Mỹ: Hợp pháp hóa cần sa giải trí liên quan đến tăng nhập viện vì bệnh tim mạch

Nghiên cứu trên hơn 50 triệu hồ sơ xuất viện ở Mỹ cho thấy sau khi miền Tây hợp pháp hóa cần sa giải trí, tỷ lệ nhập viện vì suy tim, nhồi máu cơ tim và rung nhĩ tăng nhanh hơn các vùng khác.

Nghiên cứu do nhóm tác giả tại Đại học Boston và Đại học Harvard thực hiện, đăng trên tạp chí BMJ Open hôm thứ Năm (22/10). Đây là một nghiên cứu quan sát (chỉ theo dõi và phân tích số liệu có sẵn, không can thiệp lên người tham gia), nên kết quả cho thấy mối liên quan chứ không chứng minh cần sa là nguyên nhân.

Trong thông cáo của BMJ Group, đơn vị xuất bản tạp chí, các nhà nghiên cứu giải thích rằng cần sa có thể tác động đến tim mạch qua nhiều cơ chế sinh lý. Họ cũng lưu ý các chính sách hợp pháp hóa gắn với việc sản phẩm cần sa được sử dụng rộng rãi hơn, nhất là ở người cao tuổi, nhóm vốn đã có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn.

New York Post nêu cụ thể các cơ chế đó, gồm tăng nhịp tim, huyết áp dao động, hình thành cục máu đông và đau ngực.

Tính đến tháng 6/2025, cần sa y tế được phép sử dụng tại 41 bang của Mỹ, còn cần sa giải trí được phép tại 24 bang.

So sánh miền Tây với các vùng khác của Mỹ

Nhóm tác giả lấy dữ liệu giai đoạn 2012–2018 về chẩn đoán khi xuất viện và đặc điểm bệnh nhân từ Mẫu Bệnh nhân Nội trú Quốc gia (NIS), cơ sở dữ liệu về các ca nằm viện trên toàn nước Mỹ. Các bang tham gia NIS chiếm khoảng 97% dân số Mỹ.

Tổng cộng, họ phân tích 50.042.564 hồ sơ xuất viện.

Nghiên cứu tập trung vào miền Tây, vì vùng này bắt đầu hợp pháp hóa cần sa giải trí từ tháng 1/2014, sớm hơn các vùng khác gần 5 năm. Miền Tây gồm 13 bang: Alaska, Arizona, California, Colorado, Hawaii, Idaho, Montana, Nevada, New Mexico, Oregon, Utah, Washington và Wyoming. Đến năm 2018, hơn 98% người dân miền Tây sống tại một bang có bán cần sa hợp pháp hoặc tại bang giáp ranh với một bang như vậy.

Các nhà nghiên cứu theo dõi tỷ lệ nhập viện vì sáu bệnh tim mạch:

• Suy tim cấp (tim đột ngột không bơm đủ máu cho cơ thể);
• Nhồi máu cơ tim (thường gọi là đau tim);
• Rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ (nhịp tim bất thường);
• Đột quỵ do thiếu máu cục bộ (đột quỵ do cục máu đông);
• Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (cục máu đông trong tĩnh mạch sâu);
• Nhịp nhanh thất (tim đập quá nhanh).

Với mỗi bệnh, nhóm nghiên cứu tính mức nền là số ca nhập viện trên 100 nghìn dân trong 2 năm trước khi cần sa giải trí được bán hợp pháp lần đầu. Sau đó, họ so sánh tỷ lệ trước và sau khi hợp pháp hóa ở miền Tây với các vùng chưa có luật này. Cách làm này gọi là phân tích sai biệt kép: lấy mức thay đổi ở vùng có luật trừ đi mức thay đổi ở vùng không có luật trong cùng thời gian.

Bệnh nhân nhập viện ở miền Tây nhìn chung trẻ hơn. Tuổi trung bình của họ là 51, so với 55 ở các vùng khác. Số bệnh nhân sống tại khu vực thu nhập cao cũng chiếm tỷ lệ lớn hơn (26% so với 19%), còn tỷ lệ người tự nhận là da trắng thấp hơn.

Ba bệnh tăng có ý nghĩa thống kê

Trước khi có luật (2012–2013), tỷ lệ nhập viện vì các bệnh trên ở miền Tây thấp hơn các vùng chưa hợp pháp hóa. Sau khi luật có hiệu lực, các tỷ lệ này lại tăng nhanh hơn.

Nhóm tác giả đã tính đến các yếu tố có thể làm lệch kết quả. Sau bước điều chỉnh này, ước tính mỗi năm có bán cần sa hợp pháp gắn với mức tăng hơn 2% của tỷ lệ nhập viện vì rung nhĩ, gần 4% với suy tim và hơn 3% với nhồi máu cơ tim, so với các vùng chưa hợp pháp hóa.

Ba kết quả này có ý nghĩa thống kê, tức là ít có khả năng chỉ do ngẫu nhiên.

Ba bệnh còn lại là đột quỵ do thiếu máu cục bộ, thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch và nhịp nhanh thất cũng có tỷ lệ cao hơn, nhưng mức chênh chưa có ý nghĩa thống kê. Nói cách khác, dữ liệu chưa đủ bằng chứng để kết luận về ba bệnh này.

Nhóm nghiên cứu: Cần thận trọng với luật hợp pháp hóa

“Đã có một số nghiên cứu xem xét mối liên quan giữa hợp pháp hóa cần sa giải trí với các bệnh tâm thần, việc sử dụng chất gây nghiện, lượt cấp cứu và tai nạn giao thông. Nghiên cứu của chúng tôi là nghiên cứu đầu tiên xem xét mối liên quan với các ca nhập viện [vì bệnh tim mạch],” các tác giả viết.

Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận nghiên cứu có nhiều hạn chế. Họ không tách riêng được từng bang, không xét được cách sử dụng cần sa (hút hay không hút) và không tính được xu hướng sử dụng trái phép.

Dù một nghiên cứu quan sát không thể chứng minh quan hệ nhân quả, nhóm nghiên cứu vẫn viết: “Kết quả của chúng tôi chỉ ra những tác động bất lợi tiềm tàng của việc hợp pháp hóa cần sa giải trí đối với sức khỏe cộng đồng”.

Theo họ, trên phạm vi toàn cầu, kết quả này ủng hộ “cách tiếp cận thận trọng với luật hợp pháp hóa, kèm theo việc thu thập dữ liệu về [bệnh] tim mạch”.