Bắc Kinh mở rộng các chiến dịch chính trị trong các nhà thờ Công giáo

Các tín hữu Công giáo Trung Quốc cho biết những chỉ thị mới nhất phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thay thế quyền tự chủ tôn giáo bằng lòng trung thành chính trị với Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tăng cường các nỗ lực nhằm đưa Giáo hội Công giáo được nhà nước công nhận tại nước này dưới sự kiểm soát chặt chẽ hơn, theo các tín hữu, các nhà thờ ngày càng bị yêu cầu tổ chức các buổi học tập chính trị, triển khai các chiến dịch tư tưởng và chấp nhận sự giám sát chặt chẽ hơn của chính quyền.

ĐCSTQ chỉ công nhận một Giáo hội Công giáo chính thức, do Hiệp hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc và Hội đồng Giám mục Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc quản lý. Cả hai tổ chức này đều hoạt động dưới sự giám sát của ĐCSTQ thay vì Tòa Thánh Vatican.

Các cuộc họp gần đây do các tổ chức Công giáo chính thức tổ chức tại các tỉnh Quảng Đông và Giang Tô đã kêu gọi giới giáo sĩ và các lãnh đạo giáo dân thúc đẩy chính sách “Hán hóa tôn giáo” của Bắc Kinh và thực hiện điều mà chính quyền gọi là “quản lý tôn giáo nghiêm ngặt” – những chiến dịch mà các nhà phê bình cho rằng đang từng bước biến các nhà thờ thành phần mở rộng của hệ thống chính trị do Đảng lãnh đạo.

Các tín hữu Công giáo Trung Quốc nói với The Epoch Times rằng những chỉ thị mới nhất phản ánh một nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thay thế quyền tự chủ tôn giáo bằng lòng trung thành chính trị với ĐCSTQ. Họ yêu cầu được giấu tên hoặc chỉ công bố họ của mình vì lo sợ bị trả đũa.

Các tổ chức Công giáo được yêu cầu mở rộng các chiến dịch chính trị

Theo thông báo ngày 8/7 của Giáo hội Công giáo tỉnh Quảng Đông, giới chức Công giáo cấp tỉnh gần đây đã triệu tập một cuộc họp tại Quảng Châu để chỉ đạo các tổ chức Công giáo, các giáo xứ, giáo sĩ và những giáo dân nòng cốt tham gia các hoạt động học tập chính trị và các sáng kiến quản lý.

Cuộc họp nhấn mạnh việc tăng cường “định hướng chính trị”, siết chặt quản lý nội bộ và thiết lập các cơ chế quản lý lâu dài nhằm thực hiện chính sách Hán hóa tôn giáo của ĐCSTQ cũng như thúc đẩy “quản lý tôn giáo nghiêm ngặt”.

Một cuộc họp tương tự cũng được tổ chức tại tỉnh Giang Tô lân cận.

Theo trang web chính thức của Giáo hội Công giáo Trung Quốc, giới chức Công giáo tỉnh Giang Tô đã tổ chức cuộc họp lãnh đạo cấp tỉnh tại Nam Kinh vào ngày 2/7, yêu cầu các đại biểu nghiên cứu bài phát biểu của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình nhân kỷ niệm 105 năm thành lập ĐCSTQ, Luật Đoàn kết Dân tộc mới được ban hành, các chỉ thị được đưa ra tại hội nghị toàn quốc của các tổ chức tôn giáo, cùng một số văn kiện chính sách do ban lãnh đạo Công giáo chính thức của Trung Quốc ban hành.

Một tín hữu Công giáo tại Thâm Quyến nói với The Epoch Times rằng sự kiểm soát của chính quyền đối với các nhà thờ đã gia tăng đáng kể trong thập kỷ qua.

“Họ đã thúc đẩy chính sách Hán hóa tôn giáo trong nhiều năm”, người này nói. “Họ lắp nhiều camera giám sát bên ngoài lối vào nhà thờ và cả bên trong nhà thờ. Họ nói là để bảo đảm an ninh cho nhà thờ, nhưng tôi nghĩ đó chỉ là cái cớ”.

Ông cho biết các tổ chức Công giáo chính thức của Trung Quốc hiện thường xuyên yêu cầu các tín hữu học tập các bài phát biểu và chỉ thị chính trị của ông Tập Cận Bình.

“Mọi chuyện đã đi quá xa, nhưng chúng tôi không thể làm gì được”, ông nói.

Là một tín hữu Công giáo hơn 40 năm, ông cho biết đã chứng kiến ngôn ngữ mang tính kỷ luật của Đảng dần xuất hiện trong công tác quản lý nhà thờ.

“Họ liên tục yêu cầu chúng tôi học các quy định và luật về tôn giáo. Chúng tôi cũng phải đưa ra các tuyên bố chính trị ủng hộ một số chính sách nhất định”, ông nói. “Đại diện của Hiệp hội Công giáo Yêu nước đều tham dự mọi thánh lễ. Tôi cảm thấy họ ở đó để giám sát chúng tôi”.

Một tín hữu Công giáo khác tại Thâm Quyến, chỉ được nêu họ là Lý, nói với The Epoch Times rằng các buổi học tập chính trị ngày càng trở nên phổ biến trong các nhà thờ.

