Đảng đối lập lớn nhất tại Greenland kêu gọi đàm phán trực tiếp với Mỹ, bỏ qua Đan Mạch

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khởi động kế hoạch tiếp quản Greenland, lãnh đạo đảng đối lập lớn nhất tại đảo Bắc Cực này đã kêu gọi Greenland nên bỏ qua Đan Mạch và trực tiếp đàm phán với Chính phủ Mỹ.

Tổng thống Trump gần đây đã khẳng định lại ý tưởng mà ông đã đề xuất trong nhiệm kỳ đầu tiên vào năm 2019 – tiếp quản Greenland. Là đảo lớn nhất thế giới, Greenland có vị trí chiến lược quan trọng nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ, là một vị trí then chốt cho hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Ngoài ra, nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của Greenland cũng phù hợp với mục tiêu của Washington trong việc giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc.

Hiện tại, Greenland là lãnh thổ tự trị của Vương quốc Đan Mạch. Mặc dù có nghị viện và chính phủ riêng, nhưng các vấn đề đối ngoại và quốc phòng vẫn thuộc quyền quản lý của chính quyền Copenhagen.

Ông Pele Broberg, lãnh đạo đảng Naleraq, đảng đối lập lớn nhất tại Greenland, đã phát biểu với Reuters rằng: “Chúng tôi khuyến khích chính phủ hiện tại của Greenland tiến hành đàm phán trực tiếp với Chính phủ Mỹ mà không có sự tham gia của Đan Mạch”.

Là một tiếng nói quan trọng trong phong trào độc lập của Greenland, ông Broberg cho rằng: “Sự can thiệp của Đan Mạch đang khiến Greenland và Mỹ gặp phải sự đối đầu”.

Trong cuộc bầu cử năm ngoái, đảng Naleraq, với lập trường mạnh mẽ ủng hộ độc lập nhanh chóng, đã giành được 8 ghế, tăng gấp đôi so với trước đó, và giành được 25% số phiếu bầu ở một hòn đảo với chỉ 57.000 dân.

Mặc dù không vào được liên minh cầm quyền, đảng này cho biết họ muốn đạt được một thỏa thuận quốc phòng với Washington và có thể thúc đẩy mô hình “hợp tác tự do” (free association) – theo đó Greenland sẽ không chính thức trở thành lãnh thổ của Mỹ, nhưng Mỹ sẽ được quyền quân sự ở Greenland đổi lấy sự hỗ trợ và bảo vệ từ phía Mỹ.

Tất cả các đảng phái ở Greenland đều ủng hộ độc lập, nhưng quan điểm về cách thức và thời gian thực hiện lại khác nhau.

Bộ trưởng Ngoại giao Greenland, Vivian Motzfeldt, cho biết do các hạn chế về pháp lý, Greenland không thể đàm phán trực tiếp với Mỹ mà không có sự tham gia của Đan Mạch.

Vào tối ngày 6/1, Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch, Lars Løkke Rasmussen, đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp với quốc hội. Sau cuộc họp, lãnh đạo của Đan Mạch, Anh, Pháp, Đức, Ý, Ba Lan và Tây Ban Nha đã phát hành tuyên bố chung, nhấn mạnh: “Greenland thuộc về người dân của mình. Các vấn đề liên quan đến Greenland chỉ có thể được quyết định bởi Đan Mạch và Greenland”.

Chính phủ Đan Mạch đã cam kết đầu tư hơn 60 tỷ USD để tăng cường khả năng phòng thủ của Greenland, bao gồm việc mua các máy bay chiến đấu F-35 và máy bay tuần tra P-8 của Mỹ, nhằm chứng minh rằng Copenhagen có khả năng bảo vệ an ninh Bắc Cực.

Dự kiến, Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch và Greenland sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào tuần tới để giải quyết căng thẳng giữa các đồng minh NATO.

Bộ trưởng Ngoại giao Pháp cho biết, ông Rubio có vẻ không ủng hộ việc hành động quân sự, nhưng các quan chức khác trong chính quyền Trump vẫn cho rằng phương án này vẫn đang được xem xét.