Giá dầu tăng vọt, thị trường chứng khoán, trái phiếu, tiền tệ và giá vàng biến động theo

Đến thời điểm hiện tại, cả Mỹ và Iran đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ trong cuộc xung đột, Iran vẫn tiếp tục chống cự. Ngoài ra, việc phong tỏa eo biển Hormuz khiến các tàu chở dầu không thể đi qua, các quốc gia sản xuất dầu lớn ở Trung Đông do thiếu không gian lưu trữ buộc phải giảm sản lượng, làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng, kéo theo sự dao động của thị trường chứng khoán, trái phiếu, tiền tệ và giá vàng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, việc giá dầu tăng là cái giá tạm thời phải trả để bảo vệ an ninh toàn cầu. Vào Chủ nhật tuần trước (8/3), Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết, một khi Mỹ phá hủy khả năng đe dọa tàu chở dầu của Iran, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ nhanh chóng được khôi phục. Trong kịch bản xấu nhất, tình trạng này chỉ kéo dài vài tuần chứ không phải vài tháng.

Chuyên gia: Giá dầu cuối cùng sẽ giảm

Hôm thứ Hai (9/3), tính đến 11h22 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ, giá hợp đồng tương lai dầu thô WTI tăng 6,3% lên 96,63 USD/thùng. Trong đêm trước đó, giá WTI từng tăng vọt lên 119 USD/thùng, lần đầu tiên vượt mốc 100 USD kể từ cuộc chiến Nga–Ukraine năm 2022.

Giá dầu Brent quốc tế tăng khoảng 6,9% lên 99,09 USD/thùng, trước đó trong phiên có lúc đạt 119,50 USD/thùng. Giá hợp đồng tương lai dầu thô Mỹ tăng khoảng 35%, ghi nhận mức tăng tuần lớn nhất kể từ khi có dữ liệu giao dịch hợp đồng tương lai năm 1983.

Điều này đồng nghĩa với việc giá dầu lần đầu tiên vượt mốc 100 USD/thùng kể từ năm 2022. Giá dầu tăng khiến thị trường lo ngại về tác động lạm phát, đẩy lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng thêm 5 điểm cơ bản lên 4,19%. Đồng USD tăng 0,6%, đạt mức cao nhất kể từ tháng Một năm nay, trong khi hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 giảm 1,3%.

Dưới tác động kép từ đồng USD mạnh và lo ngại lãi suất tăng, giá vàng chịu áp lực giảm, làm gia tăng khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất. Chỉ số cổ phiếu blue-chip châu Âu cũng đối mặt với điều chỉnh giảm.

Giá vàng – tài sản trú ẩn truyền thống – giảm mạnh khi đồng USD tăng giá và lợi suất trái phiếu đi lên. Giá vàng giao ngay giảm 1,5% xuống còn 5.091,02 USD/ounce, sau khi có thời điểm giảm hơn 2% đầu phiên. Giá vàng kỳ hạn Mỹ giao tháng Tư giảm 1,2% xuống 5.097,40 USD/ounce.

Đồng USD đã tăng lên mức cao nhất trong hơn 3 tháng, khiến vàng thỏi trở nên đắt hơn đối với những người nắm giữ các loại tiền tệ khác.

Theo Tim Waterer – nhà phân tích thị trường trưởng tại KCM Trade – giá vàng suy yếu bất chấp biến động địa chính trị do giá dầu ở mức 3 chữ số đang đẩy đồng USD tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại lạm phát. Điều này khiến kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất suy giảm.

Ông cho rằng phần lớn đà tăng của vàng trong 12 tháng qua dựa trên triển vọng nới lỏng tiền tệ của Mỹ. Tuy nhiên, khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, rủi ro lạm phát gia tăng khiến khả năng Fed hạ lãi suất trở nên kém chắc chắn, buộc thị trường vàng phải điều chỉnh.

Các nhà giao dịch dự đoán Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có thể tăng lãi suất 50 điểm cơ bản trong năm nay, đồng thời khả năng Ngân hàng Trung ương Anh tăng lãi suất cũng vượt 50%. Điều này khiến trái phiếu châu Âu bị bán tháo mạnh hơn so với Mỹ. Chỉ chưa đầy 2 tuần trước, thị trường vẫn dự đoán ECB sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay.

Ông David Kruk, trưởng bộ phận giao dịch của công ty tài chính Paris La Financiere de l’Echiquier, cho biết thị trường đang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Làn sóng bán tháo hiện nay hoàn toàn xuất phát từ việc giá dầu tăng cao và nguy cơ lạm phát kèm suy thoái.

Các Bộ trưởng Tài chính G7 đã họp vào thứ Hai (9/3) để thảo luận về việc phối hợp giải phóng dự trữ dầu chiến lược, nhưng Pháp cho biết vẫn chưa có quyết định cuối cùng. Các chuyên gia cho rằng cuộc thảo luận này phần nào giúp ngăn chặn kịch bản tồi tệ nhất.

Theo Bloomberg, ông Mathieu Racheter, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu của ngân hàng J. Safra Sarasin, cho rằng dù tin tức cuối tuần có thể khiến cú sốc năng lượng kéo dài, nhưng dự báo chung trong ngành vẫn là khi các biện pháp chính sách được triển khai và thị trường điều chỉnh, lo ngại về nguồn cung sẽ giảm bớt, và giá dầu cuối cùng sẽ giảm xuống dưới 100 USD/thùng.

Ông Andrea Gabellone, trưởng bộ phận cổ phiếu toàn cầu tại KBC Securities, cho biết, việc giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng gây rủi ro cho lạm phát và nền kinh tế. Liên minh châu Âu (EU) – vốn đã yếu do chiến tranh Nga–Ukraine – sẽ phải chịu cú sốc kép từ việc giá dầu và khí đốt tăng mạnh.

Chiến tranh và phong tỏa eo biển tiếp diễn, các nước sản xuất dầu giảm sản lượng

Iran tiếp tục sử dụng tên lửa và máy bay không người lái tấn công các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh và Israel, cho thấy nước này có khả năng kéo dài cuộc chiến. Con trai của lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công trước đó, được bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao mới. Đồng thời, Israel đã tấn công các kho nhiên liệu ở Tehran và đe dọa mạng lưới điện của Iran.

Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, khiến dầu thô bị ùn tắc. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy eo biển này sẽ sớm mở lại. Các quốc gia vùng Vịnh do thiếu không gian lưu trữ dầu buộc phải giảm sản lượng.

Theo CNBC, Kuwait – quốc gia sản xuất dầu lớn thứ năm của OPEC – vào thứ Bảy tuần trước (7/3) đã thông báo cắt giảm sản lượng dầu và công suất lọc dầu mang tính phòng ngừa.

Sản lượng dầu của Iraq, quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai của OPEC, thực tế đã sụp đổ. Ba nguồn tin trong ngành cho biết với Reuters rằng ba mỏ dầu lớn ở miền Nam Iraq đã giảm sản lượng 70%, xuống còn 1,3 triệu thùng/ngày.

Vào thứ Bảy (7/3), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – quốc gia sản xuất dầu lớn thứ 3 của OPEC – cũng cho biết họ sẽ quản lý sản lượng ngoài khơi một cách thận trọng để đáp ứng nhu cầu lưu trữ.

Khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Theo phân tích của công ty tư vấn Rapidan Energy, việc Iran phong tỏa eo biển này đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu nghiêm trọng nhất trong lịch sử.