Director of the National Institute of Allergy and Infectious Diseases Dr. Anthony S. Fauci attends a coronavirus update briefing Tuesday, April 7, 2020, in the James S. Brady Press Briefing Room of the White House. (Official White House Photo by Tia Dufour)
Vị bác sĩ này đã ghi lại những suy nghĩ riêng tư của mình trong suốt thời gian thế giới đối mặt với đại dịch COVID-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, một trong những quan chức chính phủ Mỹ nổi bật nhất trong đại dịch COVID-19, đã dành thời gian gần như mỗi ngày để ghi lại những suy nghĩ của mình về các diễn biến của đại dịch.
Nhật ký của ông Fauci được Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ lưu giữ và được Thượng nghị sĩ Rand Paul (thuộc Đảng Cộng hòa, bang Kentucky) công bố trước phiên điều trần của ông Fauci vào ngày 29/7.
Fauci viết trong nhật ký về quãng thời gian ông giữ cương vị Giám đốc Viện Quốc gia về Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm (NIAID), khi COVID-19 được phát hiện vào đầu năm 2020, cũng như khi các quan chức trên khắp nước Mỹ triển khai những biện pháp ứng phó chưa từng có tiền lệ, bao gồm việc buộc đóng cửa các trường học.
Dưới đây là một số điểm đáng chú ý từ cuốn nhật ký của ông.
Fauci thường xuyên viết về các cuộc trao đổi với Tổng thống Donald Trump, trong đó những tương tác ban đầu nhìn chung khá tích cực.
Trong một cuộc họp ngày 29/1/2020, ông Fauci nhớ lại việc ông Trump bước vào phòng và nói: “Anthony, ông đúng là một người rất nổi tiếng”. Tổng thống cho biết người bạn của ông là người dẫn chương trình phát thanh Lou Dobbs đã nói với ông rằng Fauci là người thông minh và rất hiểu biết.
Fauci viết rằng sau đó Tổng thống Trump đã “ở lại khoảng 20 phút và hầu hết các câu hỏi đều dành cho tôi”.
“Tôi ngạc nhiên và rất vui. Các quan chức cấp phó rõ ràng đều sửng sốt và ấn tượng”, ông viết.
Đầu năm 2020, Tổng thống Trump và tiến sĩ Fauci cùng các quan chức cấp cao khác đã kêu gọi người dân Mỹ ở nhà trong 15 ngày để ngăn chặn sự lây lan của COVID-19. Khoảng thời gian này sau đó được gia hạn nhiều lần trong năm.
Mối quan hệ giữa Trump và Fauci dần xấu đi khi ông Trump muốn mở cửa trở lại đất nước, trong khi ông Fauci ủng hộ việc tiếp tục duy trì các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt.
Fauci ghi lại rằng vào tháng 11/2020, Tổng thống Trump nói với ông:
“Tony, tôi rất quý ông và ông biết điều đó, nhưng ông đang làm cái quái gì vậy? Ông liên tục gây khó cho tôi. Ai cũng muốn tôi sa thải ông, nhưng tôi sẽ không làm thế vì ông có một sự nghiệp rất đáng nể. Tuy nhiên, ông phải đưa ra thông điệp tích cực hơn. Đất nước không thể tiếp tục bị phong tỏa”.
Ngày 29/7, Tổng thống Trump viết trên Truth Social rằng Fauci có “những ý tưởng điên rồ” và “đã đưa ra quá nhiều quyết định sai lầm, chẳng hạn về khẩu trang”. Ông nói thêm:
“Dù sao thì tôi cũng không để ông ấy đóng cửa đất nước, mặc dù ông ấy muốn như vậy. Tôi chọn cách tiếp cận theo chủ nghĩa liên bang, để các thống đốc tự quyết định”.
Ông Fauci chủ yếu tập trung vào khía cạnh y tế, trong khi ông Trump nhiều lần nói rằng ông cũng phải cân nhắc các yếu tố kinh tế và những vấn đề khác.
Trong một mục nhật ký đề ngày 6/5/2020, Fauci viết rằng ông Trump chỉ tập trung vào việc “mở cửa nền kinh tế và cứu vãn tình hình trước cuộc bầu cử tháng 11”.
