Người môi giới Peter đăng video trên Tiểu Hồng Thư, giới thiệu cách sang Anh bằng thị thực nhân tài. (Ảnh chụp màn hình video)
Một cuộc điều tra bí mật của BBC phát hiện có công ty môi giới giúp người nhập cư giả làm nghệ sĩ, chuyên gia công nghệ để gian lận xin thị thực diện nhanh của Anh, trong đó một môi giới người Hoa chào gói dịch vụ hơn 100.000 bảng (khoảng 130.800 USD). Sau cuộc điều tra, thị thực của hai người Nigeria có được nhờ hồ sơ giả đang bị thu hồi.
Năm 2020, Chính phủ Anh triển khai “thị thực Nhân tài Toàn cầu” (Global Talent visa) nhằm thu hút những nhà khoa học và nhà nghiên cứu “giỏi nhất và xuất sắc nhất” trên thế giới. Loại thị thực này cũng dành cho các nghệ sĩ sáng tạo.
Người xin thị thực không phải phỏng vấn, cũng không phải đạt chuẩn tiếng Anh. Họ chỉ cần chứng minh mình có tài năng hoặc triển vọng xuất chúng trong lĩnh vực của mình. Khi được cấp thị thực, họ có thể đưa gia đình sang Anh, và nhanh nhất sau 3 hoặc 5 năm có thể được cấp quyền thường trú.
Các công ty môi giới bị BBC phanh phui đã lợi dụng đúng kẽ hở này để giúp những người giàu muốn di cư giả làm nghệ sĩ và lấy được thị thực. Gói dịch vụ trọn gói có giá hơn 100.000 bảng (khoảng 130.800 USD).
Trọng tâm cuộc điều tra là iCareer Consultancy UK, một công ty môi giới thành lập năm 2018, đặt tại một văn phòng làm việc chung ở khu Canary Wharf, London. Công ty chị em là ADArt Global Ltd cũng đặt tại đây, đã đăng ký với cơ quan quản lý của Chính phủ Anh và đủ điều kiện tư vấn nhập cư.
Peter, một nam tư vấn viên của iCareer, nói với phóng viên chìm người Hoa của BBC rằng chưa có khách hàng nào mua gói dịch vụ trọn gói hơn 100.000 bảng (khoảng 130.800 USD) bị từ chối thị thực. Anh ta cho biết năm nay có ít nhất 4 khách hàng của mình đã được cấp thị thực Nhân tài Toàn cầu, và ngụ ý hiện còn 10 người khác đang làm thủ tục.
BBC phát hiện Peter nhiều lần đăng bài trên mạng xã hội Tiểu Hồng Thư (Xiaohongshu) của Trung Quốc để chào mời khách hàng giàu có Trung Quốc. Trong một bài đăng hồi tháng 2, anh ta khoe:
“Thật ra bạn có phải nghệ sĩ hay không cũng chẳng quan trọng… Dịch vụ thị thực Nhân tài Toàn cầu ngành nghệ thuật của chúng tôi là trọn gói, bảo đảm được duyệt… Chúng tôi nói ngay cả khi bạn không phải nghệ sĩ cũng làm được, vì chúng tôi lo luôn cả tác phẩm.”
Trong một video khác, Peter cho biết anh ta giới thiệu thị thực nhân tài ngành nghệ thuật vì mọi con đường khác để định cư ở Anh đều có “yêu cầu tiếng Anh cực kỳ cao”.
Trên một mạng xã hội khác, với tên tài khoản “iCareerPeter”, anh ta còn đăng danh sách đã che tên của một số khách hàng và nói rằng hồ sơ của những người này đều đã được duyệt.
Năm 2025, Anh cấp khoảng 6.600 thị thực Nhân tài Toàn cầu. Số hồ sơ xin thị thực nhóm nghệ thuật và văn hóa tăng gần gấp đôi trong giai đoạn 2023-2025.
