Iran tái phong tỏa eo biển Hormuz, đáp trả lệnh phong tỏa của Mỹ

Sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz vào ngày thứ Sáu (17/4), đến thứ Bảy, nước này lại một lần nữa phong tỏa tuyến hàng hải quốc tế trọng yếu này để trả đũa việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran.

Ngày thứ Bảy, Bộ Chỉ huy Liên quân Iran cho biết, “quyền kiểm soát eo biển Hormuz đã được khôi phục về trạng thái trước đây… đặt dưới sự quản lý và kiểm soát nghiêm ngặt của lực lượng vũ trang.” Cơ quan này cảnh báo, chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran còn hiệu lực, Tehran sẽ tiếp tục chặn lưu thông qua eo biển Hormuz.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf sau đó cảnh báo trên mạng xã hội X rằng nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa, eo biển Hormuz “sẽ không thể duy trì trạng thái mở cửa”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cũng lên tiếng cảnh cáo Washington. Theo hãng thông tấn Tasnim, ông cho rằng việc Mỹ áp đặt phong tỏa trên biển đối với các cảng Iran là hành vi vi phạm tinh thần thỏa thuận ngừng bắn và “sẽ nhận được phản ứng thích đáng” từ phía Tehran.

Theo bài đăng trên nền tảng X của Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) vào ngày thứ Bảy, trong thời gian phong tỏa, tàu tác chiến ven biển USS Canberra đang tuần tra trên biển Ả Rập. CENTCOM cho biết thêm, quân đội Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa đối với các tàu thuyền ra vào các cảng và vùng duyên hải Iran, và kể từ khi chiến dịch bắt đầu, đã có 23 tàu buộc phải quay đầu theo chỉ thị của Mỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho đến nay vẫn chưa bình luận công khai về việc Iran tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz vào ngày thứ Bảy. Trước đó, ông từng hoan nghênh việc Iran mở lại tuyến hàng hải này, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa trên biển do phía Mỹ áp đặt sẽ tiếp tục “triển khai toàn diện” cho đến khi Washington và Tehran đạt được một thỏa thuận. Mỹ vẫn đang gây sức ép buộc Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân.

Cuối tuần trước, sau khi vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan đổ vỡ, Tổng thống Trump đã ra lệnh áp đặt phong tỏa trên biển đối với Iran để gia tăng sức ép, với kỳ vọng buộc Tehran quay lại bàn đàm phán và ký kết thỏa thuận với Washington.

Song song với áp lực quân sự, Pakistan trong vai trò nước trung gian then chốt đã duy trì liên lạc với cả Mỹ lẫn Iran, nỗ lực thúc đẩy khả năng tổ chức vòng đàm phán thứ hai.

Phía Anh cho biết, sau khi Iran tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz vào ngày thứ Bảy, hai tàu pháo thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã khai hỏa nhằm vào một tàu chở dầu đang đi qua tuyến đường này.

Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho hay theo báo cáo ban đầu, con tàu cùng toàn bộ thuyền viên đều an toàn, nhưng không tiết lộ tên tàu hay hành trình cụ thể.

Trang chuyên theo dõi tàu chở dầu TankerTrackers.com cho biết, sau khi bị tàu IRGC nổ súng uy hiếp ở eo biển Hormuz, hai tàu treo cờ Ấn Độ buộc phải đổi hướng hành trình. Trong đó có một siêu tàu chở dầu (VLCC) treo cờ Ấn Độ chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Iraq.

Trả lời phóng viên trên chuyên cơ Air Force One hôm thứ Sáu, khi được hỏi nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận trước thứ Tư tuần tới thì liệu có kéo dài lệnh ngừng bắn hay không, ông Trump nói: “Tôi vẫn chưa biết. Tôi có thể sẽ không gia hạn. Nhưng lệnh phong tỏa (đối với Iran) sẽ tiếp tục.”

Ông ám chỉ rằng nếu đàm phán thất bại, quân đội Mỹ sẽ nối lại các đợt không kích nhằm vào Iran. “Thật không may, chúng ta sẽ buộc phải ném bom trở lại,” ông nói. Ông Trump còn tuyên bố rằng nếu đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ phối hợp với Iran đưa toàn bộ lượng uranium đã làm giàu của nước này sang Mỹ. “Nếu không đạt thỏa thuận, chúng ta sẽ lấy được nó bằng một cách khác – một cách ít thân thiện hơn nhiều. Nhưng dù bằng cách nào, rốt cuộc chúng ta cũng sẽ có nó,” ông nói thêm.