Ông Lutnick bác bỏ khả năng Trung Quốc tham gia ngành ô tô Mỹ: “Không cần BYD”

Thứ Sáu (17/4), Bộ trưởng Thương mại Mỹ tuyên bố bác bỏ khả năng doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào ngành ô tô Mỹ, nói thẳng rằng nước Mỹ “không cần” những nhà sản xuất xe điện như BYD.

Tại một sự kiện do Semafor tổ chức ở Washington cùng ngày, khi được hỏi liệu BYD có thể xây dựng một nhà máy liên doanh tại Mỹ hay không, ông Lutnick chỉ trả lời vỏn vẹn một chữ “Không” (No), khiến khán phòng bật cười.

Sau đó, trao đổi với báo giới bên lề sự kiện, ông Lutnick nhắc lại rằng câu hỏi của người dẫn chương trình đã nêu đích danh BYD. Ông nói với Bloomberg: “Chúng tôi sẽ không để họ đến đây.”

Khi được hỏi liệu các công ty Trung Quốc khác có cơ hội đầu tư vào thị trường Mỹ hay không, ông Lutnick một lần nữa loại trừ khả năng vốn Trung Quốc chen chân vào ngành ô tô: “Không phải ô tô, không phải ô tô. (Not cars, not cars.)”

Đầu tháng này, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cũng hạ thấp triển vọng hợp tác đầu tư quy mô lớn giữa Mỹ và Trung Quốc. Ông nói: “Tôi cho rằng quan hệ hiện tại giữa chúng ta với Trung Quốc vẫn chưa đến mức cần bàn thảo bất kỳ dự án đầu tư nào.”

Ngày 9/4, khi nói về các hạn chế của Mỹ đối với phần mềm và phần cứng do Trung Quốc sản xuất sử dụng trên xe hơi, ông Greer khẳng định chính quyền Trump không có kế hoạch nới lỏng. Ông cho biết những quy định này đã và đang ngăn hiệu quả xe Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ.

Từ tháng 1/2025, chính quyền Biden – viện dẫn lý do an ninh quốc gia, đã ban hành quy định cấm hoàn toàn xe hơi có kết nối tại Mỹ sử dụng phần mềm và phần cứng do Trung Quốc cung cấp. Nhà Trắng khi đó nói rằng quy định này giúp Mỹ phòng ngừa hoạt động do thám mạng và tấn công xâm nhập từ phía ĐCSTQ, vốn bị cáo buộc liên tục đe dọa cơ sở hạ tầng trọng yếu và an toàn công cộng của Mỹ.

Tổng thống Trump dự kiến thăm Trung Quốc trong hai ngày 14–15/5. Trước thềm cuộc gặp Trump–Tập, các hãng xe Mỹ liên tục cảnh báo về làn sóng xe Trung Quốc. Lãnh đạo 5 hiệp hội ngành ô tô Mỹ trong một bức thư hồi tháng 3 viết rằng Bắc Kinh đang tìm cách “thống trị” ngành công nghiệp ô tô toàn cầu và tích cực tìm đường tiến vào thị trường Mỹ, qua đó “đe dọa trực tiếp đến năng lực cạnh tranh toàn cầu, an ninh quốc gia và nền tảng công nghiệp ô tô của Mỹ”.

Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Quốc hội đều phản đối việc cho phép hãng xe Trung Quốc mở nhà máy tại Mỹ. Tuy nhiên, hồi tháng 1, ông Trump từng bày tỏ thái độ “cởi mở” hơn với ý tưởng này. Đầu tháng 4, một nhóm thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã gửi thư kêu gọi Tổng thống cấm hoàn toàn việc các hãng xe Trung Quốc sản xuất xe tại Mỹ, đồng thời chặn xe Trung Quốc lắp ráp tại Mexico hoặc Canada vào thị trường Mỹ.

Hiện tại, Mỹ đang áp thuế 100% đối với xe điện sản xuất tại Trung Quốc, mức thuế này đủ để giữ các nhà sản xuất như BYD hay Xiaomi ở ngoài thị trường Mỹ. Trong khi đó, xe giá rẻ của Trung Quốc đang nhanh chóng chiếm lĩnh các khu vực khác trên thế giới. Tại Mexico, riêng BYD đã chiếm tới 70% lượng tiêu thụ xe điện và xe lai sạc ngoài (PHEV). Ngoài ra, Canada gần đây cũng ký thỏa thuận với Bắc Kinh, chấp thuận nhập khẩu 49.000 xe Trung Quốc mỗi năm.

Ngày 13/4, Giám đốc điều hành Ford Motor, ông Jim Farley, kêu gọi chặn xe Trung Quốc ngay từ ngoài biên giới. Ông cho rằng cho phép xe Trung Quốc tích hợp công nghệ tiên tiến chạy trên đường phố Mỹ sẽ tạo ra rủi ro đối với an ninh quốc gia.

Ông Farley từ lâu chỉ trích các hãng xe Trung Quốc dựa vào trợ cấp quy mô lớn từ chính phủ để hạ giá thành, cho rằng lợi thế “phi thị trường” này có thể giáng đòn nặng nề vào ngành sản xuất ô tô nội địa của Mỹ. Ông cảnh báo rằng các mẫu xe điện giá rẻ, được trợ giá mạnh, có thể “nghiền nát” công nghiệp ô tô tại những bang trọng điểm như Michigan và Ohio, đồng thời đặt ra nguy cơ gián điệp dữ liệu khi xe Trung Quốc với hàng chục camera và cảm biến thu thập lượng lớn thông tin trên đường phố Mỹ.