Bộ Tư pháp Mỹ mở rộng quyền bắt giữ người nhập cư cho quân đội tại biên giới

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) hôm 14/8 công bố một ý kiến pháp lý mới, theo đó mở rộng phạm vi quyền hạn của quân đội trong việc tạm giữ những người bị nghi vượt biên trái phép tại khu vực biên giới Mỹ – Mexico. Theo ý kiến này, trong một số trường hợp, quân nhân vẫn có thể bắt giữ người vượt biên ngay cả khi người đó đã rời khỏi các khu vực được chính phủ Mỹ chỉ định là “Khu vực Quốc phòng” (National Defense Areas).

Theo CBS, Văn phòng Cố vấn Pháp lý thuộc DOJ cho rằng quân đội có cơ sở pháp lý để bắt giữ một người vừa vượt khỏi khu vực quốc phòng nếu hành động này nhằm bảo vệ khu vực quân sự và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, DOJ nhấn mạnh điều này không đồng nghĩa quân đội được trao quyền tự do thực thi luật dân sự trên toàn lãnh thổ Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ hai đã mở rộng việc sử dụng đất dọc biên giới phía Nam làm các khu vực được bảo vệ dưới quyền kiểm soát quân sự. Chính phủ cho biết quân đội có thể quản lý những khu vực này tương tự các pháo đài, căn cứ, doanh trại hoặc cơ sở quân sự.

Hiện các “Khu vực Quốc phòng” đã được thiết lập tại Arizona, California, New Mexico và Texas, trong đó một số khu vực nằm cách đường biên giới vài dặm. Do những khu vực này không phải lúc nào cũng có hàng rào hay dấu hiệu quân sự rõ ràng, Bộ Chiến tranh Mỹ đã lắp đặt các biển cảnh báo song ngữ Anh – Tây Ban Nha tại một số địa điểm, thông báo cấm người không được phép xâm nhập.

Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp William D. Hyde Jr. cho rằng việc quân đội bắt giữ người vượt biên ngay sau khi họ rời khỏi một khu vực quốc phòng không vi phạm Đạo luật Posse Comitatus, vốn nhìn chung hạn chế việc quân đội Mỹ tham gia thực thi pháp luật dân sự trong nước. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh quân đội không vì thế mà được trao quyền thực thi luật dân sự một cách rộng rãi.

Trước đó, Bộ Tư lệnh Phương Bắc Mỹ đã cho phép quân nhân tạm giữ những người xâm nhập trái phép vào các khu vực quốc phòng và bàn giao họ cho cơ quan thực thi pháp luật. Một quan chức Lực lượng Đặc nhiệm Liên quân tại biên giới phía Nam cho biết lực lượng này hiện có khoảng 8.000 quân nhân và đã thực hiện 161 vụ tạm giữ trong các khu vực quốc phòng, sau đó nhanh chóng chuyển những người liên quan cho cơ quan chức năng.

Từ tháng 4/2025, khi khu vực quốc phòng đầu tiên được thiết lập gần El Paso, Texas, DOJ đã truy tố những người bị cáo buộc xâm nhập trái phép vào đất quân sự. Các cáo buộc thường liên quan đến vi phạm quy định an ninh quân sự hoặc xâm nhập trái phép cơ sở quân đội, hải quân và lực lượng tuần duyên. Tuy nhiên, một số thẩm phán đã bác các vụ án với lý do bị cáo có thể không biết họ đã bước vào khu đất thuộc quyền quản lý của quân đội, do đó không có yếu tố cố ý cần thiết để cấu thành tội.

Động thái mới diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump tăng mạnh triển khai quân đội tại biên giới Mỹ – Mexico. Bộ Chiến tranh cho biết hơn 20.000 quân nhân đã được điều động tới khu vực này kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Trong khi đó, số vụ bắt giữ người vượt biên tại biên giới phía Nam đã giảm mạnh. Dữ liệu của Cơ quan Tuần tra Biên giới cho thấy năm tài khóa 2025 ghi nhận chưa tới 240.000 vụ bắt giữ, giảm đáng kể so với khoảng 1,5 triệu vụ trong năm tài khóa 2024 và khoảng 2 triệu vụ trong năm 2023. Sang năm tài khóa 2026, số vụ bắt giữ tính đến nay vào khoảng 81.000 vụ.

Lý Ngọc t/h