Tuyên bố chung Việt Nam – Hoa Kỳ về tiền tệ: Yêu cầu minh bạch chính sách tỷ giá

Tuyên bố chung Việt Nam – Hoa Kỳ về tiền tệ và tỷ giá phát đi tín hiệu tích cực về hợp tác kinh tế song phương, khi Việt Nam tiếp tục được thừa nhận quyền điều hành tỷ giá để ổn định vĩ mô, đồng thời cam kết tăng cường minh bạch trong can thiệp ngoại hối.

Ngày 29/5/2026, Bộ Tài chính Hoa Kỳ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ra tuyên bố chung, trong đó hai bên tái khẳng định cam kết theo Điều lệ IMF: không thao túng tỷ giá hoặc hệ thống tiền tệ quốc tế nhằm ngăn cản điều chỉnh cán cân thanh toán hoặc tạo lợi thế cạnh tranh thương mại không công bằng. Hai bên cũng thống nhất rằng can thiệp ngoại hối có thể là công cụ phù hợp khi đối phó với biến động tỷ giá quá mức, miễn là nhằm ổn định kinh tế vĩ mô chứ không phục vụ mục tiêu cạnh tranh thương mại.

Điểm đáng chú ý nhất là Việt Nam cam kết từ năm 2027 sẽ công bố công khai dữ liệu về mua ròng ngoại tệ, bao gồm giao dịch giao ngay và kỳ hạn, với độ trễ 3 tháng; đồng thời công bố dữ liệu dự trữ ngoại hối và vị thế kỳ hạn theo mẫu dữ liệu của IMF. Đây là bước tiến lớn về minh bạch, vì trước đây mức độ công khai về can thiệp ngoại hối của Việt Nam còn hạn chế.

Theo giới quan sát, sự kiện này cho thấy Hoa Kỳ không còn nhìn vấn đề tỷ giá Việt Nam chủ yếu qua lăng kính “nghi ngờ thao túng”, mà chuyển sang cơ chế đối thoại, giám sát và minh bạch hóa. Điều này có lợi cho Việt Nam, nhất là trong bối cảnh thặng dư thương mại với Hoa Kỳ lớn, dòng FDI dịch chuyển vào Việt Nam mạnh, và tỷ giá USD/VND thường xuyên chịu sức ép khi USD mạnh lên.

Về chính sách, tuyên bố chung giúp NHNN có thêm dư địa để tiếp tục điều hành tỷ giá theo hướng linh hoạt có quản lý. Tức là Việt Nam vẫn có thể can thiệp thị trường ngoại hối khi cần thiết để chống biến động mạnh, nhưng phải giải thích rõ rằng mục tiêu là ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm thanh khoản ngoại tệ, chứ không phải cố tình làm yếu VND để hỗ trợ xuất khẩu.

Tuy nhiên, đây cũng là một sức ép cải cách. Khi dữ liệu can thiệp ngoại hối được công bố đều đặn từ năm 2027, chính sách tỷ giá của Việt Nam sẽ bị thị trường, nhà đầu tư và phía Hoa Kỳ theo dõi sát hơn. Nói cách khác, tính minh bạch tăng lên đồng nghĩa với trách nhiệm giải trình cũng tăng lên.

Về tác động ngắn hạn đến tỷ giả có thể không quá lớn, vì tuyên bố này mang tính thể chế và cam kết chính sách nhiều hơn là một biện pháp can thiệp trực tiếp. Về trung và dài hạn, tuyên bố giúp giảm rủi ro Việt Nam bị gắn lại nhãn “thao túng tiền tệ”, củng cố niềm tin với nhà đầu tư quốc tế, đồng thời hỗ trợ ổn định quan hệ thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ.

Nguyên Hương