Tuy nhiên, Fauci cũng thừa nhận:
“Công bằng mà nói, chúng ta cũng nên cân nhắc những hệ quả ngoài mong muốn trong lĩnh vực y tế của tôi”.
Ông cho biết gần đây đã trao đổi với Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), người ước tính rằng hơn một triệu trẻ em trên toàn thế giới có thể đã bỏ lỡ mũi tiêm vaccine sởi do các đợt phong tỏa.
“Điều này thật đáng lo ngại và cần phải được giải quyết. Chỉ riêng trên cơ sở đó thôi thì số ca tử vong vượt mức do bệnh sởi ở trẻ em cũng sẽ cao hơn rất nhiều so với số ca tử vong do COVID-19 ở trẻ em”, ông Fauci viết. “Tôi cần nêu vấn đề này tại cuộc họp của lực lượng đặc nhiệm”.
Tại phiên điều trần ở Thượng viện ngày 29/7, Thượng nghị sĩ James Lankford (thuộc Đảng Cộng hòa, bang Oklahoma) hỏi Fauci rằng liệu ông có từng nêu vấn đề nguy cơ trẻ em tử vong do không được tiêm vaccine sởi trong thời gian phong tỏa hay không.
Ông Fauci từ chối trả lời câu hỏi này cũng như tất cả các câu hỏi khác.
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2022, Fauci nói rằng ông “không liên quan gì” đến việc các trường học bị đóng cửa.
Tuy nhiên, các mục nhật ký cho thấy Fauci viết rằng chính ông đã khuyến nghị đóng cửa trường học.
Trong mục nhật ký đề ngày 15/3/2020, Fauci viết:
“Tôi đã nói chuyện với Bill de Blasio (Thị trưởng Thành phố New York) và thuyết phục ông ấy, dựa trên những gì tôi đã phát biểu công khai cũng như cuộc trò chuyện tối nay, đóng cửa các trường học ở New York (ông ấy thực ra đã quyết định như vậy dựa trên những gì tôi nói trên truyền hình)”.
“Tôi cũng nói tiếp rằng ông ấy nên đóng cửa các quán bar và nhà hàng ở New York. Ông ấy nói sẽ dựa trên khuyến nghị của tôi”.
Fauci cũng cho biết Thống đốc bang California Gavin Newsom đã quyết định đóng cửa các trường học dựa trên những phát biểu của ông trên truyền hình, dẫn lại cuộc trao đổi giữa ông và Chánh Văn phòng của Thống đốc Newsom.
Tại phiên điều trần hôm thứ Tư, ông Fauci từ chối trả lời các câu hỏi về sự khác biệt giữa những ghi chép trong nhật ký và các phát biểu công khai của mình.
Fauci viết rằng ông đã trở nên nổi tiếng đến mức “thật sự không thể tưởng tượng nổi”.
“Không hề cường điệu khi nói rằng hiện nay tôi là người nổi tiếng và được nhắc đến nhiều nhất cả nước, đồng thời là một trong những gương mặt dễ nhận biết nhất trên thế giới”, Fauci viết ngày 21/5/2020.
Nhật ký của Fauci còn lưu giữ nhiều bài báo và hồ sơ giới thiệu về ông, trong đó có một bài gọi ông là “vị bác sĩ nổi tiếng nhất nước Mỹ”.
Trong suốt đại dịch, Fauci thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, tham gia các cuộc họp báo và trả lời nhiều cơ quan truyền thông, bao gồm cả thời gian ông giữ cương vị Cố vấn Y tế trưởng của Tổng thống Joe Biden.
Trong một mục nhật ký tháng 8/2021, Fauci viết rằng ông đã “trở thành một con người mà chỉ vài năm trước bản thân cũng không thể tưởng tượng được”.
“Giờ đây, có lẽ tôi là một trong những gương mặt dễ nhận biết nhất trên thế giới. Hàng triệu người ngưỡng mộ tôi, còn phe cực hữu cấp tiến thì hoàn toàn căm ghét tôi”.
Theo nhật ký, cương vị của Fauci giúp ông có cơ hội tiếp xúc với nhiều người nổi tiếng và nhân vật truyền thông, trong đó có nữ diễn viên Julia Roberts và người dẫn chương trình CNN Jake Tapper. Một mục nhật ký còn cho biết ông Fauci đã dùng bữa tối tại nhà riêng của ông Tapper ở Washington vào giữa năm 2020, trong thời gian các biện pháp phong tỏa vẫn đang được áp dụng.