Mỗi hồ sơ phải được một cơ quan bảo trợ chấp thuận. Với nhóm nghệ thuật và văn hóa, cơ quan này là Hội đồng Nghệ thuật Anh (Arts Council England). Năm ngoái, hội đồng nhận gần 3.500 hồ sơ và chấp thuận chưa đến một nửa.
Cách duy nhất để không phải qua bước này là người nộp đơn từng đoạt một giải thưởng quốc tế lớn. Chẳng hạn, trong lĩnh vực điện ảnh và truyền hình, đó phải là giải Oscar, giải của Viện Hàn lâm Điện ảnh và Truyền hình Anh (Bafta) hoặc Quả cầu vàng ở một hạng mục chính.
Để đối phó với những yêu cầu cao này, Peter đưa ra một phương án “làm giả”. Trong gói trọn gói, công ty sẽ thuê họa sĩ ở Trung Quốc vẽ thay. Phóng viên sẽ nhận tối đa 15 tác phẩm, chỉ phải trả thêm khoảng 10.000 nhân dân tệ (gần 1.500 USD) tiền gửi tranh từ Bắc Kinh sang London. Các loại hình có thể chọn gồm tranh sơn dầu, tranh minh họa, điêu khắc, nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật số và nhiếp ảnh.
Theo Peter, để dựng hồ sơ thị thực, phóng viên còn phải có một số “kinh nghiệm làm việc… trực tuyến hoặc trực tiếp”. Phóng viên hỏi nếu không nói được tiếng Anh thì cô sẽ làm việc đó bằng cách nào.
Peter trả lời rằng một đồng nghiệp của anh ta có thể làm thay, thậm chí đóng giả cô dự các buổi khai mạc triển lãm để mở rộng quan hệ, vì nhân viên xét duyệt thị thực “không xem ảnh”.
Để “nghệ sĩ” trông đáng tin hơn, Peter nói anh ta có thể giúp phóng viên đoạt một giải thưởng uy tín dành cho nghệ sĩ Trung Quốc do công ty truyền thông Mỹ Forbes tài trợ.
Theo anh ta, đoạt giải Nghệ sĩ Tương lai của Forbes Trung Quốc (Forbes China Future Artists Awards) sẽ giúp ích nhiều cho hồ sơ, nhưng người xin thị thực phải trả thêm khoảng 250.000 nhân dân tệ (khoảng 37.470 USD). Nếu không đoạt giải, tiền sẽ được hoàn lại.
BBC đã liên hệ Forbes để hỏi ý kiến. Tạp chí này xác nhận giải thưởng có thật và ADArt, công ty chị em của iCareer, là một trong các nhà tài trợ. Giải được chấm theo “tiêu chuẩn cao của Forbes trên toàn cầu”, do ban biên tập Forbes Trung Quốc phụ trách với sự hỗ trợ của các giám khảo chuyên môn, Forbes cho biết.
Peter giải thích cả quá trình, từ lúc đặt tranh, nhận tác phẩm đến khi hoàn tất các khâu dựng hồ sơ, mất ít nhất hai năm. Tổng giá gói dịch vụ là 880.000 nhân dân tệ (khoảng 131.960 USD), trả làm 3 đợt. Nếu phóng viên trả bằng bảng Anh thì phải nộp thêm 20% thuế giá trị gia tăng (VAT).
Phóng viên hỏi liệu hồ sơ có khả năng không được duyệt hay không. “Không có khả năng đó,” Peter đáp. “Chúng tôi sẽ tiếp tục làm cho chị cho đến khi có kết quả.” Anh ta còn cam kết nếu hồ sơ bị từ chối vì tài liệu do iCareer cung cấp, công ty sẽ hoàn lại toàn bộ tiền.
Sau cuộc gặp bí mật, BBC gọi điện chất vấn Peter. Anh ta phủ nhận việc mình sẵn sàng giúp người khác giả làm nghệ sĩ hay thuê người làm tác phẩm thay.
Sau đó, trong tuyên bố gửi qua luật sư, iCareer cho biết Peter đã thôi việc từ đầu tháng 10, tức ngay trước khi anh ta nói chuyện với phóng viên chìm. Công ty kiên quyết phủ nhận việc “cung cấp bất kỳ dịch vụ thị thực nào”.
