Ông Carney: Canada chưa ở thế thuận lợi để đàm phán thương mại với Mỹ

Thủ tướng Canada Mark Carney hôm thứ Tư (28/10) cho biết các nhà đàm phán Canada chưa ở “vị thế” để đạt thỏa thuận thương mại mới với chính quyền Trump, dù gần đây có tin đàm phán đạt một số tiến triển nhỏ.

Ông Carney đưa ra nhận xét trên khi trả lời phóng viên trước cuộc họp của nhóm nghị sĩ Đảng Tự do tại Đồi Quốc hội ở Ottawa. Ông nói Ottawa chỉ đạt thỏa thuận với Mỹ khi các điều khoản phục vụ lợi ích của Canada.

“Chúng tôi sẵn sàng đạt một thỏa thuận tốt cho người dân Canada, một thỏa thuận đúng đắn cho người dân Canada, và chúng tôi sẽ chỉ cân nhắc… một thỏa thuận phù hợp với người dân Canada”, ông nói.

“Chúng tôi cho rằng có những thỏa thuận trước hết phục vụ lợi ích tốt nhất của Canada, nhưng cũng phù hợp với lợi ích của Mỹ. Trước nay vẫn luôn như vậy. Chúng tôi luôn nhất quán. Nếu có những thỏa thuận như thế, chúng tôi sẽ theo đuổi. Nhưng hiện giờ chúng tôi chưa ở vị thế đó”.

Những ngày gần đây, cả ông Carney lẫn Tổng thống Mỹ Donald Trump đều để ngỏ khả năng hai nước đạt thỏa thuận thương mại.

Phát biểu tại một cuộc mít tinh ở Port Huron, bang Michigan, hôm Chủ nhật (25/10), ông Trump nói nhiều khả năng Mỹ sẽ “khá sớm” đạt thỏa thuận thương mại với Canada.

“Canada đã lợi dụng nước Mỹ suốt nhiều năm. Nhiều năm rồi. Và tôi buộc phải làm vậy”, ông nói, có vẻ ám chỉ các mức thuế Mỹ áp lên Canada hồi cuối tháng 8. “Chúng ta sẽ sớm giải quyết xong việc đó. Lúc này họ sẵn sàng đưa cho chúng ta bất cứ thứ gì”.

Hôm thứ Hai (26/10), ông Carney nói nếu đàm phán có tiến triển thì đó là do Washington đã xích lại gần lập trường của Canada. Ông nhắc lại Ottawa sẽ không chấp nhận những điều khoản vượt qua “lằn ranh đỏ” của mình trong đàm phán.

“Có tiến triển nào thì cũng là vì Mỹ đang xích lại gần lập trường của chúng tôi. Mỹ càng tiến tới chấp nhận những điểm đó thì triển vọng đạt thỏa thuận càng lớn”, ông nói.

Tuy nhiên, tại cuộc họp báo ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, hôm thứ Sáu (23/10), ông Carney cho biết Canada sẵn sàng chờ một thỏa thuận phục vụ lợi ích của mình, kể cả khi điều đó có nghĩa là phải làm việc với “một chính quyền khác” của Mỹ trong tương lai.

Chưa có mốc thời gian nào để nối lại đàm phán thương mại chính thức với Mỹ, Trưởng đoàn đàm phán thương mại Canada Janice Charette cho biết hôm thứ Năm (22/10). Bà tin rằng Washington sẽ không gỡ bỏ hoàn toàn thuế đối với hàng hóa Canada, vì khoản thuế này mang lại nguồn thu cho Chính phủ Mỹ.

Đàm phán giữa Ottawa và Washington đổ vỡ hôm 21/8. Từ ngày 22/8, Mỹ áp thuế 50% lên lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 27,6 tỷ đô la Canada. Canada đáp trả bằng mức thuế từ 15% đến 50% lên lượng hàng nhập khẩu từ Mỹ có giá trị tương đương, có hiệu lực từ ngày 8/9.

Theo ông Carney, trong vòng đàm phán hồi tháng 8, các yêu cầu của Mỹ đã vượt qua lằn ranh đỏ của Canada. Trong đó có các vấn đề bảo vệ tiếng Pháp và văn hóa, quyền của Canada được đàm phán hiệp định thương mại với các nước khác, mức thuế áp cho xe tải hạng trung và hạng nặng, cùng cách xử lý tranh chấp gỗ mềm.

Chính phủ Mỹ lại đưa ra cách giải thích khác về sự đổ vỡ này. Phía Mỹ cho rằng các nhà đàm phán Canada đã đưa ra yêu cầu mới vào phút chót và rút lại những cam kết trước đó.