Loạt chính sách thuế mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, nhiều quy định mới về thuế thu nhập cá nhân, thuế với hộ kinh doanh và thuế tiêu thụ đặc biệt bắt đầu áp dụng, mang lại thay đổi trực tiếp cho cá nhân và hộ kinh doanh.

• Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý trách nhiệm liên quan đến 5 dự án của ngành thuế

Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026. Riêng các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ ngày 1/1.

Nâng mức giảm trừ gia cảnh trong thuế thu nhập cá nhân

Theo đó, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế tăng từ 11 triệu đồng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm). Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc tăng từ 4 triệu đồng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Với mức mới này, cá nhân không có người phụ thuộc và thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng (sau trừ bảo hiểm bắt buộc khoảng 10,5%) không phát sinh nghĩa vụ nộp thuế. Ví dụ, mức bảo hiểm bắt buộc khoảng 1,785 triệu đồng/tháng khiến tổng giảm trừ đạt khoảng 17,285 triệu đồng.

Cá nhân có một người phụ thuộc với thu nhập khoảng 24 triệu đồng/tháng cũng không phải nộp thuế. Trường hợp có hai người phụ thuộc, mức thu nhập khoảng 31 triệu đồng/tháng chưa phải chịu thuế.

Luật còn mở rộng các khoản giảm trừ khác, bao gồm đóng góp từ thiện, nhân đạo cùng chi phí y tế và giáo dục – đào tạo cho người nộp thuế cũng như người phụ thuộc. Các khoản này cần có hóa đơn chứng từ hợp lệ và không nhận hỗ trợ từ nguồn khác.

Rút gọn biểu thuế lũy tiến còn 5 bậc

Biểu thuế lũy tiến từng phần giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, với các mức thuế suất 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Mức thuế suất 5% áp dụng cho phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng. Mức cao nhất 35% áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng/tháng.

Quy định mới nới rộng khoảng cách giữa các bậc, giúp cá nhân đang nộp thuế giảm nghĩa vụ so với quy định cũ. Biểu thuế mới hạn chế tình trạng thuế tăng đột ngột giữa các bậc.

Mức thuế suất cao nhất 35% được giữ nguyên, phù hợp với mức trung bình ở một số nước khu vực ASEAN như Thái Lan, Indonesia và Philippines.

Xóa bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh

Hộ và cá nhân kinh doanh chuyển sang tự kê khai, tự tính và nộp thuế. Họ không còn nộp thuế môn bài, chỉ thực hiện nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Hộ kinh doanh chỉ nộp thuế thu nhập cá nhân khi doanh thu đạt từ 500 triệu đồng/năm trở lên (tăng từ mức 100 triệu đồng/năm cũ).

Nếu xác định được chi phí hợp lệ, hộ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm chịu thuế suất 15% trên lợi nhuận. Mức từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng/năm áp dụng thuế suất 17%. Mức từ 50 tỷ đồng/năm trở lên áp dụng thuế suất 20%.

Nếu không xác định được chi phí đầu vào, tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu với mức từ 0,5% đến 2% tùy ngành nghề. Với thuế giá trị gia tăng, hộ có doanh thu từ 500 triệu đồng trở lên kê khai theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, tỷ lệ thuế suất giữ nguyên theo ngành nghề.

Thay đổi trong thuế tiêu thụ đặc biệt

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025 áp dụng từ ngày 1/1/2026, điều tiết tiêu dùng các mặt hàng ảnh hưởng sức khỏe.

Với thuốc lá, giữ mức thuế tỷ lệ 75% và bổ sung mức thuế tuyệt đối theo lộ trình từ 2027 đến 2031.

Với rượu và bia, tăng thuế suất tỷ lệ 5%/năm trong giai đoạn từ 2027 đến 2031.

Với nước giải khát theo tiêu chuẩn quốc gia có hàm lượng đường trên 5g/100ml, áp dụng thuế suất 8% từ 2027 và 10% từ 2028.

Lan Anh