Bộ Thương mại Mỹ liệt Huawei và 70 chi nhánh vào danh sách đen

Bộ Thương mại Mỹ hôm thứ Tư (15/5) đã phát đi tuyên bố nói rằng bộ này sẽ thêm Tập đoàn Công nghệ Huawei và 70 chi nhánh của nó vào danh sách đen cần theo dõi. Với việc bị liệt vào danh sách này, Huawei sẽ bị cấm mua phụ tùng và linh kiện của các công ty Mỹ nếu không có sự chuẩn thuận của chính phủ Mỹ.

Lệnh nêu trên của Bộ Thương mại Mỹ sẽ có hiệu lực trong vài ngày tới. Với lệnh này, Huawei sẽ cần phải xin giấy phép của chính phủ Mỹ mới được mua công nghệ Mỹ.

Trong tuyên bố hôm 15/5, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross cho biết Tổng thống Donald Trump đã ủng hộ quyết định này vì nó sẽ “ngăn chặn công nghệ Mỹ khỏi bị sử dụng bởi các thực thể nước ngoài theo các cách thức mà có khả năng gây tổn hại tới các lợi ích an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Mỹ.”

Động thái kịch tích nêu trên của Bộ Thương mại Mỹ đến vào thời điểm chính quyền Trump đã đang tích cực vận động hành lang các nước khác không sử dụng thiết bị của Huawei trong các mạng di động 5G và nó cũng đến chỉ vài ngày sau khi Washington tăng thuế lên 25% từ 10% đối với 200 tỷ USD hàng nhập từ Trung Quốc.

Các quan chức Mỹ nói với Reuters rằng quyết định này của Bộ Thương mại sẽ làm cho Huawei gặp khó nếu không muốn nói là không thể bán các sản phẩm của họ vì chúng phụ thuộc vào các nhà cung cấp phụ tùng và linh kiện Mỹ.

Trong tuyên bố của mình, Bộ Thương mại Mỹ lý giải cho việc liệt Huawei vào danh sách đen là do mới đây Bộ Tư pháp Mỹ đã giải mật một cáo trạng Huawei và một số tổ chức khác vào tháng Một, trong đó nói rằng Huawei đã âm mưu cung cấp các dịch vụ tài chính bị cấm cho Iran. Bộ Thương mại cho biết họ có cơ sở hợp lý để kết luận rằng Huawei “tham gia vào các hoạt động đi ngược lại với các lợi ích an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại Mỹ.”

Ngay trước khi Bộ Thương mại Mỹ công bố liệt Huawei vào danh sách tổ chức cần theo dõi, Tổng thống Donald Trump đã ký lệnh hành pháp tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và cấm các công ty Mỹ sử dụng thiết bị viễn thông được sản xuất bởi các công ty đặt ra rủi ro an ninh quốc gia Mỹ. Động thái này của chính quyền Trump đã mở đường cho việc cấm các doanh nghiệp Mỹ làm ăn kinh doanh với Huawei.

Lệnh hành pháp mà Tổng thống Trump vừa ký không nêu đích danh bất kỳ công ty nào, nó chỉ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để bảo vệ mạng máy tính Mỹ khỏi rủi ro an ninh từ “các địch thủ nước ngoài.” Tuy nhiên, ngoại giới cho rằng lệnh hành pháp ông Trump vừa ký chủ yếu nhắm mục tiêu vào gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc – Huawei.

Trong báo cáo kinh doanh phát hành vào tháng trước, Huawei thông tin rằng doanh thu quý I của tập đoàn này là 27 tỷ USD. Cũng trong quý I, Huawei đã xuất xưởng khoảng 59 triệu chiếc điện thoại thông minh.

Trước Huawei, hồi tháng 3/2016, Tập đoàn công nghệ ZTE Trung Quốc cũng đã bị Bộ Thương mại Mỹ liệt vào danh sách đen cần theo dõi. ZTE khi đó bị cáo buộc đã tổ chức kế hoạch tinh vi nhằm che dấu việc tái xuất các sản phẩm công nghệ Mỹ cho các nước đang bị chế tài, vi phạm luật Mỹ.

Bộ Thương mại Mỹ khi đó đã ban hành các hạn chế ZTE, ngăn chặn các công ty Mỹ cung cấp cho ZTE thiết bị Mỹ, nhưng các quy định này chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Chính phủ Mỹ sau đó đã đình chỉ các hạn chế bằng một loạt lệnh ân xá tạm thời, cho phép ZTE duy trì mối quan hệ với các nhà cung cấp Mỹ và các hạn chế bị dỡ bỏ hoàn toàn sau khi ZTE đồng ý một thỏa thuận bồi thường hàng tỷ USD cho Mỹ vào năm 2017.

Vào tháng 8/2018, Tổng thống Trump đã ký luật cấm chính phủ Mỹ sử dụng các thiết bị của Huawei và ZTE.

Xuân Thành