Công ty nói thêm rằng trước đó họ không hề biết việc Peter và một nhân viên khác đăng bài quảng cáo các dịch vụ này trên mạng xã hội, và sẽ điều tra việc này.
Về quan hệ với ADArt, iCareer cho biết hai công ty cùng một chủ, nhưng ADArt chỉ “ký hợp đồng với nghệ sĩ, giúp họ tổ chức triển lãm và phát triển quan hệ nghề nghiệp”.
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp tại Anh cho thấy chủ của iCareer Consultancy UK và ADArt Global Ltd là cùng một người mang quốc tịch Trung Quốc tên Lulu Song (phiên âm là Tống Lộ Lộ).
Ngoài dịch vụ “trọn gói” của iCareer, BBC còn phát hiện những trường hợp khác dùng tài liệu giả để lấy thị thực Nhân tài Toàn cầu. Bà Molara Wood, nhà phê bình nghệ thuật nổi tiếng người Nigeria, phát hiện có người mạo danh bà, đăng bài khen ngợi hai “nghệ sĩ” Nigeria vô danh.
Bà Wood kể rằng bà thấy trên tờ Nigerian Tribune một số bài đứng tên mình nhận xét tác phẩm của hai người này, dù bà chưa từng viết những bài đó.
Các bài viết bị gỡ xuống sau khi bà báo cho ban biên tập. Tờ báo cho biết một nhân viên đã đăng các bài này lên trang web của báo mà không được phép.
Người nhân viên này thừa nhận “một cá nhân bên ngoài tòa soạn đã cung cấp các bài viết”, nhưng phủ nhận đã nhận tiền để đăng.
Bà Wood cho biết các nhà phê bình khác cũng từng bị mạo danh tương tự. Hai “nghệ sĩ” Nigeria liên quan được cho là hiện đang sống ở Anh.
Một trong hai người có đăng công khai một bộ tác phẩm trên mạng, nhưng nội dung hoàn toàn không giống loại ảnh nghệ thuật mà bài phê bình giả mô tả. Người còn lại, ngoài bài viết giả mà bà Wood phát hiện, dường như không có mối liên hệ nào với nhiếp ảnh hay bất kỳ loại hình nghệ thuật nào khác.
Một phụ nữ Ấn Độ cũng kể với BBC rằng công ty bà thuê đã làm giả tài liệu cho hồ sơ xin thị thực nhân tài ngành công nghệ của bà. Trong đó có một giải thưởng cố vấn không có thật và tài liệu ghi sai rằng bà từng là diễn giả tại một sự kiện. Cuối cùng, hồ sơ của bà bị từ chối.
Sau khi nhận kết quả điều tra từ BBC, Bộ Nội vụ Anh cho biết công ty chào gói dịch vụ 100.000 bảng (khoảng 130.800 USD) cho phóng viên vốn đang bị điều tra từ trước, và thị thực của hai “nghệ sĩ” Nigeria đang bị thu hồi.
Người phát ngôn Bộ Nội vụ Anh cho biết chính phủ “sẽ không dung thứ bất kỳ ai gian lận hệ thống nhập cư của Vương quốc Anh”. Người này nói thêm, diện thị thực Nhân tài Toàn cầu đang được rà soát và “Bộ trưởng Nội vụ sẽ có mọi hành động cần thiết để ngăn việc lạm dụng”.
Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác sửa…
Con trai ông Lê Trí Anh nhận thay cha “Giải Dân chủ Kettering” tại Mỹ,…
Người Hoa New York lên án Đảng Cộng sản Trung Quốc đàn áp tôn giáo,…
Ông Ngô Khánh Húc, cựu chủ nhiệm Phòng 610 từng chỉ đạo bức hại Pháp…
Dù đi lại hạn chế, người cao tuổi vẫn có thể tập 3 động tác…
Ông Trump nói Cục Dự trữ Liên bang Mỹ nên hạ lãi suất và cho…