Bộ trưởng Bessent: Lãnh đạo Iran điên cuồng chuyển tiền ra nước ngoài

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Năm (15/1) tuyên bố Mỹ áp đặt một loạt biện pháp trừng phạt mới quy mô lớn nhằm vào các quan chức cấp cao Iran và các mạng lưới tài chính có liên hệ với chính quyền Tehran. Ông cho biết, trong bối cảnh bất ổn trong nước Iran ngày càng gia tăng, giới lãnh đạo cấp cao nước này đang giống như “chuột bỏ chạy khỏi con tàu đang chìm”, điên cuồng chuyển hàng chục triệu USD ra nước ngoài thông qua các kênh ngân hàng.

Theo ông Bessent, gói trừng phạt lần này được triển khai theo chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bộ Tài chính sẽ nhắm vào các lãnh đạo then chốt của Iran có liên quan đến việc đàn áp tàn bạo người biểu tình, đồng thời chặn đứng các dòng tiền mà chính quyền Iran sử dụng để né tránh trừng phạt. Những kênh tài chính này được dùng để rửa tiền từ doanh thu bán dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu của Iran.

Cùng ngày công bố lệnh trừng phạt, ông Bessent đăng tải một đoạn video và phát biểu trên nền tảng X. Ông cho biết thông điệp này được gửi thay cho “những người dân Iran không thể tự cất tiếng nói” tới giới lãnh đạo nước này. Ông nhấn mạnh rằng Chính phủ Mỹ không chỉ dự báo xu hướng sụp đổ của chính quyền Iran, mà còn đang thúc đẩy quá trình đó diễn ra nhanh hơn.

Trong video, ông Bessent nói: “Tháng Ba năm ngoái, chúng tôi đã dự đoán rằng chiến dịch gây sức ép tối đa của Tổng thống Trump đối với chính quyền Iran sẽ đẩy nhanh sự sụp đổ của nền kinh tế”.

Ông nói tiếp: “Kể từ đó, các biện pháp trừng phạt của chúng tôi đã phát huy hiệu quả trong việc cắt giảm xuất khẩu dầu và làm suy giảm nguồn thu”.

Ông Bessent cho biết hiện nay đồng nội tệ Iran và đời sống dân sinh đang rơi vào trạng thái “lao dốc tự do”. Theo ông, do quản lý yếu kém, chính sách trợ cấp liều lĩnh và kiểm soát giá cả cứng nhắc, chính quyền Iran đã gần như làm cạn kiệt mọi dư địa còn lại của nền kinh tế. Trong khi đó, ngân hàng trung ương trên thực tế đã phá sản, chỉ còn cách liên tục in tiền, đẩy đất nước tới nguy cơ siêu lạm phát.

Ông cũng cho rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran đã không lựa chọn con đường ổn định tình hình đất nước, mà “chọn cách phung phí những nguồn thu dầu mỏ còn lại vào việc phát triển vũ khí hạt nhân, tên lửa và mạng lưới các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trên khắp thế giới”. Theo ông, người dân Iran đang đúng lúc đứng lên phản đối sự sụp đổ kinh tế và nạn tham nhũng mang tính hệ thống.

Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết thêm, các đối tượng bị trừng phạt trong đợt này bao gồm những “kẻ thiết kế” các chiến dịch đàn áp bạo lực của chính quyền Iran, cũng như mạng lưới ngân hàng ngầm mà Tehran sử dụng để đánh cắp, chuyển dịch và rửa tiền doanh thu quốc gia ở nước ngoài.

Một trong những cá nhân bị nêu tên là Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran. Bộ Tài chính Mỹ cho biết ông là nhân vật cấp cao quan trọng của chính quyền Iran, từng hỗ trợ điều phối các chiến dịch đàn áp trên phạm vi toàn quốc và công khai kêu gọi sử dụng bạo lực đối với người biểu tình.

Ngoài ra, Bộ Tài chính Mỹ cũng trừng phạt các chỉ huy an ninh cấp cao tại nhiều tỉnh có liên quan đến các chiến dịch đàn áp đặc biệt tàn bạo, đồng thời đưa 18 cá nhân và tổ chức vào danh sách trừng phạt. Theo cơ quan này, các đối tượng nói trên đóng vai trò then chốt trong việc rửa tiền từ doanh thu dầu mỏ và hóa dầu của Iran, nguồn tiền sau đó được sử dụng cho các hoạt động đàn áp trong nước và khủng bố ở nước ngoài.

