Chuyên gia hé lộ khoảnh khắc sinh tử khi phi công F-15E thoát hiểm trên bầu trời Iran

Cuối tuần trước, một chiếc F-15E “Strike Eagle” của Không quân Mỹ bị hỏa lực đối phương bắn trúng khi đang bay trên không phận Iran, tổ lái chỉ có vài giây để phản ứng. Tuy nhiên, hai thành viên phi hành đoàn không chỉ phóng ghế thành công mà cuối cùng còn được giải cứu một cách kỳ diệu.

Sự việc xảy ra vào thứ Sáu tuần trước (ngày 3/4). Hành động thoát hiểm bằng phóng ghế được kích hoạt trong tích tắc, ngay sau đó kéo theo một chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn đầy rủi ro sâu trong lãnh thổ đối phương. Quân đội Mỹ phải chạy đua với thời gian để tìm lại hai thành viên phi hành đoàn này trước khi quân đội Iran tiếp cận — gồm phi công F-15E và sĩ quan hệ thống vũ khí (WSO).

Sự kiện này cho phép chúng ta có cái nhìn thoáng qua về cuộc chạy đua sinh tử của các phi công trong khoảnh khắc phóng ghế, cũng như cách họ vượt qua những hiểm cảnh sinh tồn khắt nghiệt và được cứu sống thành công.

Thoát hiểm bằng phóng ghế: khoảnh khắc quyết định sinh tử

Theo phân tích của chuyên gia được Fox News dẫn lại, trong vài giây ngắn ngủi sau khi máy bay bị trúng đạn, ghế phóng từ “phương án cuối cùng” sẽ ngay lập tức trở thành hệ thống thoát hiểm hoạt động bằng lực nổ cực mạnh — trước khi dù bung ra, nó dùng lực cực lớn để đẩy phi hành đoàn khỏi buồng lái lên không trung trong tích tắc.

Đó chính là quá trình mà hai thành viên phi hành đoàn của chiếc F-15E đã trải qua. Cựu phi công F-16 từng thực hiện nhiệm vụ tác chiến đặc biệt, ông Pete “Gunz” Gersten, mô tả: “Đây là một trải nghiệm vô cùng khốc liệt.”

Ông giải thích rằng vào khoảnh khắc phi công kéo tay cầm phóng ghế, nắp buồng lái bị nổ tung chỉ trong một phần giây, ngay lập tức ghế phóng lên như tên lửa, khiến cơ thể phải chịu một lực ép cực lớn.

Theo dữ liệu quân sự, khi phóng ghế phi công phải chịu gia tốc trọng lực từ 14G đến 20G. Điều này có nghĩa là trong khoảnh khắc đó, một phi công nặng 200 pound (khoảng 91 kg) sẽ cảm thấy cơ thể mình nặng tới 4.000 pound (khoảng 1.814 kg).

“Lúc đó bạn không còn là người kiểm soát hướng bay nữa,” ông Gersten nói. “Bạn trở thành một hành khách bất đắc dĩ, bị cuốn vào cuộc chạy đua sinh tử điên cuồng này.”

Để giảm thiểu chấn thương, phi công được huấn luyện nghiêm ngặt trước khi kéo tay cầm: phải ép lưng sát vào ghế, giữ cột sống thẳng hàng để tránh lực va đập gây tổn thương vĩnh viễn.

Trong tích tắc, chiếc chiến đấu cơ hư hại rơi xuống phía sau họ, còn phi hành đoàn treo lơ lửng trên không trung, chờ dù bung ra. Trên loại máy bay hai chỗ như F-15E, chỉ cần một người kích hoạt phóng ghế. Hệ thống sẽ tự động khiến cả hai lần lượt phóng ra, cách nhau chỉ vài phần giây để tránh va chạm trên không.

Diễn tập sinh tử dựa vào “kỹ năng đã được luyện tập thuần thục”

Trên thực tế, phi công chưa từng luyện tập phóng ghế thật ngoài đời. Thay vào đó, họ hoàn toàn dựa vào huấn luyện mô phỏng lặp đi lặp lại và ghi nhớ quy trình để đối mặt với thử thách sinh tử này.

“Họ đang dựa vào kỹ năng đã được luyện tập thuần thục để thực hiện một việc mà chưa từng thực sự trải qua,” ông Gersten nói, và cho biết việc huấn luyện này bắt đầu từ trước khi lần đầu phi công bước vào buồng lái.

Huấn luyện bắt đầu từ lớp học và kéo dài đến các thiết bị mô phỏng. Trong hệ thống phóng ghế trên ray, phi công sẽ trải nghiệm gia tốc ban đầu khi ghế phóng lên. Sau đó, họ sử dụng công nghệ thực tế ảo (VR) để diễn tập quy trình thao tác dù nghiêm ngặt: làm sạch tầm nhìn (đảm bảo tầm nhìn không bị che khuất), kiểm tra dù đã bung hoàn toàn, sắp xếp thiết bị sinh tồn và điều khiển dây dù để di chuyển về khu vực an toàn.

“Khi bạn treo trên dù, bạn không có bất kỳ bảng kiểm tra nào trong tay,” ông Gersten nhấn mạnh. “Bạn phải khắc ghi từng bước vào trong đầu.”

Một trong những cuộc cứu nạn chiến trường khó tin nhất trong lịch sử nước Mỹ

Chiến dịch tìm kiếm cứu nạn của tổ lái mang mật danh “Dude 44” lần này được xem là một trong những nhiệm vụ cứu hộ chiến đấu nghẹt thở nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Sau khi phi công phóng ghế và rơi xuống đất, radio sinh tồn mà họ mang theo sẽ ngay lập tức phát tín hiệu định vị được mã hóa và kết nối với mạng lưới cứu hộ của quân đội Mỹ. Phi công F-15E đã được quân đội Mỹ đưa đi an toàn ngay trong ngày thứ Sáu, nhưng tình huống của sĩ quan hệ thống vũ khí thì vô cùng nguy hiểm. Anh buộc phải ẩn náu trong lãnh thổ đối phương cho đến Chủ nhật (ngày 5/4) mới được giải cứu thành công.

Sau đó, ông Trump tiết lộ chi tiết trong một cuộc họp báo: “Thành viên thứ hai — vị sĩ quan hệ thống vũ khí dũng cảm đó — bị thương nặng sau khi phóng ghế. Trong tình trạng mất nhiều máu, anh đã dựa vào ý chí phi thường để bò qua vách đá, tự xử lý vết thương và liên lạc thành công với quân đội Mỹ. Dù từng bị lực lượng dân quân Iran bao vây, anh đã thoát khỏi sự truy đuổi bằng cách leo qua địa hình núi hiểm trở… anh là một chiến binh thực thụ.”

Mặc dù hệ thống phóng ghế hiện đại có tỷ lệ sống sót lên tới 90%–95%, song mỗi lần thoát hiểm thường phải trả một cái giá không nhỏ. Nghiên cứu cho thấy có tới 30% phi công bị gãy cột sống do lực va đập lớn. Nếu tư thế không đúng khi phóng ghế, luồng không khí tốc độ cao còn có thể gây “chấn thương do văng quật tự do trong luồng khí tốc độ cao” (flail injuries), dẫn đến gãy xương hoặc trật khớp.

Việc cả hai thành viên phi hành đoàn F-15E đều được cứu sống an toàn không chỉ làm nổi bật rủi ro của không chiến cường độ cao hiện đại, mà còn một lần nữa chứng minh vai trò then chốt của năng lực tìm kiếm cứu nạn nhanh chóng của quân đội Mỹ trong tác chiến phía sau phòng tuyến đối phương.