SpaceX siết chặt chuỗi cung ứng, loại bỏ yếu tố Trung Quốc vì lo ngại an ninh

Nhà sản xuất tên lửa và vệ tinh SpaceX của Mỹ đang thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để loại bỏ hoàn toàn “ảnh hưởng của Trung Quốc” khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu của công ty.

Theo Nikkei Asia, công ty không chỉ ngừng sử dụng các nhà cung cấp và linh kiện quan trọng được sản xuất tại Trung Quốc mà còn yêu cầu các đối tác không bố trí hoặc tuyển dụng công dân Trung Quốc tại những cơ sở sản xuất phục vụ SpaceX. Các hệ thống giám sát và thiết bị mạng do doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất cũng phải được thay thế.

Nhiều nguồn tin trong ngành cho biết SpaceX đã cử các nhóm chuyên trách đánh giá cả nhà cung cấp hiện tại lẫn đối tác tiềm năng. Quá trình kiểm tra không chỉ tập trung vào nguồn gốc linh kiện mà còn xem xét nhân sự quản lý, kỹ sư và công nhân tham gia các dự án của SpaceX. Theo một lãnh đạo doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, nếu một nhà máy, dù đặt ngoài Trung Quốc, vẫn có quản lý hoặc nhân viên mang quốc tịch Trung Quốc tham gia dự án của SpaceX, công ty sẽ yêu cầu thay thế. Nếu không đáp ứng, nhà cung cấp có thể bị ngừng đặt hàng.

Ngoài việc loại bỏ yếu tố Trung Quốc, SpaceX cũng đang xây dựng chuỗi cung ứng theo mô hình “phi Trung Quốc, phi Đài Loan” (NCNT) nhằm giảm thiểu nguy cơ gián đoạn sản xuất nếu căng thẳng địa chính trị tại eo biển Đài Loan leo thang. Trước đó, công ty đã yêu cầu một số nhà cung cấp Đài Loan chuyển một phần hoạt động sản xuất sang các nước như Thái Lan và Việt Nam. Chẳng hạn, hãng Chin-Poon đã chuyển đơn hàng sản xuất bảng mạch sang Thái Lan, trong khi WNC mở rộng sản xuất thiết bị Starlink tại Việt Nam để đáp ứng nhu cầu của SpaceX.

Theo Nikkei Asia, các yêu cầu của SpaceX còn nghiêm ngặt hơn mô hình chuỗi cung ứng kép mà HP, Dell hay Tesla đang áp dụng. Thay vì chỉ tách riêng chuỗi cung ứng phục vụ thị trường Trung Quốc và thị trường quốc tế, SpaceX chủ trương loại bỏ hoàn toàn các yếu tố bị xem là có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh.

Sự thận trọng này cũng được cho là xuất hiện trong quá trình chuẩn bị IPO của SpaceX. Theo Reuters, sau khi công ty khởi động chương trình giới thiệu IPO tại New York hồi tháng 6, người dùng tại Trung Quốc đại lục và Hong Kong không thể truy cập trang web và tài liệu chào bán cổ phiếu. Bloomberg cũng cho biết các đơn vị bảo lãnh phát hành đã loại nhà đầu tư từ Trung Quốc và Hong Kong khỏi đợt IPO nhằm tuân thủ các quy định kiểm soát xuất khẩu công nghệ quốc phòng của Mỹ.

Động thái của SpaceX diễn ra trong bối cảnh công ty ngày càng đảm nhận nhiều dự án quốc phòng và chương trình Starlink có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh quốc gia Mỹ, khiến việc kiểm soát chuỗi cung ứng và ngăn ngừa rò rỉ công nghệ trở thành ưu tiên hàng đầu.