Fauci từ lâu đã ủng hộ giả thuyết cho rằng COVID-19 có nguồn gốc tự nhiên. Tuy nhiên, ông viết rằng trong một trong những cuộc thảo luận đầu tiên về chủ đề này, chỉ có 2 trong số 11 nhà khoa học cho rằng việc cố ý chèn một đặc điểm gọi là “vị trí cắt furin” (furin cleavage site) là điều không thể xảy ra.
Fauci viết: “Những người còn lại đều cho rằng việc cố ý chèn đặc điểm này là có thể xảy ra”, bởi Tiến sĩ Thạch Chính Lệ (Zheng-Li Shi) tại Đại học Vũ Hán đã tiến hành các thí nghiệm tăng cường chức năng trên virus corona trong nhiều năm nhằm “giúp protein gai (spike protein) thích nghi để gắn kết với thụ thể ACE2 của con người”.
Một đề xuất nghiên cứu trước đó chưa công khai, được nhóm DRASTIC (Decentralized Radical Autonomous Search Team Investigating COVID-19) công bố vào năm 2021, cho thấy các nhà khoa học Mỹ và Trung Quốc từng đề xuất chèn vị trí cắt furin vào các bản sao của virus corona để phục vụ nghiên cứu.
Sau khi đề xuất này được công bố, Giáo sư sinh học Andrew Rambaut của Đại học Edinburgh nhận định: “Không phải là điều quá khó tin khi cho rằng ai đó đã thực sự tiến hành một số nghiên cứu như vậy”.
Tuy nhiên, Giáo sư Rambaut và một số nhà khoa học khác sau đó đã tham gia một bài báo khoa học năm 2021 được Fauci ủng hộ, trong đó kết luận rằng giả thuyết COVID-19 bắt nguồn từ phòng thí nghiệm là điều khó xảy ra.
Trong mục nhật ký đề ngày 15/8/2021, Fauci viết:
“Dựa trên rất nhiều yếu tố, bao gồm dữ liệu lịch sử, cấu trúc phân tử của virus và nhiều bằng chứng khác, tôi hoàn toàn tin rằng virus này đã xuất hiện một cách tự nhiên từ một vật chủ động vật.”
Fauci nhiều lần tuyên bố công khai rằng ông vẫn giữ quan điểm cởi mở về nguồn gốc của COVID-19, nhưng cho rằng các bằng chứng, bao gồm bài báo nói trên, ủng hộ giả thuyết nguồn gốc tự nhiên. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Rand Paul cho rằng các mục nhật ký cùng những tin nhắn của các tác giả bài báo được công bố sau này cho thấy Fauci “đã không nói đầy đủ sự thật với người dân Mỹ”.
Bên cạnh việc ủng hộ giả thuyết nguồn gốc tự nhiên, Fauci nhiều lần công khai cho rằng các khu chợ này (wet market) ở Vũ Hán có thể là nơi khởi phát COVID-19.
Tuy nhiên, trong mục nhật ký ngày 26/1/2020, Fauci viết rằng dữ liệu dịch tễ học và giải trình tự gen cho thấy ca nhiễm COVID-19 đầu tiên xuất hiện vào đầu tháng 12/2019 và không liên quan đến khu chợ.
“Giờ đây chúng ta biết rằng khu chợ không phải là nguồn gốc, mà chỉ là nơi khuếch đại sự lây lan”, ông Fauci viết. “Dù vậy, ở đâu đó virus đã lây từ động vật sang con người”.
Mặc dù vậy, trong các phát biểu công khai sau đó, ông Fauci vẫn tiếp tục nhắc đến giả thuyết chợ buôn bán động vật sống.
Chẳng hạn, ngày 27/1/2020, trong cuộc trao đổi với Tổng biên tập Tạp chí Hiệp hội Y khoa Mỹ (JAMA), ông Fauci nói rằng virus corona mới “nhiều khả năng đã lây từ động vật sang người tại một chợ buôn bán động vật sống”.
