Dùng ChatGPT bất cẩn, quan chức TQ vô tình để lộ kế hoạch đàn áp toàn cầu

Công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo Mỹ OpenAI trong báo cáo mới nhất đã tiết lộ một chiến dịch ảnh hưởng ở nước ngoài quy mô lớn của chính quyền Trung Quốc, trong đó các quan chức thực thi pháp luật Trung Quốc tìm cách giả danh nhân viên di trú Mỹ để đe dọa những người bất đồng chính kiến Trung Quốc ở hải ngoại.

Đây là một trong những trường hợp mới nhất phơi bày hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của chính quyền Trung Quốc, cho thấy các chế độ độc tài đã lợi dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) ở nước ngoài như thế nào để tiến hành các hoạt động gây tổn hại đến xã hội phương Tây.

Trong báo cáo công bố tháng 2, OpenAI lần đầu tiết lộ hoạt động mạng bí mật của chính quyền Trung Quốc. Vụ việc bắt nguồn từ việc một quan chức thực thi pháp luật Trung Quốc sử dụng ChatGPT như một cuốn nhật ký, ghi chép chi tiết các hoạt động đàn áp bí mật này.

“Đây là diện mạo của cuộc đàn áp xuyên quốc gia hiện đại của chính quyền Trung Quốc”

Theo mô tả của người dùng ChatGPT nói trên, trong một trường hợp, phía Trung Quốc đã giả danh nhân viên di trú Mỹ, cảnh báo một nhà bất đồng chính kiến người Trung Quốc đang sinh sống tại Mỹ rằng các phát ngôn công khai của người này bị nghi ngờ vi phạm pháp luật.

Trong một trường hợp khác, phía Trung Quốc sử dụng tài liệu giả mạo của tòa án cấp quận tại Mỹ để lừa một công ty mạng xã hội của Mỹ đóng tài khoản của một nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc. Quan chức này thừa nhận dù hành động cuối cùng không thành công, nhưng đã cho thấy khả năng thực hiện những việc như vậy.

OpenAI cho biết chiến dịch ảnh hưởng này liên quan đến hàng trăm nhân sự vận hành phía Trung Quốc cùng hàng nghìn tài khoản giả hoạt động trên nhiều nền tảng mạng xã hội khác nhau.

“Đây là diện mạo của cuộc đàn áp xuyên quốc gia hiện đại của Trung Quốc (chính quyền Trung Quốc). Không chỉ là kiểm duyệt trên mạng, cũng không chỉ là đội quân ‘dư luận viên’. Đó là quy mô công nghiệp, là nỗ lực sử dụng mọi công cụ, ở bất cứ đâu, để đồng thời tấn công những người chỉ trích chính quyền Trung Quốc”, Trưởng nhóm nghiên cứu của OpenAI, Ben Nimmo, cho biết trước khi báo cáo được công bố.

Theo phân tích tài khoản này, phần lớn nội dung của mạng lưới bí mật được tạo bằng các công cụ khác, sau đó phát tán rộng rãi qua các tài khoản và trang web trên mạng xã hội. Sau khi phát hiện hoạt động bất thường, OpenAI đã khóa tài khoản liên quan.

Chính quyền Trung Quốc bôi nhọ người bất đồng chính kiến

Các điều tra viên của OpenAI cho biết mạng lưới này còn cố tình dựng tin giả về cái chết của các nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc, bao gồm tạo cáo phó giả và hình ảnh bia mộ rồi đăng tải lên mạng.

Trong một trường hợp khác, người dùng ChatGPT tiết lộ Bộ Công an Trung Quốc đã phát động chiến dịch bôi nhọ nhiều nhân vật bất đồng chính kiến, trong đó có cáo buộc tấn công tình dục nhằm vào nhà hoạt động Thiên An Môn Vương Đan(王丹).

Nhóm điều tra cho biết khi tìm kiếm tên của Vương Đan và hai nhân vật bất đồng chính kiến khác, họ phát hiện một lượng lớn nội dung mã nguồn mở có nội dung tương tự, xuất hiện trên blog, Reddit, YouTube, Tumblr, Behance và các nền tảng khác.

Theo các nhà điều tra, những nội dung này dường như bắt đầu xuất hiện từ giữa năm 2023, luôn đồng thời nhắc đến ba người và được đóng gói bằng ngôn từ giật gân, mang tính định hướng. OpenAI không tiết lộ danh tính hai người còn lại.

Trong một trường hợp khác, một người dùng ChatGPT yêu cầu lập kế hoạch nhiều bước nhằm bôi nhọ Thủ tướng Nhật Bản sắp nhậm chức Sanae Takaichi, trong đó có việc kích động sự phẫn nộ của công chúng đối với thuế quan Mỹ áp lên hàng hóa Nhật Bản. Theo OpenAI, ChatGPT đã từ chối thực hiện yêu cầu này. Tuy nhiên, vào cuối tháng 10/2025, khi bà Sanae Takaichi nhậm chức, trên một diễn đàn nổi tiếng của các họa sĩ truyện tranh Nhật Bản đã xuất hiện thẻ chủ đề công kích bà và phàn nàn về thuế quan của Mỹ.

Chính quyền Trung Quốc lợi dụng AI để tăng cường chiến tranh thông tin

Báo cáo được công bố trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giành ưu thế AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt. Trọng tâm của cuộc cạnh tranh này nằm ở cách công nghệ sẽ được ứng dụng trên chiến trường cũng như trong các quyết sách kinh tế.

Cựu quan chức phụ trách công nghệ mới nổi tại Lầu Năm Góc, Michael Horowitz, nói với CNN rằng báo cáo của OpenAI “cho thấy rõ cách phía Trung Quốc tích cực sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để tăng cường chiến tranh thông tin”.

Hiện là giáo sư tại Đại học Pennsylvania, ông Horowitz cho biết: “Cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang tiếp tục gia tăng. Sự cạnh tranh này không chỉ diễn ra ở lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, mà còn thể hiện ở cách chính quyền Bắc Kinh hoạch định và triển khai hệ thống giám sát và thông tin thường nhật của họ.”

Ủy ban đặc biệt của Hạ viện Mỹ về chính quyền Trung Quốc cho biết trên nền tảng X rằng họ đã lưu ý đến báo cáo mới nhất của OpenAI và cam kết tiếp tục phơi bày các hành vi đe dọa người bất đồng chính kiến cũng như làm suy yếu tính toàn vẹn của các thể chế Mỹ.

Hôm thứ Hai (23/2), một công ty AI khác của Mỹ là Anthropic đã nêu đích danh 3 công ty Trung Quốc lợi dụng chatbot Claude của họ để huấn luyện AI trái phép.

Anthropic cũng cảnh báo rằng các phòng thí nghiệm nước ngoài có thể bỏ qua các biện pháp an toàn và đưa AI vào hệ thống quân sự, tình báo và giám sát, tạo điều kiện để các chính phủ chuyên chế sử dụng AI tiên tiến tiến hành tấn công mạng, tuyên truyền thông tin sai lệch và giám sát quy mô lớn.