TQ cấp phép xuất khẩu đất hiếm cho nhà cung cấp của 3 hãng xe lớn của Mỹ

Việc Bắc Kinh áp đặt hạn chế xuất khẩu đất hiếm từng gây căng thẳng chuỗi cung ứng, nay có dấu hiệu hạ nhiệt. Hôm thứ Sáu (6/6), Reuters dẫn lời hai nguồn tin cho biết, Trung Quốc đã cấp giấy phép xuất khẩu tạm thời đất hiếm cho các nhà cung cấp của 3 hãng xe lớn của Mỹ.

Theo báo cáo độc quyền của Reuters, hai nguồn tin giấu tên cho biết ít nhất một số giấy phép có thời hạn hiệu lực trong 6 tháng.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ cụ thể lượng đất hiếm được phê duyệt xuất khẩu, loại sản phẩm nào được phép xuất khẩu, hay liệu động thái này có đồng nghĩa với việc Trung Quốc sắp nới lỏng chế độ cấp phép xuất khẩu đất hiếm, vốn bị giới trong ngành mô tả là “quá phức tạp và gây ra tắc nghẽn nguồn cung”, hay không.

Hồi tháng Tư năm nay, Trung Quốc tuyên bố hạn chế xuất khẩu một loạt đất hiếm và sản phẩm nam châm liên quan, gây ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng toàn cầu trong các lĩnh vực sản xuất ô tô, hàng không vũ trụ, bán dẫn và quốc phòng.

Nhiều đại diện ngành công nghiệp ô tô cảnh báo rằng sự phụ thuộc ngày càng tăng vào đất hiếm từ Trung Quốc sẽ làm trầm trọng thêm rủi ro trong sản xuất.

Một trong hai nguồn tin cho biết, các nhà cung cấp của General Motors (GM.N), Ford (F.N), và tập đoàn mẹ của Jeep là Stellantis (STLAM.MI) đã nhận được một số giấy phép xuất khẩu đất hiếm vào thứ Hai (2/6) tuần này.

Stellantis cho biết công ty đang phối hợp chặt chẽ với các nhà cung cấp nhằm đảm bảo quy trình cấp phép diễn ra hiệu quả, đồng thời cho biết thêm rằng đến nay, công ty đã giải quyết tốt các vấn đề sản xuất cấp bách mà không gây ra gián đoạn lớn.

Việc Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu các khoáng sản chiến lược đã trở thành tâm điểm chỉ trích của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). Ông cáo buộc Trung Quốc (ĐCSTQ) vi phạm thỏa thuận vừa đạt được hồi tháng trước về việc giảm thuế quan và hạn chế thương mại.

Hôm thứ Năm (5/6), ông Trump đã điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm giải quyết bất đồng thương mại. Hôm thứ Tư (4/6), Reuters đưa tin Trung Quốc (ĐCSTQ) đã triển khai hệ thống giám sát ngành nam châm đất hiếm nhằm tăng cường quản lý và chống buôn lậu.

Tháng 4/2025, khi căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc lên tới đỉnh điểm, Bắc Kinh đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với 7 loại khoáng chất đất hiếm và một số nam châm.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), 61% lượng đất hiếm khai thác toàn cầu đến từ Trung Quốc. Đáng chú ý hơn, Trung Quốc kiểm soát tới 92% khâu tinh chế – bước xử lý quan trọng để biến đất hiếm thành sản phẩm sử dụng được.

Trong bối cảnh Washington phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Bắc Kinh, chiếm tới 70% lượng đất hiếm nhập khẩu trong giai đoạn 2020-2023, việc Trung Quốc duy trì kiểm soát xuất khẩu là đòn giáng mạnh vào các ngành công nghệ và quốc phòng Mỹ.

Chính quyền Mỹ đang theo sát tình hình và liên tục trao đổi với phía Trung Quốc về việc thực thi cam kết thương mại.

Không chỉ Mỹ, bên kia Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) cũng thúc giục Trung Quốc nới lỏng các hạn chế đối với đất hiếm, sau khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Bắc Kinh làm gián đoạn nguồn cung, gây ra tình trạng hỗn loạn sản xuất ở khắp các ngành công nghiệp ở châu Âu và châu Mỹ.