Bộ trưởng Chiu Kuo-cheng: TQ ‘phá hủy’ thỏa thuận ngầm về eo biển Đài Loan

Ngày 5/10, Bộ trưởng Quốc phòng Chiu Kuo-cheng nhận định, Trung Quốc đã phá hủy một thỏa thuận ngầm về các hoạt động quân sự ở eo biển Đài Loan bằng cách vượt qua “đường trung tuyến” không chính thức chạy dọc theo đường thủy.

Ông Chiu nhấn mạnh trước Quốc hội Đài Loan, rằng chính phủ Đài Bắc sẽ có phản ứng nếu Trung Quốc vượt quá “lằn ranh đỏ” của họ.

Ông không nêu rõ “lằn ranh đỏ” của Đài Loan là gì, nhưng gợi ý rằng điều đó bao gồm việc máy bay Trung Quốc, bao gồm cả máy bay không người lái, xâm nhập lãnh thổ của Đài Loan.

Trung Quốc đã tiến hành nhiều cuộc tập trận quy mô lớn, bao gồm bắn tên lửa vào Đài Bắc hồi tháng 8 để thể hiện sự phẫn nộ trước chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi.

Các hoạt động quân sự của Trung Quốc xung quanh Đài Loan vẫn tiếp tục kể từ thời điểm đó, mặc dù mức độ giảm đi nhiều. Dù vậy, các máy bay quân sự của Trung Quốc thường xuyên vượt qua đường trung tuyến, vốn được coi là rào chắn không chính thức giữa hai bên.

“Đường trung tuyến được cho là một thỏa thuận ngầm cho tất cả mọi người,” ông Chiu lưu ý trong một cuộc họp của ủy ban quốc hội. “Thỏa thuận ngầm đó đã bị phá hủy.”

Trung Quốc chưa từng chính thức công nhận đường trung tuyến mà Hoa Kỳ đã vạch ra vào năm 1954, thời điểm đỉnh cao của sự thù địch trong Chiến tranh Lạnh giữa chính quyền cộng sản Trung Quốc và Đài Loan do Hoa Kỳ hậu thuẫn. Tuy nhiên, trong suốt nhiều năm, Bắc Kinh vẫn ngầm thừa nhận đường trung tuyến này. Đến tận năm 2020, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao mới bắt đầu tuyên bố nó “không tồn tại”. 

Eo biển Đài Loan rộng khoảng 180 km và tại địa phận hẹp nhất, đường trung tuyến cách vùng biển của Đài Loan khoảng 40 km.

Một số quan chức Đài Loan và các nhà phân tích an ninh cho rằng, đảo quốc này sẽ khó bảo vệ đường trung tuyến mà không làm tăng nguy cơ leo thang nguy hiểm.

Ông Chiu cho biết việc Trung Quốc vượt qua đường trung tuyến phản ánh một cách làm mới của họ, mà Đài Loan sẽ kiên quyết chống lại.

“Họ muốn xây dựng một trạng thái ‘bình thường mới’ nhưng chúng tôi sẽ không thay đổi … Chúng tôi sẽ trụ vững khi họ đến. Chúng tôi không nhượng bộ,” ông cho hay.

Một vài năm gần đây, Trung Quốc nhiều lần tuyên bố các lực lượng vũ trang của họ có quyền hoạt động xung quanh Đài Loan vì đây là lãnh thổ của Trung Quốc.

Phía Đài Loan cực lực bác bỏ điều này, đồng thời khẳng định Trung Quốc chưa bao giờ cai trị Đài Loan, chỉ có 23 triệu dân của đảo quốc mới có quyền quyết định tương lai của họ.