Bộ Tài chính Mỹ mở rộng trừng phạt, nhắm vào mạng lưới tài chính của tỷ phú Iran

Bộ Tài chính Mỹ ngày 24/7 thông báo mở rộng các biện pháp trừng phạt nhằm vào mạng lưới của doanh nhân Iran Babak Zanjani, bổ sung 9 tổ chức và 4 cá nhân có liên quan vào danh sách trừng phạt vì bị cáo buộc giúp Tehran lách các lệnh cấm vận của Washington. Động thái này là một phần trong chiến dịch gia tăng sức ép kinh tế của Mỹ đối với Iran, đồng thời tiếp nối các lệnh trừng phạt nhằm vào Zanjani được áp đặt hồi tháng 1 năm nay.

Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC), Zanjani đã xây dựng một mạng lưới kinh doanh đa ngành, bao gồm dịch vụ tài chính, giao dịch tài sản số, sản xuất vàng và đá quý, cùng các dự án hạ tầng quy mô lớn để che giấu quyền sở hữu, rửa tiền và bí mật chuyển nguồn tài chính cho chính phủ Iran cũng như hỗ trợ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết nền kinh tế Iran đang phải trả giá đắt cho các hành động của chính quyền Tehran khi đồng rial tiếp tục lao dốc xuống mức thấp kỷ lục, trong khi lạm phát tăng vọt. Ông khẳng định Washington sẽ tiếp tục cắt đứt các nguồn tài chính của giới tinh hoa Iran, các nhà tài trợ và những cá nhân, tổ chức hỗ trợ nước này né tránh lệnh trừng phạt.

Babak Zanjani từng bị Iran tuyên án tử hình năm 2016 vì tội tham ô, nhưng được giảm án vào năm 2024 và tái xuất hiện từ năm 2025 với vai trò hỗ trợ các dự án kinh tế của chính phủ Iran. OFAC cho biết sau khi được giảm án, ông đã phát triển mạng lưới tài sản số, đồng thời điều hành tập đoàn Dot One, trong đó có hợp đồng đường sắt trị giá 800 triệu USD được ký vào năm 2025.

Đợt trừng phạt mới nhắm vào các công ty thuộc tập đoàn Dot One như Dot One Value Creation Group, Dot One Gold, Dot One Rail, Dot One Barter, Dot One Airlines và Dot One Trip. Ngoài ra, OFAC cũng đưa vào danh sách đen công ty công nghệ tài chính Zedpay tại Thổ Nhĩ Kỳ, công ty ZEDX DMCC và doanh nghiệp kinh doanh kim cương BZ Diamond FZCO tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), cùng một số lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó có em gái và bạn đời của Zanjani.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết các biện pháp mới nhằm buộc mạng lưới của Zanjani phải chịu trách nhiệm vì đã giúp Iran né tránh lệnh trừng phạt và tài trợ cho các hoạt động gây mất ổn định trong khu vực. Washington đồng thời kêu gọi các chính phủ và doanh nghiệp trên thế giới không giao dịch với Zanjani hoặc các tổ chức liên quan đến mạng lưới này.