sau khi xem xét chi tiết quyết định của tòa án.

Ủy ban châu Âu hôm 22/2 ra tuyên bố kêu gọi Chính phủ Mỹ làm rõ các bước đi tiếp theo, cho rằng tình hình hiện tại “không tạo điều kiện để mang lại một môi trường thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương công bằng, cân bằng và cùng có lợi” như hai bên đã thống nhất vào năm ngoái.

Theo thỏa thuận thương mại đạt được hồi tháng Bảy năm ngoái, Mỹ đồng ý áp trần thuế 15% đối với phần lớn hàng nhập khẩu từ EU, bao phủ nhiều lĩnh vực như ô tô, dược phẩm, chất bán dẫn và gỗ xẻ.

Đổi lại, EU đồng ý xóa bỏ thuế quan đối với toàn bộ hàng công nghiệp của Mỹ và dành quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho hải sản và nông sản Mỹ. EU cũng nhất trí tăng mua sắm trang thiết bị quân sự và quốc phòng từ Mỹ.

“Thỏa thuận là thỏa thuận. Với tư cách là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU kỳ vọng Mỹ tôn trọng các cam kết nêu trong Tuyên bố chung — cũng như EU luôn thực hiện các cam kết của mình,” Ủy ban châu Âu tuyên bố ngày 22/2.

“Đặc biệt, các sản phẩm của EU phải tiếp tục được hưởng cơ chế đối xử cạnh tranh nhất, không có bất kỳ mức tăng thuế nào vượt quá trần rõ ràng và bao trùm đã được thống nhất trước đó.”

Theo tuyên bố chung do Nhà Trắng công bố vào tháng 8/2025, thỏa thuận thương mại phản ánh quyết tâm của EU trong việc giải quyết các quan ngại của Mỹ về mất cân bằng thương mại, cũng như cam kết chung nhằm khai thác “toàn bộ tiềm năng” của hai nền kinh tế.

Theo phía EU, tuyên bố chung đã xác lập một chế độ thuế quan của Mỹ với “mức thuế trần rõ ràng, bao trùm là 15% đối với phần lớn hàng xuất khẩu của EU”.

Ủy ban cho biết họ đã duy trì liên lạc liên tục với chính quyền Trump về vấn đề này, đồng thời cho biết Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic đã trao đổi với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick vào ngày 21/2.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực giảm thuế quan như đã được nêu trong Tuyên bố chung,” Ủy ban cho biết. “Ưu tiên của EU là duy trì một môi trường thương mại xuyên Đại Tây Dương ổn định và có thể dự đoán, đồng thời đóng vai trò là trụ cột toàn cầu cho thương mại dựa trên luật lệ.”

Hôm 22/2, Greer xác nhận trong cuộc phỏng vấn với CBS News rằng ông đã thảo luận vấn đề thuế quan với người đồng cấp EU và quan chức từ các quốc gia khác, đồng thời nhấn mạnh Washington kỳ vọng các đối tác thương mại tuân thủ các thỏa thuận đã ký.

“Các thỏa thuận không dựa trên việc vụ kiện về thuế khẩn cấp thắng hay thua,” ông nói. “Nhưng hãy yên tâm, tôi cũng đã trao đổi với họ và nói suốt một năm qua rằng dù vụ việc này — dù chúng tôi thắng hay thua — thì chúng tôi vẫn sẽ áp thuế, và chính sách của tổng thống sẽ tiếp tục.”

“Đó là lý do họ ký các thỏa thuận này ngay cả khi vụ kiện vẫn đang được xét xử.”

Hôm 20/2, ông Greer cho biết phán quyết của Tối cao Pháp viện chỉ ảnh hưởng đến các mức thuế đối ứng và thuế liên quan đến fentanyl của ông Trump, còn các mức thuế quy mô lớn được áp dụng theo các cơ sở pháp lý khác vẫn sẽ duy trì.

Ông cho biết văn phòng của mình sẽ khởi động các cuộc điều tra mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại, bao phủ hầu hết các đối tác thương mại lớn. Cuộc điều tra nhằm đối phó với những hành vi, chính sách và thực tiễn “vô lý, không thể biện minh, mang tính phân biệt đối xử và gây gánh nặng”. Nếu phát hiện các hành vi không công bằng, các mức thuế bổ sung có thể được áp dụng.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng viện dẫn Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại như một phương án mà chính quyền Trump đang cân nhắc cho chính sách thuế quan sau phán quyết của Tối cao Pháp viện.