Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff: Ngừng bắn tại Iran là hình mẫu cho hòa bình tại Ukraine

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran sau cuộc giao tranh 12 ngày có thể ảnh hưởng đến cuộc chiến tranh Nga-Ukraine, Đặc phái viên Hoa Kỳ tại Trung Đông, ông Steve Witkoff nhận định. Ông Witkoff trước đó đã bày tỏ hy vọng về những nỗ lực hòa bình được khơi lại giữa Moskva và Kiev. 

Cuộc giao tranh bắt đầu vào ngày 13 tháng 6, khi Israel tiến hành các cuộc không kích vào lãnh thổ Iran, cáo buộc rằng chính quyền Tehran đang tiến gần đến việc phát triển thành công bom hạt nhân. 

Sau đó, đến thứ Bảy (21/6), Hoa Kỳ đã tham gia chiến dịch bằng cách oanh kích vào ba cơ sở hạt nhân của Iran. Tiếp đó,  một lệnh ngừng bắn do Hoa Kỳ đứng ra làm trung gian đã bắt đầu có hiệu lực vào thứ Ba (24/6).

Trong một cuộc phỏng vấn với đài CNBC vào ngày thứ Tư (25/6), ông Witkoff cho biết lệnh đình chiến này có thể đóng vai trò là hình mẫu để giải quyết các cuộc xung đột khác. “Chúng tôi hy vọng rằng [sự kiện này] sẽ mở ra những điều rất, rất, rất tốt đẹp xảy ra trong tiến trình giải quyết cuộc chiến tranh giữa Nga – Ukraine”, ông Witkoff cho hay. 

Chính phủ Nga đã chỉ trích chiến dịch oanh tạc của Hoa Kỳ, cho rằng đây là một hành vi leo thang nguy hiểm và vi phạm luật pháp quốc tế. Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo rằng các hành động này có nguy cơ khiến khu vực Trung Đông mất ổn định thêm. 

Được biết, ông Witkoff đóng vai trò then chốt trong việc điều đình lệnh ngừng bắn sau một giai đoạn giao tranh ngắn nhưng khốc liệt giữa Iran và Israel, khiến hàng trăm người thiệt mạng tại Iran, 25 người tại Israel, và hàng ngàn người bị thương ở cả hai bên, theo các nguồn tin chính thức. 

Ông Witkoff cũng là nhân vật chủ chốt trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình tại Ukraine. Nga và Ukraine đã nối lại các cuộc đàm phán trực tiếp tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng Năm và đầu tháng Sáu này, khôi phục lại tiến trình ngoại giao vốn bị Kiev đình chỉ vào năm 2022 khi chính quyền Zelensky quyết định theo đuổi chiến thắng trên chiến trường nhờ vào sự viện trợ của phương Tây. 

Trong cuộc họp gần nhất vào ngày 2 tháng 6, Nga và Ukraine đã đồng ý trao đổi tù binh và trình bày các bản dự thảo ghi nhớ về quan điểm của mỗi bên trong việc đạt được thỏa thuận hòa bình. Tuy nhiên, hiện nay mỗi bên đều xem các điều kiện của bên kia là không thể chấp nhận được. Nga nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận lâu dài nào cũng phải phản ánh thực trạng chiến trường hiện nay và bảo đảm Ukraine giữ lập trường trung lập. Trong khi, Kiev yêu cầu Nga phải khôi phục lại biên giới của Ukraine như trước năm 1991. 

Tổng thống Trump khi tranh cử năm 2024 từng cam kết rằng ông có thể chấm dứt cuộc chiến Ukraine chỉ trong vòng 24 giờ, nhưng gần đây cho biết phát biểu ấy mang tính “mỉa mai”. Ông Trump thời gian qua nhiều lần bày tỏ sự bất mãn đối với cả hai bên, đồng thời cảnh báo rằng Hoa Kỳ có thể áp đặt lệnh trừng phạt đối với cả Nga lẫn Ukraine nếu cuộc xung đột không sớm kết thúc.