Ông Bessent nhấn mạnh: “Những biện pháp trừng phạt này nhằm vào các mạng lưới né tránh trừng phạt của chính quyền, cũng như tầng lớp tinh hoa tham nhũng đang làm giàu cho bản thân bằng cái giá phải trả là lợi ích của người dân Iran”. Ông nói thêm rằng tài nguyên thiên nhiên của Iran “thuộc về người dân Iran, chứ không phải các nhà độc tài tàn bạo của họ”.

Bên cạnh các lệnh trừng phạt, ông cũng nhắc tới một biện pháp mới do Tổng thống Trump vừa công bố, theo đó Mỹ sẽ áp thuế 25% đối với các quốc gia tiếp tục làm ăn với Iran. Ông cảnh báo các chính phủ và doanh nghiệp nước ngoài vẫn đang hậu thuẫn cho chính quyền Tehran sẽ phải đối mặt với những hậu quả tương ứng.

Trong thông điệp gửi tới người dân Iran, ông Bessent nói: “Thông điệp của chúng tôi gửi tới người dân Iran là rất rõ ràng”.

Ông nói tiếp: “Những yêu cầu của các bạn là chính đáng. Các bạn đang đứng lên vì một sự nghiệp cao cả, và nước Mỹ ủng hộ các bạn”.

Đồng thời, ông cũng gửi cảnh báo tới giới lãnh đạo Iran: “Thông điệp của chúng tôi gửi tới giới lãnh đạo Iran cũng rất rõ ràng”. Ông nói: “Bộ Tài chính Mỹ biết rằng các người — giống như chuột bỏ chạy khỏi con tàu đang chìm — đang điên cuồng chuyển số tiền đánh cắp từ các gia đình Iran tới các ngân hàng và tổ chức tài chính trên khắp thế giới. Chúng tôi sẽ theo dõi các dòng tiền đó, và cũng sẽ theo dõi các người”.

Trước đó, trong một chương trình của Newsmax vào tối thứ Tư, ông Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã và đang theo dõi sát sao tình trạng dòng vốn tháo chạy của giới lãnh đạo cấp cao Iran.

Ông nói: “Chúng tôi hiện đang chứng kiến chuột bỏ chạy khỏi con tàu đang chìm”. Theo ông, Bộ Tài chính có thể quan sát thấy giới lãnh đạo Iran đang bí mật chuyển hàng chục triệu USD ra nước ngoài thông qua các kênh ngân hàng, cho thấy họ đang “bỏ tàu mà chạy”.

Ông cho biết thêm: “Chúng tôi cũng thấy những khoản tiền này chảy vào các ngân hàng và tổ chức tài chính trên khắp thế giới”. Ông nhấn mạnh nhiệm vụ của Bộ Tài chính là theo dõi mọi dòng tiền, dù thông qua hệ thống ngân hàng truyền thống hay tài sản kỹ thuật số, và “chúng tôi sẽ lần ra các tài sản đó, họ sẽ không thể giữ được”.

Kể từ cuối tháng trước, Iran liên tiếp bùng phát các cuộc biểu tình quy mô lớn, khiến hàng ngàn người thiệt mạng. Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết hôm thứ Tư rằng các đoạn video đã được xác minh cho thấy lực lượng an ninh Iran sử dụng súng trường và súng shotgun, trực tiếp nổ súng vào những người biểu tình không vũ trang và cả những người đứng xem. Trong hai đoạn video, có thể thấy lực lượng chức năng truy đuổi dân thường đang bỏ chạy và bắn vào những người dường như không gây ra bất kỳ mối đe dọa nào. Tổ chức này nhận định Iran đang diễn ra “những vụ giết người phi pháp trên quy mô lớn”.

Theo Breitbart News đưa tin hôm thứ Tư, Lầu Năm Góc đã bắt đầu rút nhân sự khỏi các căn cứ trọng yếu của Mỹ và điều chỉnh thế bố trí lực lượng trong toàn khu vực. Trong khi đó, Nhà Trắng đang đánh giá các bước đi tiếp theo, còn Tehran đe dọa sẽ trả đũa các tài sản của Mỹ nếu Washington tiến hành tấn công.

Trước những câu hỏi về việc chính quyền Iran có thể trụ vững được bao lâu, ông Bessent từ chối đưa ra dự đoán, mà nhấn mạnh “lằn ranh đỏ” của Tổng thống Trump.

“Yêu cầu của Tổng thống Trump rất đơn giản,” ông Bessent nói. “Việc giết hại người dân Iran phải chấm dứt.”