Quốc hội phê chuẩn quyết toán ngân sách năm 2025 với tổng thu hơn 4,26 triệu tỷ đồng

Tổng chi ngân sách đạt hơn 4,56 triệu tỷ đồng, bội chi 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, theo nghị quyết được Quốc hội thông qua sáng 13/11.

• Quốc hội thông qua phân bổ hơn 2,36 triệu tỷ đồng ngân sách Trung ương năm 2027

• Quốc hội thông qua kế hoạch đầu tư công hơn 8,2 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026–2030

Tổng thu ngân sách đạt 4.267.354 tỷ đồng

Sáng 13/11/2026, với 458/461 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025.

Theo nghị quyết, tổng thu cân đối ngân sách nhà nước được phê chuẩn là 4.267.354 tỷ đồng. Con số này bao gồm cả các khoản thu chuyển nguồn từ năm 2024 sang năm 2025, thu kết dư ngân sách địa phương năm 2024 và thu từ quỹ dự trữ tài chính.

Tổng chi cân đối ngân sách nhà nước đạt 4.560.931 tỷ đồng, trong đó có các khoản chi chuyển nguồn từ năm 2025 sang năm 2026. Bội chi ngân sách là 400.163 tỷ đồng, tương đương 3,1% GDP, không bao gồm kết dư ngân sách địa phương.

Tổng mức vay của ngân sách nhà nước để bù đắp bội chi và trả nợ gốc là 763.909 tỷ đồng.

Trước đó, báo cáo giải trình của Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, năm 2025, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02%, các cân đối lớn được bảo đảm và thu ngân sách nhà nước vượt 36,8% so với dự toán. Bội chi ngân sách giảm 15,1% so với dự toán, thấp hơn mức 3,8% GDP được Quốc hội cho phép.

Quốc hội yêu cầu xử lý các khoản chuyển nguồn sai quy định

Bên cạnh việc phê chuẩn các số liệu thu, chi, nghị quyết đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ các khoản chi chuyển nguồn ngân sách nhà nước.

Chính phủ được giao hủy bỏ, thu hồi về ngân sách các khoản chuyển nguồn không đúng quy định, không còn nhu cầu sử dụng hoặc đã quá thời gian giải ngân. Những khoản ngân sách Trung ương hỗ trợ địa phương trong năm 2026 và các năm trước nhưng được quản lý, sử dụng không đúng quy định hoặc hết thời hạn giải ngân cũng phải thu hồi để giảm bội chi ngân sách Trung ương.

Quốc hội đồng thời yêu cầu làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của người đứng đầu, tập thể, cá nhân không chấp hành nghiêm quy định pháp luật trong quá trình lập, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách năm 2025. Các trường hợp vi phạm phải được xử lý nghiêm.

Đối với những khoản tạm ứng ngân sách quá thời hạn, Chính phủ phải tiếp tục xử lý, thu hồi dứt điểm trong năm 2027, đồng thời làm rõ các trường hợp không có khả năng thu hồi.

Nghị quyết cũng yêu cầu khẩn trương thực hiện kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước đối với quyết toán ngân sách năm 2025 và các năm trước đó. Việc rà soát, xác định chính xác nợ đọng xây dựng cơ bản sử dụng vốn ngân sách nhà nước phải được tiếp tục thực hiện; Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Quốc hội tình hình xử lý tại thời điểm ngày 31/12/2026.

Khắc phục tình trạng lập dự toán chưa sát thực tế, giải ngân chậm

Quốc hội ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành ngân sách, nhưng cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong quá trình lập, phân bổ và sử dụng nguồn lực.

Cụ thể, dự toán thu, chi ngân sách ở một số nơi chưa sát thực tế; tăng thu nội địa chưa thực sự bền vững, số nợ thuế còn cao. Việc triển khai dự toán chi thường xuyên, phân bổ chi tiết kế hoạch và giải ngân vốn đầu tư công tại một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương còn chậm, kéo dài.

Kinh phí thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và các chương trình mục tiêu quốc gia cũng gặp tình trạng triển khai chậm. Đáng chú ý, số chuyển nguồn ngân sách lớn và tiếp tục tăng cả về quy mô lẫn tỷ trọng.

Để khắc phục, Quốc hội yêu cầu Chính phủ nâng cao chất lượng lập dự toán thu, chi, bảo đảm phù hợp với khả năng thực hiện. Công tác chuẩn bị đầu tư, phân bổ và giao dự toán cho các dự án cần được chú trọng hơn.

Việc thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia, kinh phí triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW phải được đẩy nhanh. Các khoản thanh toán khối lượng hoàn thành và quyết toán dự án cần thực hiện đúng quy định.

Số tăng thu ngân sách cũng phải được quản lý, sử dụng chặt chẽ, gắn với kế hoạch huy động vốn vay để bù đắp bội chi và trả nợ gốc, bảo đảm tiết kiệm và hiệu quả.

Quy định phân chia nguồn thu từ khai thác khoáng sản

Một nội dung khác trong nghị quyết là việc phân chia khoản thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản phát sinh từ ngày 2/7/2025 đến hết ngày 31/12/2025.

Đối với khoản thu từ giấy phép do cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương cấp, ngân sách Trung ương được hưởng 70%, ngân sách địa phương hưởng 30%. Trường hợp giấy phép do cơ quan có thẩm quyền ở địa phương cấp, ngân sách địa phương được hưởng toàn bộ khoản thu.

Quốc hội cũng cho phép sử dụng 2.664,763 tỷ đồng từ kế hoạch đầu tư công nguồn vốn nước ngoài năm 2025 chưa sử dụng để bổ sung dự toán cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương. Khoản tiền này được tổng hợp vào quyết toán năm 2025 đối với các khoản vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài đã giải ngân từ năm 2019 trở về trước.

Trong số đó, chi đầu tư phát triển từ vốn vay nước ngoài của ngân sách Trung ương là 1.852,264 tỷ đồng; phần ngân sách địa phương được bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương là 812,499 tỷ đồng.

Nghị quyết giao Chính phủ tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, điều hành ngân sách trong năm 2027 và các năm tiếp theo, tăng cường kỷ luật tài chính, kiểm soát chặt việc sử dụng nguồn lực công và khắc phục những tồn tại đã được chỉ ra trong báo cáo thẩm tra, kiểm toán.