Dịch Ebola tại Congo lan nhanh, WHO nâng mức đánh giá rủi ro

Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)  Tedros Adhanom Ghebreyesus hôm thứ Sáu (22/5) cho biết dịch Ebola tại Congo đang “lây lan nhanh chóng”, và hiện đã cấu thành mức rủi ro “rất cao” ở cấp quốc gia.

WHO sau đó đã nâng mức đánh giá rủi ro trong lãnh thổ Congo từ “cao” lên “rất cao”; nguy cơ lây lan ở cấp khu vực vẫn được duy trì ở mức “cao”, trong khi rủi ro toàn cầu vẫn ở mức “thấp”.

Ông Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết Congo hiện đã ghi nhận 82 ca xác nhận mắc bệnh, trong đó có 7 ca tử vong. Tuy nhiên, ông thẳng thắn nhận định rằng “quy mô thực tế của dịch bệnh còn lớn hơn rất nhiều.”

Sau đó, các quan chức WHO bổ sung rằng cùng với việc năng lực xét nghiệm tại tuyến đầu dần được cải thiện, số ca nghi nhiễm đã tăng bùng nổ trong vòng 24 giờ qua. Số ca nghi nhiễm được công bố chính thức đã nhanh chóng tăng từ gần 750 ca lên 836 ca, trong khi số ca tử vong nghi liên quan đến dịch bệnh cũng tăng lên 186 ca. WHO nhấn mạnh rằng số ca xác nhận hiện nay chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm.”

Chủng virus hiếm gây bùng phát, Uganda tăng cường phòng bị

Đợt bùng phát lần này do chủng Ebola hiếm gặp Bundibugyo gây ra, hiện vẫn chưa có vaccine hoặc thuốc đặc trị được phê duyệt chính thức. Giám đốc phụ trách cảnh báo và ứng phó khẩn cấp y tế của WHO, ông Abdirahman Mahamud, cảnh báo rằng: “Khả năng loại virus này lây lan nhanh chóng là rất cao, và điều đó đã làm thay đổi toàn bộ cục diện ứng phó.”

Tình hình tại nước láng giềng Uganda hiện vẫn “ổn định”. Hai ca nhiễm xác nhận tại đây đều là người nhập cảnh từ Congo, trong đó có một trường hợp tử vong. Ông Tedros cho biết Uganda đã triển khai truy vết tiếp xúc quy mô lớn và hủy các sự kiện tụ tập đông người, bước đầu đạt hiệu quả trong việc ngăn chặn virus lây lan.

Tuy nhiên, công tác chống dịch tại Congo đang đối mặt với những thách thức an ninh nghiêm trọng. Theo hãng tin AFP, tại khu vực Rwampara, người dân địa phương không thể nhận lại thi thể người thân tử vong vì các quy định phòng dịch, dẫn đến bạo loạn bùng phát. Những người biểu tình phẫn nộ đã phóng hỏa đốt trung tâm điều trị Ebola tại địa phương.

Hình ảnh và video tại hiện trường cho thấy khói đen bốc lên dày đặc phía trên cơ sở y tế; các giường bệnh bằng kim loại trong khu điều trị đã bị thiêu cháy đen. Nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ cá nhân (PPE) buộc phải khẩn cấp sơ tán bệnh nhân. Ông Tedros cảnh báo rằng “bạo lực và tình hình an ninh bất ổn đang cản trở nghiêm trọng công tác chống dịch ở tuyến đầu.”

Công dân Mỹ nhiễm bệnh và viện trợ quốc tế

Tình hình phòng chống dịch hiện rất nghiêm trọng. Một công dân Mỹ làm việc tại Congo đã được xác nhận dương tính với Ebola và được khẩn cấp chuyển tới Đức để điều trị; một công dân Mỹ khác có lịch sử tiếp xúc nguy cơ cao cũng đã được chuyển tới Séc để theo dõi y tế.

Để ứng phó với khủng hoảng, Liên Hiệp Quốc hôm thứ Sáu thông báo trích 60 triệu USD từ Quỹ Ứng phó Khẩn cấp Trung ương (CERF). Mỹ cũng cam kết viện trợ 23 triệu USD và cho biết sẽ tài trợ xây dựng tới 50 cơ sở điều trị Ebola tại các khu vực bị ảnh hưởng ở Congo và Uganda. Tuy nhiên, giới chức Uganda sau đó nói với truyền thông rằng họ “không hề được thông báo” về kế hoạch của Mỹ xây dựng trung tâm điều trị tại nước này.

Thuốc thử nghiệm được đưa vào tuyến đầu phòng dịch

Trước tình trạng chưa có thuốc đặc trị, trưởng nhóm khoa học của WHO, bà Sylvie Briand, tiết lộ rằng một loại thuốc kháng virus mang tên Obeldesivir có thể được sử dụng cho những người tiếp xúc với Ebola nhằm ngăn họ phát bệnh.

Obeldesivir là loại thuốc kháng virus COVID-19 dạng uống thử nghiệm do Gilead Sciences phát triển. Bà Briand cho biết: “Đây là một loại thuốc đầy triển vọng, nhưng hiện vẫn phải được sử dụng theo các quy trình lâm sàng cực kỳ nghiêm ngặt.”