Trong chương trình 60 Minutes của CBS vào cuối năm 2021, ông Fauci tiếp tục phát biểu:
“Các chợ buôn bán động vật sống ở Vũ Hán tạo ra rất nhiều cơ hội để virus lây từ động vật sang người, bởi động vật được đưa đến từ nhiều nơi ở Trung Quốc, bao gồm cả những khu vực có quần thể dơi sinh sống trong hang động. Vì vậy, tôi không nghĩ ai có thể khẳng định chắc chắn rằng virus có hay không có nguồn gốc từ đó”.
Tại phiên điều trần ngày 29/7, Thượng nghị sĩ Rand Paul đã phát lại các đoạn phát biểu của Fauci về các chợ buôn bán động vật sống.
Ông Paul nói: “Trong nhiều năm, Anthony Fauci là gương mặt đại diện cho quan điểm rằng virus nhiều khả năng có nguồn gốc tự nhiên”.
Sau đó, ông nói thêm: “Nhưng điều chúng tôi phát hiện là những gì ông ấy nói công khai khác với những gì ông ấy nói riêng”.
Theo một mục nhật ký sau này đã được biên tập lại, ông Fauci được chẩn đoán bị nhồi máu phổi vào giữa năm 2021, tức là tình trạng một phần mô phổi bị hoại tử.
Tình trạng này thường xảy ra do cục máu đông trong phổi. Một số nghiên cứu trước đây ghi nhận rằng một số bệnh nhân xuất hiện cục máu đông sau khi tiêm vaccine COVID-19 của Moderna, loại vaccine mà Fauci đã tiêm khoảng sáu tháng trước đó.
Các bác sĩ ban đầu nghi ngờ Fauci mắc ung thư phổi nhưng cuối cùng xác định tổn thương là lành tính.
Sau đó, Fauci bắt đầu sử dụng thuốc chống đông máu và dự kiến chụp kiểm tra lại sau ba tháng.
Nhật ký không đưa ra bằng chứng cho thấy vaccine là nguyên nhân gây ra tình trạng nhồi máu phổi của Fauci. Tuy nhiên, Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. sau này đã nhắc đến mốc thời gian này trong một cuộc phỏng vấn với Fox News.
Ông Kennedy nói: “Ông ấy đã tiêm vaccine tại một cuộc họp báo rất công khai… rồi khoảng năm tháng sau, lần đầu tiên chúng ta biết từ cuốn nhật ký rằng ông ấy bị nhồi máu phổi — một trong những tác dụng bất lợi mà các cơ quan y tế từng nói có thể xảy ra sau khi tiêm vaccine. Ông ấy chưa bao giờ nói với bất kỳ ai”.
Theo nhật ký, ông Fauci đã gây sức ép để Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) bác bỏ khuyến nghị của hội đồng cố vấn về việc tiêm mũi tăng cường vaccine COVID-19.
Tháng 9/2021, hội đồng cố vấn khuyến nghị CDC chỉ nên phê duyệt mũi tăng cường cho người cao tuổi và những người trẻ có bệnh nền nhằm đối phó với tình trạng hiệu quả bảo vệ của vaccine suy giảm theo thời gian.
Fauci viết rằng ông đã nhắn tin cho Giám đốc CDC Rochelle Walensky và sau đó bà gọi lại cho ông.
“Tôi cuối cùng cũng có cơ hội nói chuyện với Rochelle và thực sự đã cầu xin bà ấy bác bỏ quyết định đó”, Fauci viết.
Ông cho biết mình còn nói với Walensky:
“Tôi giải thích với Rochelle rằng nếu bà không làm vậy thì mãi mãi bà sẽ bị xem là người hoàn toàn thiếu năng lực lãnh đạo. Ngược lại, nếu bà không làm theo khuyến nghị đó thì bà có thể biến điều bất lợi thành có lợi và khẳng định lại vai trò lãnh đạo của mình, bởi hiện nay đáng tiếc là nhiều người cho rằng bà là một nhà lãnh đạo rất yếu”.
Cuối cùng, Walensky đã bác bỏ khuyến nghị của hội đồng cố vấn và quyết định mở rộng đối tượng đủ điều kiện tiêm mũi tăng cường vaccine COVID-19. Bà cho biết quyết định này được đưa ra dựa trên các dữ liệu khoa học.
Trước đó, trong mục nhật ký tháng 7/2021, Fauci cũng viết rằng Walensky “dường như không kiểm soát được” CDC và “có phần không nắm rõ chính nhân sự của CDC đang làm gì”.
