Đức mua tên lửa Tomahawk của Mỹ để tăng cường năng lực tấn công tầm xa

Đức đã đồng ý mua tên lửa hành trình Tomahawk do Mỹ sản xuất và triển khai trên lãnh thổ nước này, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tăng cường năng lực tấn công tầm xa của Berlin, trong bối cảnh châu Âu đẩy nhanh quá trình tăng cường sức mạnh quân sự.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz thông báo hôm 9/7 rằng thỏa thuận đã đạt được với Mỹ trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara.

“Điều này sẽ khép lại một khoảng trống chiến lược quan trọng trong năng lực quốc phòng của chúng ta. Đồng thời, chúng ta cũng sẽ tiếp tục phát triển và triển khai các hệ thống vũ khí của châu Âu ngay tại châu Âu,” ông Merz phát biểu trước Quốc hội.

Ông Merz nhấn mạnh NATO vẫn là nền tảng của an ninh Đức, nhưng Berlin không thể tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào các đồng minh.

“Chúng ta có đầy đủ lý do để mạnh dạn hành động, dám thực hiện những điều mới mẻ và tin tưởng vào chính mình cũng như năng lực của bản thân,” ông nói.

Đạt được thỏa thuận tại Hội nghị thượng đỉnh NATO

Theo Reuters, các chi tiết của thỏa thuận được hoàn tất trong các cuộc họp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara diễn ra trong hai ngày 7 và 8/7. Các nguồn tin từ Chính phủ Đức cho biết Washington đã đồng ý phê duyệt việc Berlin mua tên lửa hành trình Tomahawk cùng hệ thống bệ phóng mặt đất Typhon, đồng thời hai bên đã ký thư bày tỏ ý định trong thời gian diễn ra hội nghị.

Số lượng và cấu hình cụ thể của các tên lửa vẫn được giữ bí mật. Tuy nhiên, Berlin được cho là muốn mua các hệ thống Tomahawk phóng từ mặt đất, bao gồm tối đa 400 tên lửa hành trình Block Vb, với tổng giá trị ước tính vượt 1 tỷ USD.

Ông Merz cho biết thỏa thuận này là một phần trong nỗ lực lấp đầy khoảng trống lớn trong năng lực quốc phòng của Đức, đồng thời tiếp tục đầu tư vào các hệ thống vũ khí tầm xa do châu Âu phát triển.

Tăng cường năng lực tấn công tầm xa của Đức

Tên lửa Tomahawk Block V được trang bị đường truyền dữ liệu hai chiều, cho phép cập nhật mục tiêu hoặc thay đổi hướng tấn công ngay trong quá trình bay. Biến thể Block Vb sử dụng đầu đạn Joint Multi-Effects Warhead có khả năng tấn công nhiều loại mục tiêu trên bộ hơn, với tầm bắn vượt 1.000 dặm (khoảng 1.600 km), tùy theo cấu hình.

Trong khi đó, tên lửa hành trình Taurus do Đức tự sản xuất chỉ có tầm bắn tối đa khoảng 500 km. Hệ thống hỏa lực có tầm bắn xa nhất mà Lục quân Đức hiện sở hữu là pháo phản lực phóng loạt M270 với tầm bắn khoảng 69 km, và nước này cũng chưa được trang bị Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân Mỹ (ATACMS).

Đức đã nhiều lần tìm cách mua tên lửa Tomahawk trong quá khứ nhưng đều bị Washington từ chối. Ngoài Mỹ, hiện chỉ có Úc, Nhật Bản, Hà Lan và Anh đang sử dụng Tomahawk, nhưng đều là phiên bản phóng từ tàu chiến. Vì vậy, việc Đức được phép mua phiên bản phóng từ mặt đất được xem là có ý nghĩa đặc biệt.

Thỏa thuận gắn với kế hoạch điều chỉnh lực lượng của Mỹ tại châu Âu

Thỏa thuận mua tên lửa cũng diễn ra trong bối cảnh sự hiện diện quân sự Mỹ tại châu Âu trong tương lai vẫn còn nhiều bất ổn.

Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ có kế hoạch rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong năm tới. Hiện Đức là quốc gia có số lượng binh sĩ Mỹ đồn trú nhiều thứ hai trên thế giới, với gần 36.500 quân.

Kế hoạch cắt giảm được đưa ra sau khi căng thẳng nảy sinh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Merz liên quan đến cuộc chiến với Iran. Ông Trump từng cho biết Washington đang cân nhắc tiếp tục cắt giảm lực lượng tại châu Âu, đồng thời cảnh báo hôm 7/7 rằng Mỹ có thể rút toàn bộ binh sĩ khỏi châu Âu nếu Đan Mạch không từ bỏ Greenland.

“Với tất cả số tiền mà chúng ta bỏ ra để giúp họ đối phó với Nga… chúng ta hoàn toàn không cần phải tiếp tục chi số tiền đó. Chúng ta có thể rút toàn bộ binh sĩ của mình khỏi châu Âu,” ông Trump nói.

Truyền thông Đức cũng cho biết Mỹ đã từ bỏ kế hoạch triển khai Lực lượng Đặc nhiệm Đa miền số 2 của Lục quân tại Đức. Thay vào đó, việc Washington chấp thuận bán Tomahawk và hệ thống Typhon cho Berlin có thể giúp Đức xây dựng năng lực tấn công tầm xa của riêng mình thay vì phụ thuộc vào việc Mỹ triển khai lực lượng thường trực.

Châu Âu tiếp tục phát triển tên lửa nội khối

Ông Merz nhấn mạnh việc mua Tomahawk chỉ là giải pháp mang tính chuyển tiếp cho đến khi các hệ thống vũ khí tầm xa do châu Âu phát triển sẵn sàng đưa vào sử dụng.

Đức hiện đang tham gia sáng kiến Tiếp cận Tấn công Tầm xa Châu Âu (European Long-Range Strike Approach) do Pháp dẫn đầu với sự tham gia của Ý, Ba Lan, Thụy Điển và Anh. Chương trình đặt mục tiêu phát triển các loại tên lửa có tầm bắn từ 1.000 đến 2.000 km và dự kiến sẽ được triển khai vào những năm 2030.

Berlin cũng đang hợp tác với Anh để phát triển một loại vũ khí tấn công chính xác tầm xa có tầm bắn trên 2.000 km, dù chương trình hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu.

Các nhà phân tích cho rằng quyết định của Đức phản ánh xu hướng các thành viên NATO tại châu Âu đẩy mạnh xây dựng năng lực tấn công tầm xa độc lập sau khi Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) năm 1987 chấm dứt hiệu lực, đồng thời trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng về mối đe dọa quân sự từ Nga dọc theo sườn phía đông của NATO.

Tomahawk vẫn có nhu cầu rất lớn

Tên lửa hành trình Tomahawk đã được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi kể từ Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Do tập đoàn Raytheon sản xuất, loại tên lửa này có thể được phóng từ tàu chiến, tàu ngầm và bệ phóng mặt đất, mang theo đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân để tấn công các mục tiêu cách xa khoảng 1.000 dặm. Theo Hải quân Hoa Kỳ, mỗi quả Tomahawk có giá khoảng 3,6 triệu USD.

Tomahawk đã được sử dụng trong hầu hết các cuộc xung đột quân sự lớn của Mỹ kể từ năm 1991, bao gồm cả cuộc chiến gần đây với Iran.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO, ông Trump cho biết cả tên lửa Tomahawk và hệ thống phòng không Patriot hiện đều có thời gian chờ bàn giao rất dài do nhu cầu trên toàn cầu tăng mạnh.

“Nếu đặt mua Patriot ngay bây giờ, bạn sẽ phải chờ rất lâu mới nhận được. Tomahawk cũng vậy,” ông Trump nói.

Ngoài vấn đề quốc phòng NATO, ông Trump cũng đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để thảo luận về khả năng cấp phép cho Ukraine tự sản xuất hệ thống phòng không Patriot nhằm đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga trong bối cảnh cuộc chiến giữa hai nước vẫn tiếp diễn.