Bà Kaja Kallas. (Ảnh: Renee Altrov, CC BY-SA 4.0, qua Wikimedia Commons)
Một số ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) hôm thứ Hai (16/11) cảnh báo không nên bàn với Nga về cấu trúc an ninh tương lai của châu Âu khi chưa đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Ukraine, và kêu gọi châu Âu đừng rơi vào “cái bẫy” của Moscow. Điện Kremlin trước đó cho biết Nga sẽ cân nhắc để châu Âu tham gia hòa đàm khi thấy họ thực lòng muốn góp phần vào tiến trình hòa bình.
Các bộ trưởng này nói mọi cuộc thảo luận như vậy phải chờ đến khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến do Nga phát động ở Ukraine, và còn tùy vào việc Moscow có đưa ra nhượng bộ thực chất hay không, Reuters đưa tin.
Trước đó, các lãnh đạo EU đã thống nhất thành phần đại diện châu Âu tham gia đàm phán, gồm Anh (nước không thuộc EU), Pháp, Đức, Ý, Ba Lan cùng các thể chế của EU. Ngoại trưởng một số nước ngoài nhóm này cho rằng trước mắt EU nên tập trung tăng hỗ trợ cho Ukraine. Họ cũng đặt dấu hỏi về việc Nga có thật sự muốn đàm phán hay không.
“Các quy tắc vẫn đang phát huy tác dụng, nhưng vấn đề là Nga vi phạm chúng,” Ngoại trưởng Litva Kęstutis Budrys nói với các phóng viên tại cuộc họp hằng tháng của ngoại trưởng EU ở Brussels.
Về khả năng bắt đầu đàm phán an ninh với Nga ngay lúc này, ông Budrys cảnh báo: “Việc đó cho Nga nhiều cơ hội để thu được lợi ích. Vì vậy, chúng ta không nên rơi vào cái bẫy này”.
Bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU, nói: “Điều chúng ta cần thấy là một lệnh ngừng bắn để có thể thực sự bắt đầu bàn về những vấn đề khác. Hiện chúng ta chưa thấy điều đó, vì [Nga] đang thực sự leo thang”.
Bà Kallas cáo buộc Moscow muốn dùng tiến trình đàm phán làm cái cớ để tiếp tục chiến tranh. “Họ là kẻ xâm lược. Chúng ta cần thấy họ nhượng bộ,” bà nói thêm.
Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard nói: “Dù ai đại diện cho chúng ta trong các cuộc đàm phán, Nga vẫn không quan tâm đến đàm phán. Vì vậy, chúng ta cần tạo đòn bẩy cho mình”.
Ngoại trưởng Helen McEntee của Ireland, nước đang giữ ghế Chủ tịch luân phiên EU, cho biết khối đang hoàn tất một gói trừng phạt mới nhằm duy trì sức ép lên Moscow, và gói này sẽ được thảo luận trong tuần này. Bà nói thêm rằng ngay trong ngày thứ Hai, các bộ trưởng sẽ bổ sung 113 cá nhân và tổ chức vào danh sách trừng phạt, trong đó có những người Nga bị quy trách nhiệm về các vụ tấn công mạng và phá hoại.
Reuters cho biết các quan chức Nga đã kêu gọi đạt được một thỏa thuận rộng về cấu trúc an ninh châu Âu trước, rồi mới bàn các vấn đề cụ thể của cuộc chiến ở Ukraine.
Khi tiếp hai đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner tại Điện Kremlin hôm thứ Năm (12/11), Tổng thống Nga Vladimir Putin nói Moscow “chưa bao giờ phản đối đối thoại với châu Âu” và cũng “chưa bao giờ cắt đứt” đối thoại đó. “Chính họ mới là bên chấm dứt đối thoại với Liên bang Nga,” ông Putin nói, theo bản ghi của Điện Kremlin mà The Epoch Times dẫn lại.
Ông bày tỏ mong muốn phía Mỹ làm việc với các đồng minh châu Âu “để cuối cùng họ quyết định được mình muốn gì: hòa bình hay chiến tranh ở Ukraine”. Ông nói thêm Nga “tất nhiên sẵn sàng làm việc với họ”.
Nhà lãnh đạo Nga cũng nói ý tưởng châu Âu đưa quân tới Ukraine sau khi có thỏa thuận hòa bình là không thể chấp nhận. Ông cho rằng việc đó sẽ bị coi là mối đe dọa đối với an ninh của Nga và sẽ khiến chiến sự nổ ra trở lại ngay lập tức.
Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đã tổng hợp các phát biểu chính của người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu (13/11). Ông nói khi thấy châu Âu thực lòng muốn góp phần vào tiến trình hòa bình và sẵn sàng làm điều đó, Nga “có thể quyết định có mở rộng thành phần tham gia đàm phán giải quyết vấn đề Ukraine hay không”.
Hiện Nga và châu Âu chưa có các cuộc tiếp xúc song phương thực chất, dù Moscow sẵn sàng cho những tiếp xúc như vậy, ông Peskov cho biết. Ông nhấn mạnh Nga chắc chắn sẵn sàng đối thoại với châu Âu nếu phía này “thật sự có mong muốn” và có người “ít nhất được ủy quyền để lên tiếng”.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov cho biết đại diện châu Âu đã tham vấn với phía Ukraine và Mỹ bên lề vòng đàm phán Mỹ-Nga-Ukraine ở Abu Dhabi hôm 10–11/11. Ông nói việc bàn xem Nga có gặp người châu Âu hay không, và gặp dưới hình thức nào, sẽ dựa trên kết quả vòng đàm phán đó, hãng TASS đưa tin.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova thì cho rằng các nước châu Âu đã tự để lộ mình khi tổ chức cuộc tập trận của “Liên minh tự nguyện”, trong đó diễn tập việc triển khai lực lượng quân sự nước ngoài tới Ukraine, ngay trước vòng đàm phán ở Abu Dhabi. Bà nhấn mạnh rằng người châu Âu nói về hòa bình, về đàm phán và về chỗ ngồi của họ tại bàn đàm phán, nhưng lại làm điều ngược lại khi duy trì, tài trợ và vũ trang cho cái mà bà gọi là “chế độ khủng bố Kiev”.
Hôm thứ Bảy (14/11), ông Peskov nói với kênh Telegram Yunashev Live rằng Moscow “không thể và không muốn đặt điều kiện” về thành phần đoàn đàm phán của châu Âu. Bản tin của TASS dẫn lời ông: “Tốt hơn hết là nên đối thoại với người châu Âu và xem lập trường của họ có thể giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình đến mức nào”.
Vòng đàm phán Mỹ-Nga-Ukraine tại Abu Dhabi, thủ đô Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), là lần đầu tiên đại diện ba bên gặp nhau kể từ tháng 2, The Epoch Times cho biết. Sau vòng đàm phán này, ông Witkoff và ông Kushner tới Moscow gặp ông Putin, rồi sang Dublin gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Ông Kushner viết trên mạng X hôm thứ Năm rằng “cả hai bên nay đã đồng ý mở rộng vòng đàm phán tiếp theo để có sự tham gia của các đối tác châu Âu”. Ông nói điều này cho phép bàn các thỏa thuận an ninh rộng hơn của châu Âu thời hậu chiến, song song với vấn đề lãnh thổ giữa Ukraine và Nga. Ông Kushner nói thêm giữa các bên vẫn còn khác biệt lớn, nhưng Mỹ được khích lệ trước những tiến triển đã đạt được.
Đứng cạnh hai đặc phái viên Mỹ tại Dublin cùng ngày, ông Zelensky nói sự tham gia của châu Âu vào tiến trình hòa bình là quan trọng đối với các bảo đảm an ninh, cũng như đối với sự thịnh vượng.
Theo bà Kallas, cần có đại diện châu Âu để thực thi bất kỳ thỏa thuận nào giữa Ukraine và Nga. Trong video đăng trên X hôm thứ Sáu, bà nói: “Điều quan trọng nhất là trước hết phải có ngừng bắn”. Bà cho rằng mọi cuộc thảo luận khác về cấu trúc an ninh châu Âu “sẽ chỉ làm phân tán sự chú ý” khỏi việc trước hết cần ngừng bắn, để xem phía Nga có thực sự có ý muốn hòa bình hay không.
Nga từng tuyên bố muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện, thay vì chỉ có một lệnh ngừng bắn, The Epoch Times cho biết.
Xem thêm:
Đại học Sydney của Úc ghi nhận 91% số vụ vi phạm học thuật nghiêm…
Hàng trăm ngàn người biểu tình ở Praha phản đối kế hoạch của Chính phủ…
Cảnh sát Nam Phi đang điều tra hai vụ xả súng làm 17 người chết,…
Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ 1.336 UAV của Ukraine trong một…
TAND TP Hà Nội tuyên phạt Nguyễn Hòa Bình, tức Shark Bình, 10 năm tù…
Sự im lặng của giới y khoa Trung Quốc không thể được xem xét tách…