Đảng Cộng hòa ủng hộ Trump, yêu cầu Tổng giám đốc WHO từ chức

Lên tiếng ủng hộ Tổng thống Donald Trump trong cơn bão chỉ trích gần đây, Đảng Cộng hòa Mỹ đề nghị ông Trump tiếp tục giữ lại ngân sách tài trợ cho Tổ chức Y tế Thế giới WHO cho đến khi tổng giám đốc cơ quan này từ chức. 

Quyết định ngừng tài trợ cho WHO của ông Trump đã bị chỉ trích từ nhiều phía, trong đó có Đảng Dân chủ, tỷ phú Bill Gates, chính phủ Trung Quốc và Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc.

Các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa hôm 16/4 đã kêu gọi TT Trump hãy giữ lại ngân khoản tài trợ cho WHO cho tới khi nào Tổng Giám đốc của WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus từ chức.

17 thành viên Đảng Cộng hòa trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đã viết một bức thư cho TT Trump, ủng hộ tuyên bố của ông hồi trong tuần, rằng ông sẽ giữ lại tiền tài trợ cho WHO, và còn yêu cầu TT Trump kèm theo điều kiện là chỉ tiếp tục tài trợ cho WHO khi ông Tedros từ chức.

Tổng thống Trump tỏ ra tức giận với WHO trong một cuộc họp báo gần đây, nói rằng tổ chức này đã trở thành công cụ của Trung Quốc, quá phục tùng Trung Quốc mặc dù nhận tiền của Mỹ, và đã phát tán các tin giả của Bắc Kinh và ra hàng loạt các quyết định sai lầm trầm trọng khiến đại dịch bùng phát mạnh mẽ ở Mỹ và thế giới.

Phe đối lập, giới truyền thông và một số lãnh đạo thế giới lập tức chỉ trích quyết định của ông Trump. Họ nói rằng có thể WHO cần tái tổ chức, nhưng ông Trump không nên o ép định chế quốc tế này giữa trận đại dịch đã giết chết hơn 142.000 người trên toàn cầu và tàn phá các nền kinh tế thế giới.

Trong bức thư bày tỏ sự ủng hộ với ông Trump, các dân biểu Cộng hòa đã nói họ đã mất tin tưởng nơi ông Tedros và quy lỗi cho WHO và Đảng Cộng sản Trung Quốc vì phát tán thông tin sai lệch đã gây ra những cái chết không đáng có trên khắp thế giới.

“Việc này khiến các quốc gia trên thế giới, trong đó có chúng ta, phải chiến đấu chống virus với những thông tin không hoàn thiện và thời gian quý báu đã bị lãng phí. Đáng buồn là, hậu quả là chúng ta sẽ phải đếm số người chết ở Trung Quốc và khắp thế giới trong thời gian quá lâu dài”, bức thư viết.

Bức thư cũng lưu ý rằng Mỹ đóng góp nhiều tiền cho WHO hơn bất cứ nước nào khác, mặc dù có dân số ít hơn nhiều nước. Các nghị sĩ cũng lên án tổ chức này kịch liệt vì tin Trung Quốc mà bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm từ các chuyên gia của Đài Loan.

“Như ông biết, Hoa Kỳ là người ủng hộ WHO lớn nhất, đóng góp hơn 893 triệu USD chu kỳ ngân sách 2 năm. Trong khi đó Trung Quốc chỉ đóng góp xấp xỉ 86 triệu USD trong cả chi phí hội viên và các khoản góp tự nguyện”. 

“Theo một giáo sư về luật y tế toàn cầu tại Đại học Georgetown, các tuyên bố công khai của WHO đã làm lạc hướng chuyên gia y tế các nước, cho họ một cảm giác đảm bảo sai lầm, góp phần tạo ra sự lây nhiễm của dịch bệnh”, bức thư viết.

Nhóm nghị sĩ tiếp tục chỉ trích WHO vì đã trì hoãn tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu, cáo buộc ông Tedros có một lịch sử tai tiếng khi xử lý khủng hoảng y tế, và một lịch sử “cúi đầu trước tuyên truyền và chính sách của ĐCSTQ”. Họ cho rằng mối quan hệ mật thiết giữa ông này và ĐCSTQ ảnh hưởng đến khả năng giữ cương vị tổng giám đốc WHO một cách khách quan của Tedros.

“Vì thế, chúng tôi đã mất niềm tin nơi Tổng giám đốc Tedros về khả năng lãnh đạo WHO. Chúng tôi hiểu và trân trọng vai trò trọng yếu của WHO đối với thế giới, đặc biệt là trong các cuộc khủng hoảng nhân đạo khẩn cấp. Nhiều lần, WHO là tổ chức duy nhất làm việc tại thực địa ở những nơi tồi tệ nhất thế giới và Mỹ nên tiếp tục ủng hộ công việc quan trọng này”, bức thư viết.

“Như những gì đã viết trong bức thư này, chúng tôi đề nghị ông đặt điều kiện tiếp tục các khoản đóng góp tình nguyện cho năm tài chính 2020 của WHO là sự từ chức của Tổng giám đốc Tedros”. 

Bức thư này xác nhận kêu gọi của lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Hạ viện, khi ông Kevin McCarthy nói rằng giữ lại ngân sách là quan trọng để buộc WHO chịu trách nhiệm cho vai trò của họ trong sự bùng phát vượt kiểm soát của dịch bệnh này.

“Tôi nghĩ rằng điều Tổng thống đang nói là ông muốn sự chịu trách nhiệm nhiều hơn, bởi vì những gì WHO nói với thế giới đã khiến chúng ta lâm vào tình cảnh tồi tệ hơn. Vẫn có những con người xuất sắc làm việc ở WHO”, ông McCarthy nói với phóng viên hôm thứ Năm.

“Tôi nghĩ rằng câu hỏi thực sự là ai là lãnh đạo của WHO? Tổng thống muốn chắc chắn rằng có người phải chịu trách nhiệm với những nguồn lực và những đề nghị mà họ đang đưa ra cho cả thế giới. Chúng ta không nên chơi trò chính trị”. 

Chủ tịch Hội nghị Đảng Dân chủ Hạ viện Liz Cheney nói với báo giới rằng bà tin động thái ngừng cấp tiền cho WHO và tiến hành điều tra là đúng đắn.

“Tôi nghĩ rằng WHO đóng một vai trò trọng yếu. Nhưng chừng nào mà giám đốc của nó còn là một người làm theo mệnh lệnh của ĐCSTQ, thì họ đang không cứu mạng mà còn làm mất mạng người”, bà nói.

Trái ngược với sự ủng hộ của Đảng Cộng hòa dành cho ông Trump, các lãnh đạo chóp bu của Đảng Dân chủ đã lên tiếng phê phán quyết định này là nguy hiểm và trái luật. Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi thề sẽ dùng mọi quyền lực trong tay để ngăn chặn quyết sách này của ông Trump.

“Quyết định của ông ta vừa nguy hiểm vừa trái luật và sẽ nhanh chóng bị thách thức”, bà Pelosi tuyên bố.

Trọng Đức

Xem thêm: