BlackRock-Mỹ-EU đề xuất 800 tỷ USD tái thiết Ukraine từ nguồn vốn công và tư nhân

Mỹ và Liên minh châu Âu đang thúc đẩy một kế hoạch tái thiết Ukraine trị giá khoảng 800 tỷ USD, kéo dài nhiều năm và dựa vào sự kết hợp giữa nguồn vốn công và vốn tư nhân. BlackRock, thông qua CEO Larry Fink, tham gia với vai trò tư vấn chiến lược, nhưng chính họ cũng thừa nhận việc thu hút đầu tư quy mô lớn là rất khó nếu chiến sự chưa chấm dứt và an ninh chưa được bảo đảm. Kế hoạch này gây tranh cãi chính trị trong nội bộ EU, đặc biệt khi các lãnh đạo như Thủ tướng Hungary Viktor Orbán cảnh báo nó có thể trở thành gánh nặng tài chính lớn cho người dân châu Âu.

Mỹ và Liên minh châu Âu đang phối hợp xây dựng một kế hoạch dài hạn kéo dài 10 năm để phục hồi kinh tế Ukraine sau chiến tranh, với tổng mục tiêu huy động lên tới 800 tỷ USD từ cả nguồn vốn công và tư nhân.

Kế hoạch này được gọi là “Prosperity Plan” – Kế hoạch Thịnh vượng, nhắm mục tiêu hỗ trợ Ukraine phát triển bền vững và tạo một con đường nhanh hơn để gia nhập Liên minh châu Âu.

Chiến lược huy động vốn

Khoảng 500 tỷ USD được cam kết từ Mỹ, EU và các tổ chức tài chính quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới trong thập kỷ tới.

EU dự kiến sử dụng 100 tỷ USD từ ngân sách dài hạn và bảo lãnh đầu tư để thu hút thêm khoảng 207 tỷ USD vốn tư nhân.

Mỹ sẽ thành lập Quỹ Đầu tư Tái thiết Mỹ – Ukraine tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu như khoáng sản chiến lược, cơ sở hạ tầng, năng lượng và công nghệ, tuy chưa công bố con số cụ thể.

Giai đoạn triển khai

Một lộ trình hoạt động 100 ngày đầu đã được đề xuất sau khi điều kiện an ninh cho phép để nhanh chóng bắt đầu các dự án phục hồi.

Khung tài chính kéo dài đến năm 2040, nhằm chuyển Ukraine từ phụ thuộc viện trợ khẩn cấp sang nền kinh tế tự chủ.

Chi tiết tài chính

Trong 800 tỷ đô, 500 tỷ USD có thể đến từ vốn công – tư cam kết bởi EU, Mỹ, IMF và World Bank trong thập niên tới.

EU dự kiến thêm 100 tỷ USD qua ngân sách và bảo lãnh đầu tư sau năm 2028 để “mồi” cho khoảng 207 tỷ USD đầu tư tư nhân.

Mỹ sẽ thành lập một Quỹ Đầu tư Tái thiết Mỹ – Ukraine nhưng chưa công bố con số cụ thể.

Vai trò của BlackRock và các chuyên gia tài chính

Vai trò chính của BlackRock

BlackRock — công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới — đang tham gia với vai trò tư vấn chiến lược không thù lao (pro-bono) cho kế hoạch phục hồi này.

Giám đốc điều hành Larry Fink và các lãnh đạo khác của BlackRock đã tham gia thảo luận cấp cao về Ukraine cùng với các đặc phái viên của Mỹ như Steve Witkoff.

Ông Larry Fink – Giám đốc điều hành BlackRock được mời tham gia với vai trò “cố vấn thịnh vượng” trong nhóm do Tổng thống Mỹ Trump thành lập.

BlackRock từng cố gắng thiết lập quỹ tái thiết Ukraine nhưng trước đó đã gặp khó khăn vì nhà đầu tư không mặn mà do chiến sự và rủi ro cao; kế hoạch cũ từng bị hủy và không thu hút được vốn như kỳ vọng.

Lời cảnh báo từ BlackRock

BlackRock nhấn mạnh rằng thu hút vốn tư nhân trong khi chiến sự vẫn tiếp diễn là rất khó, đặc biệt đối với các quỹ hưu trí hoặc nhà đầu tư lớn phải chịu trách nhiệm với khách hàng của họ.

“Nếu anh đang quản lý một quỹ hưu trí, anh có trách nhiệm đối với các khách hàng của mình. Việc rót vốn vào một vùng chiến sự thì gần như là điều không thể,” Phó Chủ tịch BlackRock Philipp Hildebrand phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos. “Việc này sẽ phải được triển khai theo từng giai đoạn, dần dần theo thời gian.”

Do đó, họ cho rằng chiến lược đầu tư cần phân giai đoạn theo điều kiện an ninh và ngoại giao, thay vì kỳ vọng thu hút vốn ngay lập tức.

Yếu tố hòa bình và chính trị gắn với kế hoạch

Phụ thuộc vào lệnh ngừng bắn

Toàn bộ kế hoạch 800 tỷ được xây dựng dựa trên giả định có một thỏa thuận ngừng bắn và đảm bảo an ninh lâu dài ở Ukraine, điều này hiện vẫn chưa đạt được do chiến sự vẫn diễn ra.

Một số tin liên quan (chưa xác nhận):

Một số nguồn báo chí quốc tế còn đưa tin — chưa được xác thực chính thức — rằng có những ý tưởng ngoại giao nhằm trao đổi lãnh thổ như Donbas để đổi lấy cam kết an ninh và 800 tỷ USD, nhưng điều này chưa xác thực từ các bên chính thức.

Bối cảnh và các nguồn đầu tư khác

Ngoài EU và Mỹ:

Các định chế tài chính lớn như IMF và Ngân hàng Thế giới được kỳ vọng sẽ tham gia vào huy động khoảng 500 tỷ USD trong giai đoạn đầu.

Mỹ đang được mô tả không chỉ là một “nhà tài trợ” mà còn là một “đối tác kinh tế chiến lược” nhằm thu hút các công ty tư nhân Hoa Kỳ vào các dự án tại Ukraine

Những tiếng nói phản đối

Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã chỉ trích mạnh mẽ các đề xuất hỗ trợ Ukraine, bao gồm cả kế hoạch trị giá 800 tỷ USD, coi đây là một gánh nặng tài chính lên vai các nước EU và người nộp thuế.

Ông Orbán mô tả kế hoạch này như một “quả bom nợ trị giá 800 tỷ USD” đối với EU, và cho rằng con số này không chỉ dùng cho tái thiết mà có thể còn phải trả nợ, gây hậu quả kinh tế nặng nề.

Ông phản đối cam kết này và cảnh báo rằng EU sẽ gánh chi phí lớn, trong khi Hungary sẽ phải điều chỉnh chi tiêu xã hội để bù đắp – chẳng hạn như trợ cấp lương hưu hay hỗ trợ gia đình.

Những thách thức chính

Tình hình an ninh chưa ổn định gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư tư nhân lớn.

Tính khả thi của việc đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn là một yếu tố quyết định kế hoạch có thể tiến triển hay không.

Quá trình triển khai kéo dài nhiều năm, đòi hỏi cam kết bền vững từ các chính phủ và nhà đầu tư quốc tế.

Thiên Vân, theo Newsmax, RT (1), RT (2), The Ukrainian Review