“Chính quyền không cho phép chúng tôi liên hệ với các nhà thờ ở nước ngoài”, ông nói. “Họ đặc biệt lo ngại về các tín hữu Công giáo đến từ Đài Loan và Hàn Quốc. Chúng tôi bị cấm liên lạc với họ”.

Ông Lý cũng cho biết các linh mục đã bị yêu cầu phải nộp hộ chiếu và đối mặt với những hạn chế nghiêm ngặt trong việc đi nước ngoài.

“Nếu họ nộp đơn xin hộ chiếu thì thường sẽ không được chấp thuận”, ông nói.

Ông Lý kể lại rằng sau khi một tín hữu Công giáo Hàn Quốc gọi điện cho một thành viên trong giáo xứ của ông, cảnh sát nhanh chóng đến để hỏi chi tiết về danh tính người gọi, số điện thoại và nội dung cuộc trò chuyện.

Học tập chính trị thay thế các hoạt động tôn giáo

Một nữ tín hữu Công giáo tại thành phố Từ Châu, tỉnh Giang Tô, cho biết giáo xứ của bà gần đây bắt đầu học tập các văn bản pháp luật và chính trị liên quan đến tôn giáo.

“Họ nói với chúng tôi rằng phải thực hiện các bài phát biểu của ông Tập Cận Bình vì đó là một nhiệm vụ chính trị quan trọng”, bà nói. “Trước đây, chúng tôi đến nhà thờ chủ yếu để tham dự thánh lễ và xưng tội. Giờ đây, nhà thờ phải phối hợp với các yêu cầu của chính quyền. Nơi đây ngày càng không còn giống một nơi dành cho đức tin nữa, nhưng các tín hữu không dám phản đối”.

Ông Tập lần đầu tiên đưa ra khái niệm “Hán hóa tôn giáo” tại Hội nghị Công tác Mặt trận Thống nhất toàn quốc năm 2015. Kể từ đó, chính sách này đã được đưa vào các giáo lý tôn giáo được Trung Quốc phê chuẩn.

Các hoạt động mang tính chính trị, bao gồm lễ chào cờ và hát quốc ca, ngày càng trở nên phổ biến tại các nhà thờ, thánh đường Hồi giáo và chùa chiền. Chính quyền cũng yêu cầu thay đổi kiến trúc của một số thánh đường Hồi giáo, trong đó có việc tháo dỡ các mái vòm truyền thống.

Các tín hữu cho biết sự giám sát của chính quyền không chỉ dừng lại ở các chiến dịch tư tưởng.

Ngày 30/11/2025, một nhà thờ Công giáo tại thành phố Hứa Xương, tỉnh Hà Nam, đã cho phép trẻ vị thành niên vào nhà thờ chơi đàn piano và tham gia các buổi lễ, theo tổ chức ChinaAid, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại bang Texas, Hoa Kỳ hoạt động vì tự do tôn giáo tại Trung Quốc.

Hai ngày sau, Ủy ban Công tác Công giáo địa phương và Hiệp hội Công giáo Yêu nước – đều do chính quyền ĐCSTQ giám sát – đã yêu cầu nhà thờ lập tức đình chỉ các hoạt động và nộp kế hoạch chấn chỉnh. Giới chức cũng tạm thời dán thông báo đóng cửa của chính quyền tại lối vào nhà thờ.

Một thành viên của một giáo hội Công giáo hoạt động bí mật tại tỉnh Sơn Tây nói với The Epoch Times rằng các chiến dịch chính trị trong các nhà thờ chính thức của chính quyền cũng đang tạo tiền đề để gia tăng sức ép đối với các giáo đoàn từ chối đăng ký với nhà nước.

“Họ trước tiên siết chặt kiểm soát các nhà thờ chính thức, sau đó quay sang yêu cầu các nhà thờ hoạt động bí mật cũng phải làm theo mô hình đó”, người này nói. “Nếu đăng ký, anh phải chấp nhận sự quản lý của Hiệp hội Công giáo Yêu nước. Nếu không đăng ký, họ sẽ nói anh hoạt động bất hợp pháp”.

Thỏa thuận với Vatican vẫn là chủ đề gây tranh cãi

Trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh yêu cầu các tín hữu Công giáo chỉ được hành lễ tại các nhà thờ trực thuộc Hiệp hội Công giáo Yêu nước do nhà nước kiểm soát, trong khi các nhà thờ hoạt động bí mật vẫn trung thành với Tòa Thánh Vatican liên tục phải đối mặt với sức ép từ chính quyền.

Năm 2018, Vatican và Bắc Kinh ký một thỏa thuận tạm thời về việc bổ nhiệm các giám mục Công giáo. Nội dung của thỏa thuận này chưa từng được công bố và đã nhiều lần được gia hạn.

Tháng 10/2024, Vatican thông báo hai bên đã nhất trí gia hạn thỏa thuận thêm 4 năm.

Một nhà phê bình các chính sách tôn giáo của Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh nói với The Epoch Times rằng thỏa thuận này đã tạo điều kiện để ĐCSTQ tiếp tục gạt các nhà thờ hoạt động bí mật ra bên lề, đồng thời xây dựng hình ảnh Giáo hội Công giáo do nhà nước kiểm soát là tổ chức Công giáo hợp pháp duy nhất tại Trung Quốc.