WHO:  Ít nhất 15 triệu thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử trên toàn cầu

Hôm thứ Hai (6/10), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, ít nhất 15 triệu người từ 12 đến 15 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử trên toàn cầu. Đáng chú ý, ở các quốc gia có dữ liệu, thanh thiếu niên có khả năng sử dụng thuốc lá điện tử trung bình cao gấp 9 lần so với người lớn.

Trong ước tính toàn cầu đầu tiên về việc sử dụng thuốc lá điện tử, WHO lưu ý rằng hơn 100 triệu người trên toàn thế giới hiện đang sử dụng thuốc lá điện tử, trong đó có ít nhất 86 triệu người lớn, chủ yếu là ở các quốc gia có thu nhập cao.

Những con số này được đưa ra trong bối cảnh việc sử dụng thuốc lá truyền thống trên toàn cầu tiếp tục giảm, với số người sử dụng thuốc lá giảm xuống còn 1,2 tỷ người vào năm 2024, từ mức 1,38 tỷ người vào năm 2000.

Trong bối cảnh các quy định ngày càng nghiêm ngặt hơn giúp cắt giảm việc sử dụng thuốc lá truyền thống, ngành công nghiệp này đã chuyển sang các sản phẩm thay thế, như thuốc lá điện tử, để bù đắp sự sụt giảm về doanh số.

Các công ty thuốc lá lập luận, mục tiêu của thuốc lá điện tử nhằm vào những người hút thuốc trưởng thành để giúp họ cai thuốc lá và giảm tác hại của thuốc lá truyền thống.

Tuy nhiên, bác sĩ/nhà dịch tễ học người Bỉ Etienne Krug, giám đốc bộ phận các yếu tố quyết định, thúc đẩy và phòng ngừa sức khỏe của WHO, cảnh báo rằng thuốc lá điện tử đang tạo ra “làn sóng nghiện nicotine mới.”

Ông giải thích: “Chúng [thuốc lá điện tử] được tiếp thị là giảm tác hại [của thuốc lá truyền thống], nhưng thực tế lại khiến trẻ em nghiện nicotine sớm hơn và có nguy cơ phá hoại nhiều thập kỷ tiến bộ [trong việc giảm sử dụng thuốc lá truyền thống]”.

Các chính phủ và cơ quan y tế đang gặp nhiều khó khăn khi tìm cách cân bằng giữa lợi ích và rủi ro tiềm ẩn của thuốc lá điện tử, cụ thể là mức độ hấp thụ nicotine của người sử dụng thuốc lá điện tử.

Mặt khác, một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng thuốc lá điện tử có hiệu quả trong việc giúp người hút thuốc cai thuốc lá.

Một đánh giá bằng chứng năm 2024 của tổ chức Cochrane phát hiện ra rằng người hút thuốc có nhiều khả năng thành công hơn trong việc cai thuốc lá khi sử dụng thuốc lá điện tử so với việc sử dụng miếng dán hoặc kẹo cao su truyền thống.

Tuy nhiên, tổ chức này cũng cảnh báo rằng cần phải có thêm dữ liệu và những tác động lâu dài của thuốc lá điện tử đối với sức khỏe vẫn chưa rõ ràng.

Cochrane là một tổ chức từ thiện quốc tế của Anh được thành lập để tổng hợp các phát hiện nghiên cứu y tế nhằm tạo điều kiện cho lựa chọn dựa trên bằng chứng. Tổ chức này hiện có 53 nhóm đánh giá đặt tại các viện nghiên cứu trên toàn thế giới, với hơn 37.000 chuyên gia/nhà nghiên cứu sức khỏe.

Việc giảm sử dụng thuốc lá truyền thống có sự khác biệt rất lớn giữa các khu vực. Tỷ lệ nam giới hút thuốc lá ở Đông Nam Á đã giảm gần một nửa, xuống còn 37% vào năm 2024, từ mức 70% vào năm 2000, chiếm hơn một nửa mức giảm toàn cầu.

Châu Âu hiện có mức sử dụng thuốc lá cao nhất toàn cầu, ở mức 24,1%. Đáng chú ý, phụ nữ ở khu vực này sử dụng thuốc lá cao nhất thế giới, ở mức 17,4%.

WHO cảnh báo rằng gần 1/5 số người trưởng thành trên toàn thế giới vẫn đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá. Tổ chức này kêu gọi thực thi mạnh mẽ hơn các biện pháp kiểm soát thuốc lá và quản lý các sản phẩm nicotine mới như thuốc lá điện tử.