Bất chấp chiến sự Iran, Tuần duyên Mỹ tăng hỗ trợ đồng minh đối phó Trung Quốc

Trong khi cuộc chiến với Iran vẫn chưa lắng xuống, các tàu của Lực lượng Tuần duyên Mỹ từng được triển khai tại Trung Đông hiện đang hoạt động từ Singapore và Philippines nhằm hỗ trợ các đồng minh kiềm chế sự bành trướng ngày càng quyết liệt của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) ở khu vực Thái Bình Dương.

Theo Wall Street Journal ngày thứ Tư (15/7), sáu tàu tuần tra phản ứng nhanh dài 154 feet đã được triển khai tới Tây Thái Bình Dương. Đây là một phần của “Hải đội tàu tuần tra viễn chinh” do Tuần duyên Mỹ tái cơ cấu. Đơn vị này có khả năng triển khai linh hoạt trên phạm vi toàn cầu, đồng thời đánh dấu lần đầu tiên loại tàu tuần tra nhỏ gọn, tốc độ cao này được bố trí tại khu vực.

Trong nhiều năm qua, khi ĐCSTQ liên tục đẩy mạnh các hoạt động “vùng xám” nhằm khẳng định quyền kiểm soát đối với khu vực quanh eo biển Đài Loan và các vùng biển có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông, tình hình khu vực ngày càng căng thẳng. Động thái mới của Washington được xem là phản ứng trực tiếp trước các hành động gây sức ép của Bắc Kinh.

Mỹ tái hiện diện tại vịnh Subic

Nhóm tàu tuần tra này hiện được phép sử dụng Singapore và vịnh Subic (Subic Bay) trên đảo Luzon của Philippines làm căn cứ luân phiên và hậu cần ít nhất đến hết tháng 9 năm nay.

Trong lịch sử, vịnh Subic từng là một trong những căn cứ hải quân ở nước ngoài lớn nhất của Mỹ. Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, năm 1992, do làn sóng chủ nghĩa dân tộc gia tăng tại Philippines cùng việc hợp đồng thuê căn cứ hết hạn, quân đội Mỹ đã rút khỏi đây và khu vực được chuyển thành đặc khu kinh tế. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, khi mối đe dọa từ sự mở rộng quân sự của ĐCSTQ ở Biển Đông ngày càng gia tăng, Philippines đã mở cửa trở lại cho quân đội Mỹ. Washington cũng đang tăng cường sự hiện diện quân sự và triển khai luân phiên tại đây thông qua việc củng cố quan hệ đồng minh.

Biển Đông là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, mỗi năm vận chuyển lượng hàng hóa trị giá hàng nghìn tỷ USD, đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên thủy sản và dầu khí phong phú. Đối với Mỹ, việc duy trì một Biển Đông “tự do và rộng mở” không chỉ liên quan đến chủ quyền của các đồng minh Đông Nam Á mà còn là trọng tâm chiến lược nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng toàn cầu và quyền tự do hàng hải.

Chiến sự Trung Đông chưa dứt, Mỹ vẫn đủ nguồn lực triển khai tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh quân đội Mỹ đang tập trung đối phó tình hình Trung Đông, việc Tuần duyên Mỹ tham gia nhiệm vụ tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cho thấy Washington vẫn có khả năng “đa hướng triển khai” một cách linh hoạt.

Hiện nay, Iran tiếp tục có các hành động gây sức ép tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược của thế giới – khiến thương mại toàn cầu bị ảnh hưởng, giá dầu tăng mạnh và làm đổ vỡ thỏa thuận ngừng bắn mà lãnh đạo Mỹ và Iran đã ký hồi tháng 6. Để bảo vệ trật tự quốc tế, quân đội Mỹ đang tiến hành nhiều đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu của Iran.

Ngày thứ Tư, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tiếp tục mở một đợt không kích ban ngày mới, đánh trúng các hệ thống phòng thủ bờ biển, kho tên lửa hành trình và bệ phóng của Iran quanh eo biển Hormuz nhằm bảo đảm tuyến vận tải năng lượng quan trọng này luôn được thông suốt.

Ông Euan Graham, nghiên cứu viên cao cấp không thường trú tại Viện Chính sách Chiến lược Australia (ASPI), nhận định: “Khi Hải quân Mỹ phải dàn trải lực lượng tại eo biển Hormuz và Trung Đông, thì Tuần duyên Mỹ là phương án hoàn hảo để duy trì sự hiện diện của Washington.”

Do tàu Tuần duyên thuộc lực lượng thực thi pháp luật chứ không phải “tàu chiến quân sự” theo nghĩa truyền thống, nên mức độ nhạy cảm thấp hơn. Đối với Việt Nam cũng như nhiều quốc đảo Thái Bình Dương không có quân đội riêng, đây là đối tác hợp tác dễ được chấp nhận hơn. So với việc chỉ sử dụng hải quân, cách tiếp cận này cho phép Mỹ mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như chống đánh bắt cá trái phép, chống buôn lậu và duy trì trật tự trên biển.

Mỹ có đủ năng lực kiềm chế sự bành trướng của ĐCSTQ

Mặc dù những năm gần đây ĐCSTQ đã đầu tư mạnh vào lực lượng hải cảnh, đưa vào hoạt động nhiều tàu cỡ lớn với hỏa lực mạnh hơn và sử dụng “dân quân biển” để tiến hành các hoạt động quấy rối trong “vùng xám”, nhưng Washington được đánh giá là đã chuẩn bị đầy đủ các công cụ chiến lược cũng như năng lực cần thiết để ngăn chặn sự mở rộng ảnh hưởng của Bắc Kinh.

Mỹ đang phân tán dấu chân quân sự, nâng cấp các sân bay tiền phương tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, triển khai các hệ thống tên lửa tiên tiến và tổ chức các cuộc tập trận chung có độ phức tạp cao với Philippines, Nhật Bản và Australia, qua đó xây dựng một mạng lưới phòng thủ vững chắc.

Quốc hội Mỹ đã phê duyệt khoản đầu tư khoảng 25 tỷ USD dành cho Tuần duyên Mỹ để đóng các tàu chiến và máy bay thế hệ mới. Đồng thời, chiến lược “Force Design 2028” cũng đặt mục tiêu mở rộng thêm 15.000 quân nhân, với số lượng tuyển dụng đạt mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Với các căn cứ chiến lược tại Guam và Hawaii làm hậu phương, cùng các điểm triển khai tiền phương tại Singapore và vịnh Subic, Lực lượng Tuần duyên Mỹ đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Mỹ để đẩy tuyến phòng thủ ra xa hơn.

Bất kể ĐCSTQ tìm cách thay đổi hiện trạng ở Biển Đông và eo biển Đài Loan như thế nào, quân đội Mỹ và các đồng minh vẫn có đủ quyết tâm và năng lực để bảo đảm khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương luôn “tự do, rộng mở và ổn định”.