(Ảnh minh họa: Shuttesrtock)
Giữa lúc xung đột Mỹ – Iran leo thang, truyền thông chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) liên tục đưa tin về các cuộc biểu tình phản chiến tại nhiều nơi ở Mỹ. Đồng thời, trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc cũng xuất hiện nhiều video và thông tin được cho là “Iran phản công Mỹ”.
Một học giả độc lập Trung Quốc, ông Trần Khắc Kiên (bút danh), cho biết trong cuộc phỏng vấn rằng gần đây hệ thống tuyên truyền của ĐCSTQ đang có xu hướng khuếch đại một cách có hệ thống các tiếng nói phản chiến trong nội bộ nước Mỹ. Đồng thời, trên các nền tảng trực tuyến, nhiều hình ảnh chiến tranh chưa được kiểm chứng cũng được lan truyền rộng rãi, nhằm tạo ra bầu không khí dư luận quốc tế bất lợi cho Mỹ. Ông nói rằng bản chất của cách làm này là một hình thức thao tác tuyên truyền, thông qua việc đưa tin có chọn lọc và trộn lẫn thông tin để phóng đại các chia rẽ trong xã hội Mỹ, đồng thời xây dựng câu chuyện rằng Iran đã “phản kích hiệu quả”.
Ông Trần Khắc Kiên cho biết, ĐCSTQ từ lâu đã sử dụng kiểm soát thông tin và định hướng dư luận để phục vụ mục tiêu chính trị của mình, điều này đặc biệt rõ ràng trong các cuộc xung đột quốc tế.
“Truyền thông nhà nước [Trung Quốc] và các nền tảng mạng xã hội hình thành một dạng phối hợp: một bên đưa tin có chọn lọc, bên kia lại để cho thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền. Cách làm này vừa gây hiểu lầm cho công chúng, vừa cho thấy bản chất kiểm soát của hệ thống dư luận ĐCSTQ.”
Cuối tháng Hai, Mỹ và Israel đã tiến hành một chiến dịch quân sự chung nhằm vào các mục tiêu của Iran, khiến tình hình Trung Đông nhanh chóng leo thang. Phía Mỹ cho biết chiến dịch này nhắm vào các cơ sở quân sự của Iran và những mục tiêu liên quan đến các tổ chức vũ trang trong khu vực. Iran sau đó tuyên bố sẽ đáp trả mọi cuộc tấn công, khiến tình hình an ninh tại Trung Đông trở nên căng thẳng.
Bắt đầu từ thứ Tư tuần này (4/3), các cơ quan truyền thông chính thức của ĐCSTQ như Tân Hoa Xã, CCTV, Nhân Dân Nhật Báo Online và Hoàn Cầu Thời báo liên tiếp đăng tin cho rằng các cuộc biểu tình đã diễn ra tại nhiều thành phố của Mỹ như New York, Washington, Chicago và Atlanta. Một số người biểu tình kêu gọi Chính phủ Mỹ chấm dứt hành động quân sự nhằm vào Iran. Một số bản tin cũng trích dẫn tuyên bố của các tổ chức phản chiến tại Mỹ như liên minh ANSWER (Act Now to Stop War and End Racism), kêu gọi thông qua biểu tình để ngăn chặn chiến tranh leo thang.
Truyền thông Trung Quốc còn mô tả các tổ chức này là “các tổ chức phản chiến của Mỹ” và nhấn mạnh rằng trong nước Mỹ tồn tại nhiều tiếng nói phản đối chiến tranh. Một số bản tin kèm theo hình ảnh người biểu tình giơ biểu ngữ và tuần hành trên đường phố, làm nổi bật sự bất mãn của xã hội Mỹ đối với chiến tranh.
Một nhà văn trên mạng tại Hàng Châu, ông Chu Bình (bút danh), nói với phóng viên rằng hệ thống tuyên truyền của ĐCSTQ từ lâu đã sử dụng cách tường thuật tương tự trong các cuộc xung đột quốc tế.
“Chỉ cần Mỹ tham gia chiến tranh, truyền thông nhà nước thường tập trung đưa tin về tiếng nói phản chiến trong nước Mỹ để tạo ấn tượng rằng xã hội Mỹ phổ biến phản đối chiến tranh. Đồng thời họ tận dụng điều này để tăng cường tuyên truyền cái gọi là chủ nghĩa yêu nước, làm mờ nhận thức của công chúng về chiến tranh và tình hình quốc tế.”
