Điều tra của UAE: Cơ phó Flydubai định tấn công liều chết sân bay Ben Gurion theo kiểu 11/9

Tổng chưởng lý UAE hôm thứ Sáu (9/10) công bố kết quả điều tra, cho biết cơ phó Flydubai định lao máy bay vào nhà ga sân bay Ben Gurion của Israel, lấy cảm hứng từ vụ khủng bố 11/9.

Nghi phạm là Hamam al-Hammami, 29 tuổi, người Oman, cơ phó chuyến bay FZ1073 từ Dubai đến Tel Aviv hôm 30/9. Tổng chưởng lý Hamad Saif Al Shamsi đưa ra các kết luận này trong tuyên bố đăng trên hãng thông tấn nhà nước WAM của UAE, Indian Express đưa tin.

Tuyên bố mà trang Ynetnews của Israel đăng lại nêu rằng al-Hammami định giành quyền điều khiển máy bay rồi “tấn công liều chết vào nhà ga hành khách tại sân bay Ben Gurion, nhằm gây thương vong nhiều nhất có thể”.

Cơ quan điều tra cho rằng nghi phạm lấy cảm hứng từ vụ khủng bố ngày 11/9/2001 tại Mỹ. “Ý tưởng sử dụng máy bay để thực hiện một hành động tương tự đã ăn sâu trong tâm trí người này,” tuyên bố viết. Theo lời khai, ý tưởng này gắn với việc al-Hammami chọn theo nghề hàng không.

Al-Hammami đã đi hai chuyến bay trước đến Tel Aviv để làm quen với đường bay và sân bay, rồi ra tay trong chuyến thứ ba, theo kết quả điều tra.

Nghi phạm khai hành động một mình. Nhà chức trách UAE cho biết al-Hammami đã khai chi tiết động cơ và các giai đoạn của kế hoạch khi có mặt luật sư, với đầy đủ các bảo đảm theo luật định.

Dù vậy, Tổng chưởng lý nhấn mạnh cuộc điều tra vẫn tiếp tục, nhất là về các mối liên hệ của nghi phạm và khả năng có người khác tham gia lên kế hoạch hay tiếp tay. Viện Công tố UAE đang xem xét các bản ghi âm, báo cáo kỹ thuật, kết quả giám định và lời khai của cơ trưởng, tổ bay.

Bị cực đoan hóa từ thời du học tại Úc

Kết quả điều tra cho thấy những dấu hiệu cực đoan đầu tiên của al-Hammami xuất hiện năm 2017, khi người này du học tại Úc. Khi đó, nghi phạm đọc tài liệu cực đoan và theo dõi các nội dung trên mạng ca ngợi tổ chức khủng bố và các vụ tấn công liều chết, France 24 cho biết.

Al-Hammami khai rằng khi học tại Melbourne, người này thường đến một nhà thờ Hồi giáo gắn với Học viện Công nghệ Hoàng gia Melbourne (RMIT) và quen những người liên quan đến một trung tâm tên là “My Centre”. Nghi phạm nói trung tâm này do một người Lebanon có biệt danh “Abu Hamza” quản lý và được một hội có liên hệ với tổ chức Anh em Hồi giáo hỗ trợ.

Đây là lời của nghi phạm, chưa được xác minh độc lập, Ynetnews lưu ý.

Nghi phạm còn khai đã chuẩn bị cả tinh thần lẫn thể chất cho âm mưu, bằng cách đọc nhiều hơn các tài liệu cổ vũ khủng bố và học quyền anh với một huấn luyện viên riêng.

Theo Epoch Times, Cảnh sát Liên bang Úc đầu tháng này nói với đài ABC rằng một nhóm chống khủng bố chung, gồm cảnh sát liên bang, cảnh sát bang và cơ quan tình báo trong nước, đang điều tra các mối liên hệ của al-Hammami tại Úc.

Al-Hammami nhận thị thực du học năm 2014, sang Úc học đại học từ năm sau đó và rời Úc năm 2017, truyền thông Úc đưa tin. Thị thực của người này bị hủy năm 2019.

Vượt qua mọi khâu kiểm tra khi vào làm tại Flydubai

Tuyên bố của Tổng chưởng lý nêu al-Hammami làm việc cho Oman Air từ năm 2020 đến năm 2024, gia nhập Royal Air Maroc năm 2025 rồi chuyển sang Flydubai từ tháng 1/2026.

Royal Air Maroc thì cho biết nghi phạm chỉ tham gia khóa đào tạo 3 tháng trước khi tuyển dụng và cuối cùng không được hãng nhận vào làm, theo Epoch Times.

Cơ quan điều tra cũng xem lại cách Flydubai tuyển nghi phạm. Al-Hammami đáp ứng mọi yêu cầu chuyên môn và an ninh của hãng, gồm bằng phi công, giấy chứng nhận hạnh kiểm tốt và các khâu kiểm tra bắt buộc.

“Tuy nhiên, không quy trình nào phát hiện dấu hiệu cho thấy người này có quan điểm cực đoan hay ý định thực hiện âm mưu khủng bố,” kết luận của công tố UAE viết.

Israel và UAE trở thành đối tác thân thiết từ khi bình thường hóa quan hệ theo Hiệp định Abraham năm 2020 do Mỹ làm trung gian. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trước đó cho rằng cơ phó hẳn đã lách được quy định cấm người từ các nước không công nhận Israel lái máy bay đến nước này.

Giằng co trong buồng lái

Kết quả điều tra cũng thuật lại diễn biến trên chuyến bay. Nghi phạm bất ngờ dùng rìu cứu hộ tấn công cơ trưởng Smit Machchhar, người Ấn Độ, trong buồng lái. Ông Machchhar chống trả và tìm cách gọi người giúp.

Một phi công được phân công lái chuyến bay về cũng có mặt trên máy bay và tình cờ ở gần buồng lái. Người này “nhận thấy cửa buồng lái liên tục đóng mở một cách bất thường, khiến anh nghi ngờ”, tuyên bố của UAE cho biết.

Phi công này tìm cách vào buồng lái bằng mã truy cập. Khi vào được, anh thấy nghi phạm đang tấn công cơ trưởng nên lập tức can thiệp. Cùng một tiếp viên và vài hành khách, anh giải cứu cơ trưởng bị thương và khống chế nghi phạm.

Epoch Times thì đưa tin cơ trưởng Machchhar được cho là đã mở cửa buồng lái sau vụ tấn công, để tổ bay và hành khách vào khống chế nghi phạm. Máy bay chở 182 người.

Phi công phụ trách chuyến bay về cùng cơ phó của mình sau đó giành lại quyền điều khiển, đổi hướng và hạ cánh an toàn xuống sân bay Tabuk tại Ả Rập Xê Út.

France 24 cho biết phần lớn hành khách là người Israel. Họ kể máy bay đột ngột tụt độ cao giữa lúc có người giành giật quyền điều khiển. Vài giờ sau, hành khách được một chuyến bay khác của Flydubai đưa về nước.

Sau sự việc, ông Netanyahu ca ngợi lòng dũng cảm của hành khách và cơ trưởng, rồi ra lệnh “rà soát kỹ lưỡng mọi khía cạnh an ninh của hàng không dân dụng nước ngoài đến Israel”.