Các nhà khoa học phát hiện dấu vết hồng cầu trong hóa thạch khủng long 115 triệu năm

Nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Curtin (Úc) dẫn đầu phát hiện dấu vết phân tử heme và những cấu trúc giống hồng cầu trong xương hóa thạch của loài khủng long Aratasaurus museunacionali, sống tại Brazil khoảng 115 triệu năm trước. Các nhà khoa học cho rằng quá trình khoáng hóa và hoạt động của vi sinh vật có thể đã giúp bảo tồn những dấu tích sinh học này suốt hàng triệu năm. Tuy nhiên, một số chuyên gia vẫn nghi ngờ việc xác định các cấu trúc ấy là hồng cầu, đồng thời nghiên cứu không tìm thấy ADN khủng long còn nguyên vẹn. 

Nhóm nghiên cứu quốc tế do Giáo sư Kliti Grice thuộc Đại học Curtin, Úc, dẫn đầu đã phát hiện ra điều này. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) ngày 2/11/2026.

Mẫu hóa thạch thuộc loài khủng long ăn thịt Aratasaurus museunacionali, được khai quật tại một khu mỏ ở đông bắc Brazil năm 2008. Cá thể này được ước tính khoảng bốn tuổi khi chết, nặng 34 kg và dài 3,1 mét. Khi phân tích các xương chi sau, nhóm khoa học phát hiện những cấu trúc cực nhỏ có hình dạng giống hồng cầu nằm bên trong các ống mạch máu đã hóa thạch.

Bằng kính hiển vi điện tử và các phương pháp phân tích hóa học, nhóm nghiên cứu xác định sự hiện diện của heme, thành phần chứa sắt thuộc phân tử hemoglobin, có vai trò vận chuyển oxy trong máu. Họ cho rằng các thảm vi sinh vật bao phủ xác khủng long, kết hợp với quá trình khoáng hóa sớm, có thể đã giúp duy trì dấu tích tế bào và những hợp chất sinh học suốt khoảng 115 triệu năm.

Tuy nhiên, kết luận về hồng cầu vẫn còn gây tranh luận. Giáo sư Mary Schweitzer thuộc Đại học Bang North Carolina nhận xét những cấu trúc được quan sát không hoàn toàn phù hợp với hình dạng và kích thước hồng cầu của động vật không thuộc lớp thú. Bà thừa nhận bằng chứng hóa học về heme và collagen có giá trị, nhưng chưa đồng ý rằng nhóm nghiên cứu đã chứng minh được sự tồn tại của hồng cầu hóa thạch.

Nghiên cứu cũng không phát hiện ADN cổ đại. Các nhà khoa học nhấn mạnh đây là dấu vết phân tử đã biến đổi và cấu trúc khoáng hóa, không phải máu hoặc tế bào còn nguyên vẹn. Nhóm tại Đại học Curtin hiện tiếp tục thử nghiệm khả năng khoáng hóa máu người bằng những thảm vi sinh vật thu thập từ Shark Bay, Tây Úc, nhằm hiểu rõ hơn quá trình bảo tồn dấu tích sinh học.