Rất ít quan chức trong chính phủ Mỹ công khai phản đối các quy định bắt buộc tiêm vaccine COVID-19 áp dụng đối với nhân viên chính phủ và nhiều đối tượng khác vào năm 2021. Một trong số đó là Tiến sĩ Matthew Memoli, khi đó là Giám đốc một đơn vị thuộc Viện Quốc gia về Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm (NIAID).
Trong một email gửi Fauci, ông Memoli cảnh báo rằng: “Việc ép buộc hoặc cưỡng chế người dân tiêm vaccine có thể gây ra những hệ quả tiêu cực về mặt sinh học, xã hội, tâm lý, kinh tế và đạo đức, và không đáng để đánh đổi ngay cả khi vaccine an toàn 100%”. Ông cũng công khai bày tỏ phản đối các quy định bắt buộc tiêm vaccine tại một diễn đàn.
Trong một mục nhật ký, ông Fauci viết rằng ông Memoli “đang trở thành một vấn đề thực sự” vì đã gửi bản sao email này cho các ủy ban của Quốc hội và giới truyền thông.
Ban đầu, Fauci cho biết ông chỉ đạo các quan chức không can thiệp vào ông Memoli nhằm tránh bị cáo buộc kiểm duyệt. Tuy nhiên, sau đó ông viết rằng Memoli đã “hoàn toàn vượt khỏi tầm kiểm soát”.
Fauci viết:
“Ông ấy không chỉ cho rằng chúng ta không nên tiêm vaccine cho mọi người, mà còn tin rằng việc bắt buộc tiêm là phi đạo đức vì sẽ khiến phản ứng miễn dịch trở nên tồi tệ hơn”.
Fauci cũng phản đối việc Memoli sử dụng các ước tính về số ca tử vong do cúm để so sánh với số ca tử vong do COVID-19, cho rằng cần dựa trên số liệu ca bệnh thực tế.
Ông tiếp tục viết:
“Ông ấy là một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm nhưng lại phản đối việc tiêm vaccine cho mọi người, cho rằng việc bắt buộc tiêm là phi đạo đức, và giờ còn nói với tôi rằng tôi cần rút lại những tuyên bố mình đã đưa ra”.
“Ông ấy là một thành viên cấp dưới của viện nhưng lại yêu cầu giám đốc viện phải rút lại các phát biểu dựa trên điều mà ông ấy cho là không chính xác, trong khi thực tế chúng lại chính xác. Thật không thể tin nổi những gì tôi phải đối mặt! Chúng tôi đã quyết định sẽ không làm gì với ông ấy; sẽ không tiếp cận ông ấy; thậm chí sẽ không nói chuyện với ông ấy về việc này, vì tôi biết rằng nếu chúng tôi làm bất cứ điều gì, ông ấy sẽ nói rằng chúng tôi đang tìm cách bịt miệng ông ấy”.
Fauci nói thêm:
“Về phần tôi, ông ấy có thể nói bất cứ điều gì ông ấy muốn, dù có vô lý đến đâu. Ông ấy cũng nói rằng mình từ chối tiêm vaccine. Vấn đề là theo quy định mới của chính phủ liên bang, nếu ông ấy không tiêm vaccine thì sẽ bị sa thải, trừ khi được miễn trừ vì lý do tôn giáo. Nếu cuối cùng ông ấy bị sa thải, gần như chắc chắn ông ấy sẽ nói đó là hành động trả đũa”.
Memoli, hiện là Phó Giám đốc chính của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), đã không phản hồi yêu cầu bình luận.
Hoàng tử Khalid cũng nói với ông Vance rằng Ả Rập Xê Út có đủ…
Một phi công từng lái chiến đấu cơ Rafale, phục vụ trong Hải quân Pháp…
Nhân dịp kỷ niệm 27 năm các học viên Pháp Luân Công kiên trì phản…
Trước lượng chất thải xây dựng phát sinh khoảng 3.000-3.400 tấn mỗi ngày, Hà Nội…
Theo luật di trú Mỹ, một số tội danh có thể được xếp vào nhóm…
Giới chức đã nêu chi tiết 2 chiến dịch tiêu biểu được thực hiện trong…
