Chiến tranh Iran khiến Mỹ tiêu tốn 38,1 tỷ USD, gấp rút tăng sản xuất vũ khí

Giám đốc Chương trình Quốc phòng và An ninh Quốc gia thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), Michael C. Horowitz, trong một báo cáo công bố cuối tháng 8 chỉ ra rằng chiến dịch Epic Fury và cuộc xung đột đang tiếp diễn với Iran đã đưa một vấn đề tồn tại từ lâu lên hàng đầu: quân đội Mỹ không có đủ vũ khí và phương tiện để đáp ứng nhu cầu răn đe cũng như tác chiến.

Giám đốc Trung tâm Công nghiệp Quốc phòng thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) Jerry McGinn cùng trợ lý nghiên cứu A.J. Dilts trong một nghiên cứu cho biết Lầu Năm Góc đang ký các thỏa thuận mua sắm đạn dược nhiều năm với quy mô chưa từng có.

Theo kế hoạch hiện nay, công suất sản xuất tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE sẽ tăng từ khoảng 600 quả/năm lên 2.000 quả vào năm 2030; THAAD từ 96 quả lên 400 quả; tên lửa hành trình Tomahawk dự kiến tăng lên hơn 1.000 quả/năm, trong khi SM-6 sẽ vượt 500 quả/năm. Trong hai năm qua, khoảng 10.000 doanh nghiệp mới đã gia nhập thị trường công nghiệp quốc phòng Mỹ.

Từ “kết hợp cao – thấp” đến “răn đe bằng năng lực sản xuất”

Nhằm tăng cường năng lực sản xuất phục vụ khả năng sẵn sàng chiến đấu, McGinn và Dilts cho biết quân đội Mỹ đang hình thành cơ cấu “kết hợp cao – thấp”, sử dụng đồng thời các loại vũ khí chính xác công nghệ cao và vũ khí số lượng lớn, chi phí thấp.

Không quân Mỹ có kế hoạch mua gần 27.000 tên lửa hành trình giá rẻ trong 5 năm tới, với đơn giá khoảng 218.000 USD. Bộ Quốc phòng cũng dự kiến triển khai khoảng 300.000 máy bay không người lái (UAV) vào cuối năm 2027. Theo kế hoạch ngân sách hiện tại, đến năm tài khóa 2031, các loại đạn dược chính xác có đơn giá dưới 600.000 USD sẽ chiếm hơn 70% tổng số đạn dược được Lầu Năm Góc mua sắm, tăng từ khoảng 49% vào năm 2027.

Ông Horowitz cũng cho rằng ngay cả khi được đầu tư thêm nguồn lực, Mỹ vẫn không thể nhanh chóng bổ sung trong vòng hai năm các tên lửa hành trình đắt tiền, hệ thống phòng không cao cấp và những loại vũ khí truyền thống khác vốn khó sản xuất. Vì vậy, ông đề xuất mở rộng năng lực “sản xuất chính xác với quy mô lớn” (precise mass), bao gồm UAV, tên lửa và cảm biến có chi phí thấp hơn, có thể sản xuất số lượng lớn và có khả năng chịu tổn thất trên chiến trường tốt hơn, qua đó bổ trợ cho các loại vũ khí cao cấp.

Benjamin Jensen, Giám đốc Phòng thí nghiệm Tương lai và nghiên cứu viên cấp cao thuộc Chương trình Quốc phòng và An ninh của CSIS, đưa ra khuôn khổ chiến lược “răn đe bằng năng lực sản xuất” (Deterrence by Capacity).

Ông Jensen cho rằng răn đe truyền thống thường được xây dựng trên 3 yếu tố gồm “năng lực, độ tin cậy và thông tin liên lạc”, nhưng năng lực sản xuất lại là một biến số còn thiếu trong phần lớn các cuộc thảo luận về răn đe. Nền tảng công nghiệp mạnh hơn, kho dự trữ lớn hơn, tốc độ bổ sung nhanh hơn và năng lực sửa chữa có tính bền vững cao hơn đều có thể nâng cao khả năng duy trì tác chiến của quân đội Mỹ trong các cuộc xung đột kéo dài, từ đó tác động đến cách đối phương đánh giá chi phí và lợi ích của chiến tranh.

McGinn và Dilts viết trong phần kết luận báo cáo: “Trạng thái thời chiến không phải là một đích đến có thể tuyên bố đã đạt được, mà là một trạng thái cần liên tục được xây dựng, thử nghiệm và duy trì”.

Hai nhà nghiên cứu chỉ ra rằng năng lực răn đe trong tương lai sẽ ngày càng phụ thuộc vào việc Mỹ và các đồng minh có thể sản xuất, triển khai và tái bổ sung năng lực tác chiến nhanh hơn tốc độ đối phương làm tiêu hao năng lực quân sự của họ hay không.