Bà Machado thề sớm trở về nước, kỳ vọng tổ chức bầu cử; Ông Trump: Phải sửa chữa đất nước trước

Lãnh đạo phe đối lập Venezuela Maria Corina Machado hôm thứ Hai (5/1) thề rằng bà sẽ sớm trở về nước và cho biết phong trào do bà lãnh đạo đã sẵn sàng giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tự do. Tuy nhiên, Tổng thống Trump nói rằng hiện không thể có bầu cử, không có cách nào để người dân Venezuela thậm chí có thể đi bỏ phiếu, phải sửa chữa đất nước trước.

Lãnh đạo đối lập Venezuela thề sớm trở về nước, kỳ vọng tổ chức bầu cử

“Tôi đang lên kế hoạch trở về Venezuela sớm nhất có thể,” bà Machado, 58 tuổi, nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm thứ Hai. Bà là một kỹ sư công nghiệp và là mẹ của 3 người con.

“Chúng tôi tin rằng tiến trình chuyển tiếp cần được tiếp tục thúc đẩy,” bà nói với Fox News. “Trong cuộc bầu cử năm 2024, dù có gian lận của (Maduro), chúng tôi đã giành chiến thắng áp đảo. Nếu có một cuộc bầu cử tự do và công bằng, chúng tôi sẽ giành được hơn 90% số phiếu.”

Phe đối lập Venezuela, một số quan sát viên quốc tế và nhiều đồng minh của Mỹ cho rằng chiến thắng của phe đối lập trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024 đã bị ông Maduro đánh cắp.

Tuy nhiên, Mỹ cho rằng hiện nay vẫn còn quá sớm để tổ chức bầu cử tại Venezuela. Tổng thống Trump nói với NBC rằng Mỹ cần giúp giải quyết các vấn đề tồn tại ở Venezuela trước khi tiến hành bất kỳ cuộc bầu cử mới nào, đồng thời cho rằng việc tổ chức bầu cử trong vòng 30 ngày là không thực tế.

Bà Machado hôm thứ Hai (5/1) cho biết, sau khi ông Maduro bị bắt, Venezuela “sẽ trở thành đồng minh chủ chốt của Mỹ trong các lĩnh vực an ninh, năng lượng, dân chủ và nhân quyền”.

Tháng trước, bà Machado đã trải qua hành trình đầy nguy hiểm để rời khỏi Venezuela và, với sự hỗ trợ của Mỹ, bí mật tới thủ đô Oslo của Na Uy để nhận Giải Nobel Hòa bình. Trước đó, bà đã phải ẩn náu tại Venezuela trong khoảng một năm.

Sau khi ông Maduro rời chức, Tổng thống Trump không mấy lạc quan về việc để bà Machado điều hành Venezuela. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 4/1 trả lời phỏng vấn chương trình Meet the Press của NBC đã ca ngợi bà Machado và phong trào dân chủ do bà lãnh đạo, nhưng ông cho rằng thực tế là phần lớn các nhân vật đối lập đã rời khỏi Venezuela. Điều này thực chất phản ánh quan điểm của Tổng thống Trump rằng bà Machado thiếu sự ủng hộ trong nước.

Trợ lý cấp cao Nhà Trắng Stephen Miller cũng bác bỏ các lời kêu gọi Mỹ ủng hộ bà Machado trở thành tổng thống Venezuela.

“Nếu chúng tôi đột nhiên đưa bà ấy bằng đường hàng không về Venezuela và trao quyền cho bà ấy, thì điều đó sẽ là vô lý,” ông nói hôm thứ Hai, đồng thời chỉ ra rằng quân đội Venezuela sẽ không công nhận tính chính danh của bà.

Hiện Mỹ đang tìm cách hợp tác với các đồng minh của ông Maduro, trong đó có quyền tổng thống Delcy Rodríguez, người đã phát đi tín hiệu hòa dịu và mời Mỹ cùng thúc đẩy một chương trình nghị sự hợp tác.

Các nguồn tin nói với Reuters rằng Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã thông báo với Tổng thống Trump rằng bà Rodríguez và các quan chức cấp cao khác trong chính quyền Maduro hiện là lựa chọn tốt nhất để duy trì ổn định tại Venezuela. Trước khi bắt giữ ông Maduro, Tổng thống Trump đã chỉ thị CIA triển khai các hoạt động bí mật sâu bên trong lãnh thổ Venezuela.

