‘Đồng hồ Ngày tận thế’ được điều chỉnh tiến gần hơn đến nửa đêm

Nhân loại đang tiến gần tới thảm họa toàn cầu hơn bao giờ hết, một nhóm các nhà khoa học hạt nhân hàng đầu cho biết. Hôm thứ Ba (27/1), nhóm này cảnh báo rằng cộng đồng quốc tế đang phải đối mặt với hàng loạt mối đe dọa, từ “cuộc chạy đua vũ trang toàn diện” đến biến đổi khí hậu và thậm chí cả các mầm bệnh do trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế.

Tạp chí Bulletin of the Atomic Scientists (BAS) đã điều chỉnh Đồng hồ Ngày tận thế xuống còn 85 giây trước nửa đêm, tức là đẩy nhanh thêm 5 giây, nhằm phản ánh đánh giá của nhóm về mức độ nguy hiểm ngày càng gia tăng. Đồng hồ này được cập nhật vào tháng Một hàng năm.

Chiếc đồng hồ này, vốn là một phép ẩn dụ cho những mối nguy đang đe dọa nhân loại, được cập nhật dựa trên nhận định về mức độ con người đang tiến gần tới việc hủy diệt thế giới như thế nào – trong đó nửa đêm tượng trưng cho thời điểm đó.

Thời điểm hiện tại đã được điều chỉnh xuống còn 85 giây trước nửa đêm, giảm từ mức 89 giây, vốn là mức kỷ lục trước đó về khoảng cách gần nhất tới nửa đêm.

“Mỗi giây đều có ý nghĩa, và chúng ta đang cạn dần thời gian. Đây là một sự thật khó chấp nhận, nhưng đó là thực tại của chúng ta. Giờ đây là 85 giây trước nửa đêm,” bà Alexandra Bell, Giám đốc điều hành của tạp chí Bulletin of the Atomic Scientists – tổ chức quyết định thời gian của đồng hồ – cho biết.

Lần điều chỉnh mới nhất xuất phát từ những gì nhóm gọi là các chính sách “ngày càng hung hăng, đối đầu và mang tính dân tộc chủ nghĩa” của các cường quốc, khiến sự cạnh tranh giữa họ biến thành “cuộc chạy đua vũ trang toàn diện”. Các xung đột liên quan đến những cường quốc hạt nhân cũng góp phần tạo nên các “xu hướng tiêu cực” trong năm qua, theo các nhà khoa học, đồng thời đề cập đến giao tranh vẫn đang tiếp diễn ở Ukraine, cũng như các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran – những nguồn gây bất ổn.

Nhóm cũng chỉ trích kế hoạch phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm vàng” (Golden Dome) của Mỹ do Tổng thống Donald Trump ủng hộ, cho rằng nó có khả năng thúc đẩy “cuộc chạy đua vũ trang trong không gian” mới. Họ đồng thời cảnh báo rằng Hiệp ước New START giữa Nga và Mỹ sắp hết hiệu lực, khiến Moskva và Washington không còn bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào, và kêu gọi cả hai quốc gia “nối lại đối thoại về việc hạn chế kho vũ khí hạt nhân”.

Những lo ngại về hạt nhân đứng đầu danh sách của các nhà khoa học, khi họ dẫn chứng hành vi hung hăng của các cường quốc hạt nhân là Nga, Trung Quốc và Mỹ.

“Xét về rủi ro hạt nhân, không có điều gì trong năm 2025 đi theo hướng tích cực,” bà Bell nói.

“Các khuôn khổ ngoại giao tồn tại lâu nay đang chịu áp lực hoặc sụp đổ, nguy cơ thử nghiệm hạt nhân mang tính bùng nổ đã quay trở lại, những lo ngại về phổ biến vũ khí ngày càng gia tăng, và đã có ba chiến dịch quân sự diễn ra dưới cái bóng của vũ khí hạt nhân cùng với nguy cơ leo thang đi kèm”. 

“Nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân đang ở mức cao tới mức không thể duy trì và không thể chấp nhận được.”

Các nhà khoa học cũng cho rằng phản ứng quốc tế trước “tình trạng khẩn cấp về khí hậu” đã chuyển từ “hoàn toàn không đủ” sang “gây tổn hại sâu sắc”, đồng thời cáo buộc chính quyền Mỹ tuyên chiến “với năng lượng tái tạo”.

Nhóm này cũng nêu ra một số nguyên nhân đáng lo ngại mang tính đặc biệt hơn, chẳng hạn như cái gọi là “sự sống phản chiếu” (mirror life) – các tế bào được cấu tạo từ những phân tử tổng hợp hóa học là hình ảnh phản chiếu của các phân tử tồn tại trong tự nhiên. Họ cảnh báo rằng những sinh vật như vậy có thể vượt khỏi tầm kiểm soát, xóa sổ nhân loại và “phá hủy toàn bộ sự sống trên Trái đất”.

Theo bản tin, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đặt ra một “loại mối đe dọa sinh học khác”, đồng thời cho biết thêm rằng AI có thể được sử dụng để thiết kế các loại vi khuẩn và virus mới.

Đồng hồ Ngày tận thế đã được điều chỉnh đẩy nhanh 10 giây vào năm 2023 và chỉ 1 giây vào năm 2025.