Microsoft Nhật Bản bị khám xét liên quan nghi vấn độc quyền dịch vụ đám mây

Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản (JFTC) vào thứ Tư (ngày 25/2) đã tiến hành một cuộc đột kích khám xét tại văn phòng của Microsoft Nhật Bản đặt tại Tokyo. Động thái này nhằm điều tra xem tập đoàn phần mềm khổng lồ này có lợi dụng vị thế thống lĩnh thị trường để hạn chế một cách không chính đáng việc khách hàng sử dụng dịch vụ điện toán đám mây của các đối thủ cạnh tranh hay không.

Trong ngày, các thành viên của Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản đã vào trụ sở của Microsoft Nhật Bản tại khu Minato, Tokyo để tiến hành kiểm tra thực địa.

Theo các nguồn tin trực tiếp am hiểu sự việc và các hãng truyền thông như Yomiuri Shimbun đưa tin, trọng tâm của cuộc điều tra lần này là nền tảng điện toán đám mây Azure của Microsoft.

Các cơ quan quản lý Nhật Bản nghi ngờ Microsoft đã áp dụng các biện pháp cạnh tranh không lành mạnh sau đây:

• Ràng buộc và hạn chế phần mềm: Microsoft bị nghi ngờ đã khiến dịch vụ Microsoft 365 vốn được sử dụng rộng rãi (bao gồm các ứng dụng như Word, Teams và Excel) không thể vận hành trơn tru trên các máy chủ đám mây của đối thủ (chẳng hạn như Amazon AWS hoặc Google Cloud), hoặc đặt ra hàng loạt rào cản kỹ thuật.
• Phân biệt trong điều kiện cấp phép: Cơ quan quản lý đang xác minh liệu Microsoft có thông qua việc điều chỉnh các thỏa thuận cấp phép, từ đó trên thực tế buộc khách hàng phải lựa chọn Azure, nếu không sẽ phải đối mặt với chi phí sử dụng phần mềm cao hơn hoặc các hạn chế về tính năng.

Liên quan đến vụ việc, người phát ngôn của Microsoft Nhật Bản cho biết: “Chúng tôi đang hết sức hợp tác với các yêu cầu của Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản.”

Cuộc khám xét lần này không phải là một sự kiện đơn lẻ. Hiện nay, các cơ quan quản lý tại Anh, Liên minh châu Âu và Mỹ cũng đang tiến hành xem xét chuyên sâu về các hành vi của Microsoft trong lĩnh vực điện toán đám mây. Cơ quan chống độc quyền của Brazil cũng đã khởi động một cuộc điều tra hành chính liên quan vào tháng trước.

Trong những năm gần đây, Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản đã tăng cường đáng kể việc giám sát các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech), nỗ lực phá vỡ tình trạng độc quyền trên thị trường.

Năm 2024, Amazon Nhật Bản (Amazon Japan) đã bị khám xét vì bị nghi ngờ lợi dụng vị trí của “giỏ mua sắm vàng” (Buy Box) để gây sức ép buộc người bán phải giảm giá.

Tháng 8/2025, Google vì hành vi ép buộc cài đặt sẵn kho ứng dụng trên điện thoại Android đã bị JFTC ban hành lệnh khắc phục.

Trong bước tiếp theo, JFTC sẽ phân tích các tài liệu đã thu giữ và thẩm vấn những người liên quan, và nếu xác nhận có hành vi vi phạm pháp luật, cơ quan này có thể áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính bổ sung hoặc phạt tiền đối với Microsoft.​

Các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng, nếu Ủy ban Thương mại Công bằng Nhật Bản cuối cùng kết luận Microsoft vi phạm luật chống độc quyền, công ty này có thể sẽ phải đối mặt với khoản tiền phạt khổng lồ và bị buộc phải sửa đổi các hợp đồng cấp phép phần mềm tại thị trường Nhật Bản.

Các nguồn tin tiết lộ với Reuters rằng, ngoài việc khám xét văn phòng tại Tokyo, giới chức Nhật Bản dự kiến cũng sẽ tìm cách làm việc với công ty mẹ Microsoft tại Mỹ, nhằm làm rõ tác động cụ thể của các chính sách cấp phép mang tính toàn cầu của hãng đối với cạnh tranh công bằng trên thị trường Nhật Bản.

Khi nhu cầu đối với AI tạo sinh bùng nổ, quy mô thị trường điện toán đám mây của Nhật Bản được dự báo sẽ tăng gấp đôi lên tới 19 nghìn tỷ yên vào năm 2029. Các cơ quan quản lý lo ngại rằng nếu Microsoft lợi dụng vị thế chi phối của mình trong mảng hệ điều hành để tiến hành mô hình kinh doanh kiểu “vườn có tường rào”, điều đó sẽ làm tổn hại đến quyền tự do lựa chọn dịch vụ đám mây của các doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như chính quyền địa phương, từ đó làm tăng chi phí vận hành và bóp méo cạnh tranh trên thị trường.

Trí Đạt (t/h)