Video được Reuters xác thực cho thấy tối thứ Hai, tiếng súng vang lên trên bầu trời thủ đô Caracas của Venezuela. Một quan chức Venezuela cho biết đây là các phát súng cảnh cáo của cảnh sát nhằm ngăn chặn các thiết bị bay không người lái trái phép.

“Không có xung đột nào xảy ra, toàn bộ đất nước vẫn hoàn toàn yên bình,” Thứ trưởng Bộ Truyền thông Simon Arrechider nói với truyền thông.

Ông Trump: Hiện không thể có bầu cử

Mỹ không ở trong tình trạng chiến tranh với Venezuela mà đang nỗ lực chống buôn bán ma túy, Tổng thống Donald Trump nói với NBC News ngày 5/1, sau vụ bắt giữ bất ngờ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro vào cuối tuần.

“Không, chúng tôi không,” ông Trump nói với hãng tin. “Chúng tôi đang chiến đấu với những kẻ buôn ma túy. Chúng tôi đang chiến đấu với những kẻ thả tù nhân của họ vào đất nước chúng tôi, thả những người nghiện ma túy của họ và thả những người từ các cơ sở tâm thần của họ vào đất nước chúng tôi.”

Ông Trump cho biết Mỹ muốn ổn định Venezuela trước khi nước này có thể tổ chức cuộc bầu cử tiếp theo. Ông không đưa ra mốc thời gian cụ thể, nhưng dự đoán quá trình này sẽ mất khá nhiều thời gian.

Ông lưu ý rằng nỗ lực này có thể bao gồm việc Mỹ trợ cấp cho các công ty dầu mỏ nhằm tái thiết hạ tầng năng lượng của Venezuela, quá trình có thể mất chưa đến 18 tháng.

“Chúng ta phải sửa chữa đất nước trước. Không thể có bầu cử. Không có cách nào để người dân thậm chí có thể đi bỏ phiếu,” ông nói. “Chúng ta phải giúp đất nước này hồi phục.”

Ông Trump cho biết các quan chức cấp cao của Mỹ, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller và Phó Tổng thống JD Vance, sẽ nằm trong số những người phụ trách các nỗ lực của Mỹ tại Venezuela, với quyền quyết định tối cao thuộc về ông.

“Đó là một tập thể gồm tất cả mọi người. Họ có chuyên môn, những chuyên môn khác nhau,” Tổng thống nói, đồng thời cho biết ông sẽ là người chịu trách nhiệm cao nhất đối với các hành động của Mỹ tại Venezuela.

Lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào thủ đô Caracas của Venezuela ngày 3/1 và bắt giữ ông Maduro cùng vợ là bà Cilia Flores để đưa sang Mỹ đối mặt với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.

Theo chính quyền Cuba, ít nhất 32 sĩ quan Cuba được triển khai để hỗ trợ ông Maduro tại Venezuela đã thiệt mạng trong cuộc tấn công.

Sau khi ông Maduro bị bắt, ông Trump ngày 3/1 nói rằng Mỹ sẽ điều hành Venezuela cho đến khi nhận thấy khả năng chuyển giao “an toàn, phù hợp và thận trọng” sang một chính phủ mới.

Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez được Tòa án Tối cao Venezuela chỉ định làm lãnh đạo lâm thời và tuyên thệ nhậm chức ngày 5/1.

Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump không cho biết liệu ông có trực tiếp trao đổi với bà Rodríguez hay không, nhưng nói rằng ông Rubio đã liên lạc với bà bằng tiếng Tây Ban Nha và đã xây dựng mối quan hệ vững chắc với nhà lãnh đạo lâm thời này.

Khi được hỏi liệu có thỏa thuận nào được thực hiện với các quan chức Venezuela để lật đổ ông Maduro hay không, ông Trump nói: “Ừ, đúng vậy, bởi vì rất nhiều người muốn làm một thỏa thuận, nhưng chúng tôi quyết định làm theo cách này,” đồng thời cho biết không có trợ lý nào của ông Maduro tham gia vào chiến dịch.

Ông Maduro và vợ đã ra hầu tòa ngày 5/1 và tuyên bố không nhận tội đối với tất cả các cáo buộc. Hai người bị truy tố về âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine, tàng trữ súng máy và thiết bị hủy diệt, cùng âm mưu tàng trữ các loại vũ khí này.