Cuba sẽ gần như không có khả năng tự vệ nếu Mỹ hành động

Theo tổng hợp từ Wall Street Journal và Reuters, trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Cuba tiếp tục căng thẳng, dù quân đội Cuba công khai tuyên bố đã sẵn sàng chiến đấu, nhiều chuyên gia nhận định nếu Mỹ thực sự triển khai hành động quân sự, Cuba gần như không có khả năng phòng thủ hiệu quả.

Báo cáo chỉ ra rằng quân đội Cuba từng là một trong những lực lượng vũ trang mạnh nhất khu vực Mỹ Latinh. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, lực lượng vũ trang Cuba có hơn 200.000 quân nhân được huấn luyện chuyên nghiệp, được triển khai tại nhiều khu vực xung đột từ Angola đến Syria, trang bị các máy bay chiến đấu MiG hiện đại của Liên Xô và các tàu hộ vệ do Liên Xô chế tạo.

Hiện tại, tình hình đã thay đổi đáng kể. Số quân nhân đang phục vụ chỉ còn khoảng 40.000–45.000, được chia thành ba bộ phận để bảo vệ các khu vực Đông, Tây và Trung Cuba. Không quân Cuba chỉ còn vài máy bay chiến đấu, nhiều khả năng không thể cất cánh; hải quân hầu hết không thể vận hành, chỉ còn các tàu nhỏ của lực lượng bảo vệ bờ biển.

Ông Frank Mora, từng là quan chức quốc phòng cao nhất phụ trách Mỹ Latinh dưới thời Barack Obama, nhận xét: “Trước đây, Cuba dù là nước thuộc Thế giới thứ ba nhưng có quân đội đạt trình độ Thế giới thứ nhất. Hiện tại, quân đội Cuba nếu trước còn giữ được bộ khung, giờ thì ngay cả bộ khung cũng đã tan rã”.

Tháng 1 năm nay, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh tuyên bố Cuba là “mối đe dọa đặc biệt nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia Mỹ”. Trong tháng này, Mỹ truy tố cựu tổng thống 94 tuổi, biểu tượng cách mạng Raúl Castro với tội danh giết người và áp dụng các lệnh trừng phạt mới nhắm vào lãnh đạo quân đội Cuba.

Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Năm cáo buộc Cuba cung cấp căn cứ tình báo cho Trung Quốc và Nga. Ông Rubio cho biết Mỹ đang đàm phán với Cuba nhưng khả năng thành công “không cao”. Ông nói: “Chúng tôi vẫn nghiêng về việc đạt thỏa thuận với Cuba. Nói thật, xét tình hình hiện nay, khả năng đó không cao. Nhưng nếu họ đổi ý, chúng tôi sẵn sàng giúp đỡ. Đồng thời, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện các hành động cần thiết”.

Cuba gần đây đã nhận 100 triệu USD viện trợ nhân đạo từ Mỹ. Rubio bác bỏ quan điểm rằng Mỹ đang tham gia xây dựng quốc gia tại Cuba: “Đây không phải xây dựng quốc gia. Chúng tôi đang xử lý vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia Mỹ”.

Học thuyết quốc phòng “toàn dân chiến tranh” mà Fidel Castro thiết lập năm 1980 nhấn mạnh huy động toàn dân, chiến tranh du kích và kháng cự lâu dài. Để đối phó khả năng Mỹ can thiệp, Cuba gần đây tăng cường diễn tập “Ngày quốc phòng toàn quốc”, hình ảnh trên truyền hình cho thấy người già dùng súng AK-47 cũ bắn, phụ nữ trung niên chôn mìn, xe bò vận chuyển pháo.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định trong xung đột cường độ cao hiện đại, quân đội Cuba khó có thể chống lại Mỹ do thiếu nhiên liệu, trang thiết bị lỗi thời, huấn luyện yếu. Cuba chỉ sản xuất được khoảng 40% nhu cầu dầu thô, điện cúp thường xuyên và ngay cả phương tiện giao thông cơ bản cũng thiếu nhiên liệu.

Ông Evan Ellis nhận định: Cuba có thể áp dụng chiến thuật du kích để bảo vệ tồn vong, nhưng “trước quân đội mạnh nhất thế giới, họ không có cơ hội thắng lợi nào”.