Ông Chu Bình cho rằng những bản tin như vậy không chỉ đơn thuần là đưa tin mà còn là một hình thức thao túng dư luận.
“Hệ thống tuyên truyền của ĐCSTQ sẽ chọn những nội dung có thể làm suy yếu hình ảnh của Mỹ để liên tục khuếch đại, thông qua việc đưa tin về biểu tình hoặc mâu thuẫn xã hội nhằm củng cố câu chuyện rằng nước Mỹ đang rơi vào chia rẽ nghiêm trọng.”
Trong khi truyền thông nhà nước đưa tin về các cuộc biểu tình phản chiến tại Mỹ, trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc cũng xuất hiện nhiều video ngắn liên quan đến việc Iran phản công Mỹ.
Phóng viên Epoch Times phát hiện trên các nền tảng như WeChat Video Channels, Douyin và Weibo rằng một số tài khoản liên tục đăng tải các video được cho là “tên lửa Iran bắn trúng tàu chở dầu của Mỹ”, “Iran tấn công căn cứ quân sự Mỹ” hoặc “tên lửa Iran phản kích quân đội Mỹ”. Phần lớn các video này là hình ảnh quay từ xa và khá mờ, chỉ cho thấy ánh lửa, chớp sáng hoặc khói vào ban đêm, nhưng không có toàn bộ quá trình phóng tên lửa hay diễn biến của cuộc tấn công.
Một số video kèm phụ đề như “tên lửa Iran bắn trúng tàu chở dầu Mỹ, đang bốc cháy” hoặc “Iran phản công căn cứ quân sự Mỹ”, nhưng bản thân hình ảnh không thể xác định địa điểm và thời gian cụ thể, cũng không có nguồn thông tin có thể kiểm chứng. Một số video khác chỉ cho thấy ánh lửa ở xa trên mặt biển hoặc những tia sáng trên bầu trời đêm, không có mốc địa lý, tàu thuyền hay cơ sở hạ tầng có thể nhận diện, nên không thể xác định liệu chúng có liên quan đến các hành động quân sự nói trên hay không.
Chuyên gia quan sát mạng internet Hạ Vũ nói với phóng viên rằng những video như vậy thường lan truyền rất nhanh trong thời chiến, nhưng tính xác thực lại khó kiểm chứng. “Chỉ cần tiêu đề viết là ‘Iran phản công Mỹ’, nó rất dễ thu hút lượt nhấp và chia sẻ. Một khi được lan truyền rộng rãi, nó sẽ nhanh chóng tạo ra làn sóng dư luận mang tính cảm xúc.”
Ông Hạ Vũ cho biết hiện tượng tương tự cũng từng xảy ra trong các cuộc xung đột quốc tế trước đây. Chẳng hạn, trong giai đoạn đầu của cuộc chiến Nga–Ukraine, trên mạng xã hội Trung Quốc cũng từng lan truyền nhiều video và hình ảnh chiến trường chưa được xác thực.
Một số ý kiến cho rằng trong các cuộc xung đột quốc tế, hệ thống tuyên truyền của ĐCSTQ thường phóng đại các mâu thuẫn nội bộ của xã hội Mỹ. Đồng thời, trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều hình ảnh chiến tranh chưa được kiểm chứng liên tục được chia sẻ và lan truyền, khiến câu chuyện này ngày càng được khuếch đại trong không gian dư luận.
Ngày 5/3, người phát ngôn của Hội đồng An ninh Quốc gia Philippines (NSC) cho…
chính quyền Trump đã liên tiếp thực thi các biện pháp cứng rắn nhắm vào…
Đại sứ Israel tại Hoa Kỳ Michael Leiter ám chỉ rằng Bắc Kinh nên đứng…
Nhà Trắng nói với truyền thông rằng chỉ có ông Trump mới có thể quyết…
Học trò xưa hết mực tôn kính thầy, dù cho bản thân có là vua…
Hoa Kỳ đã công bố thành lập một cơ chế tái bảo hiểm trị giá…